శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే కిష్కింధాకాండమ్ ।
అథ చతుస్త్రింశస్సర్గః ।
తమప్రతిహతం క్రుద్ధం ప్రవిష్టం పురుషర్షభమ్ ।
సుగ్రీవో లక్ష్మణం దృష్ట్వా బభూవ వ్యథితేంద్రియః ॥ 1 ॥
క్రుద్ధం నిశ్శ్వసమానం తం ప్రదీప్తమివ తేజసా ।
భ్రాతుర్వ్యసనసంతప్తం దృష్ట్వా దశరథాత్మజమ్ ॥ 2 ॥
ఉత్పపాత హరిశ్రేష్ఠో హిత్వా సౌవర్ణమాసనమ్ ।
మహాన్మహేంద్రస్య యథా స్వలంకృత ఇవ ధ్వజః ॥ 3 ॥
ఉత్పతంతమనూత్పేతూ రుమాప్రభృతయః స్త్రియః ।
సుగ్రీవం గగనే పూర్ణచంద్రం తారాగణా ఇవ ॥ 4 ॥
సంరక్తనయనః శ్రీమాన్విచచాల కృతాంజలిః ।
బభూవావస్థితస్తత్ర కల్పవృక్షో మహానివ ॥ 5 ॥
రుమాద్వితీయం సుగ్రీవం నారీమధ్యగతం స్థితమ్ ।
అబ్రవీల్లక్ష్మణః క్రుద్ధస్సతారం శశినం యథా ॥ 6 ॥
సత్త్వాభిజనసంపన్నస్సానుక్రోశో జితేంద్రియః ।
కృతజ్ఞస్సత్యవాదీ చ రాజా లోకే మహీయతే ॥ 7 ॥
యస్తు రాజా స్థితోఽధర్మే మిత్రాణాముపకారిణామ్ ।
మిథ్యా ప్రతిజ్ఞాం కురుతే కో నృశంసతరస్తతః ॥ 8 ॥
శతమశ్వానృతే హంతి సహస్రం తు గవానృతే ।
ఆత్మానం స్వజనం హంతి పురుషః పురుషానృతే ॥ 9 ॥
పూర్వం కృతార్థో మిత్రాణాం న తత్ప్రతికరోతి యః ।
కృతఘ్నస్సర్వభూతానాం స వధ్యః ప్లవగేశ్వర ॥ 10 ॥
గీతోఽయం బ్రహ్మణా శ్లోక స్సర్వలోకనమస్కృతః ।
దృష్ట్వా కృతఘ్నం క్రుద్ధేన తన్నిబోధ ప్లవంగమ ॥ 11 ॥
బ్రహ్మఘ్నే చ సురాపే చ చోరే భగ్నవ్రతే తథా ।
నిష్కృతిర్విహితా సద్భిః కృతఘ్నే నాస్తి నిష్కృతిః ॥ 12 ॥
అనార్యస్త్వం కృతఘ్నశ్చ మిథ్యావాదీ చ వానర ।
పూర్వం కృతార్థో రామస్య న తత్ప్రతికరోషి యత్ ॥ 13 ॥
నను నామ కృతార్థేన త్వయా రామస్య వానర ।
సీతాయా మార్గణే యత్నః కర్తవ్యః కృతమిచ్ఛతా ॥ 14 ॥
స త్వం గ్రామ్యేషు భోగేషు సక్తో మిథ్యాప్రతిశ్రవః ।
న త్వాం రామో విజానీతే సర్పం మండూకరావిణమ్ ॥ 15 ॥
మహాభాగేన రామేణ పాపః కరుణవేదినా ।
హరీణాం ప్రాపితో రాజ్యం త్వం దురాత్మా మహాత్మనా ॥ 16 ॥
కృతం చేన్నాభిజానీషే రామస్యాక్లిష్టకర్మణః ।
సద్యస్త్వం నిశితైర్భావార్హతో ద్రక్ష్యసి వాలినమ్ ॥ 17 ॥
న చ సంకుచితః పంథా యేన వాలీ హతో గతః ।
సమయే తిష్ఠ సుగ్రీవ మా వాలిపథమన్వగాః ॥ 18 ॥
న నూనమిక్ష్వాకువరస్య కార్ముక చ్యుతాన్ శరాన్పశ్యసి వజ్ర సన్నిభాన్ ।
తత స్సుఖం నామ నిషేవసే సుఖీ ।
న రామకార్యం మనసాఽప్యవేక్షసే ॥ 19 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే చతుస్త్రింశస్సర్గః ॥
