శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే బాలకాండమ్ ।
అథ ద్వావింశస్సర్గః ।
తథా వసిష్ఠే బ్రువతి రాజా దశరథస్సుతమ ప్రహృష్టవదనో రామమాజుహావ సలక్ష్మణమ్ ॥ 1 ॥
కృతస్వస్త్యయనం మాత్రా పిత్రా దశరథేన చ ।
పురోధసా వసిష్ఠేన మంగలైరభిమంత్రితమ్ ॥ 2 ॥
స పుత్రం మూర్ధ్న్యుపాఘ్రాయ రాజా దశరథః ప్రియమ్ ।
దదౌ కుశికపుత్రాయ సుప్రీతేనాంతరాత్మనా ॥ 3 ॥
తతో వాయుస్సుఖస్పర్శో నీరజస్కో వవౌ తదా ।
విశ్వామిత్రగతం దృష్ట్వా రామం రాజీవలోచనమ్ ॥ 4 ॥
పుష్పవృష్టిర్మహత్యాసీద్దేవదుందుభినిస్వనైః ।
శంఖదుందుభినిర్ఘోషః ప్రయాతే తు మహాత్మని ॥ 5 ॥
విశ్వామిత్రో యయావగ్రే తతో రామో ధనుర్ధరః ।
కాకపక్షధరో ధన్వీ తం చ సౌమిత్రిరన్వగాత్ ॥ 6 ॥
కలాపినౌ ధనుష్పాణీ శోభమానౌ దిశో దశ ।
విశ్వామిత్రం మహాత్మానం త్రిశీర్షావివ పన్నగౌ ॥ 7 ॥
అనుజగ్మతురక్షుద్రౌ పితామహమివాశ్వినౌ ।
తదా కుశికపుత్రం తు ధనుష్పాణీ స్వలంకృతౌ ॥ 8 ॥
బద్ధగోధాంగులిత్రాణౌ ఖడ్గవంతౌ మహాద్యుతీ ।
కుమారౌ చారువపుషౌ భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ ॥ 9 ॥
అనుయాతౌ శ్రియా దీప్తౌ శోభయేతామనిందితౌ ।
స్థాణుం దేవమివాచింత్యం కుమారావివ పావకీ ॥ 10 ॥
అధ్యర్ధయోజనం గత్వా సరయ్వా దక్షిణే తటే ।
రామేతి మధురాం వాణీం విశ్వామిత్రోఽభ్యభాషత ॥ 11 ॥
గృహాణ వత్స సలిలం మా భూత్కాలస్య పర్యయః ।
మంత్రగ్రామం గృహాణ త్వం బలామతిబలాం తథా ॥ 12 ॥
న శ్రమో న జ్వరో వా తే న రూపస్య విపర్యయః ।
న చ సుప్తం ప్రమత్తం వా ధర్షయిష్యంతి నైరృతాః ॥ 13 ॥
న బాహ్వోస్సదృశో వీర్యే పృథివ్యామస్తి కశ్చన ।
త్రిషు లోకేషు వై రామ న భవేత్సదృశస్తవ ॥ 14 ॥
న సౌభాగ్యే న దాక్షిణ్యే న జ్ఞానే బుద్ధినిశ్చయే ।
నోత్తరే ప్రతివక్తవ్యే సమో లోకే తవాఽనఘ ॥ 15 ॥
ఏతద్విద్యాద్వయే లబ్ధే భవితా నాస్తి తే సమః ।
బలాత్వతిబలా చైవ సర్వజ్ఞానస్య మాతరౌ ॥ 16 ॥
క్షుత్పిపాసే న తే రామ భవిష్యేతే నరోత్తమ ।
బలామతిబలాం చైవ పఠతః పథి రాఘవ ॥ 17 ॥
విద్యాద్వయమధీయానే యశశ్చాప్యతులం త్వయి ।
పితామహసుతే హ్యేతే విద్యే తేజస్సమన్వితే ॥ 18 ॥
ప్రదాతుం తవ కాకుత్స్థ సదృశస్త్వం హి ధార్మిక ।
కామం బహుగుణాస్సర్వే త్వయ్యేతే నాత్ర సంశయః ।
తపసా సంభృతే చైతే బహురూపే భవిష్యతః ॥ 19 ॥
తతో రామో జలం స్పృష్ట్వా ప్రహృష్టవదనశ్శుచిః ।
ప్రతిజగ్రాహ తే విద్యే మహర్షేర్భావితాత్మనః ॥ 20 ॥
విద్యాసముదితో రామశ్శుశుభే భూరివిక్రమః ।
సహస్రరశ్మిర్భగవాన్ శరదీవ దివాకరః ॥ 21 ॥
గురుకార్యాణి సర్వాణి నియుజ్య కుశికాత్మజే ।
ఊషుస్తాం రజనీం తత్ర సరయ్వాం సుసుఖం త్రయః ॥ 22 ॥
దశరథనృపసూనుసత్తమాభ్యాం తృణశయనేఽనుచితే సహోషితాభ్యామ్ ।
కుశికసుతవచోఽనులాలితాభ్యాం సుఖమివ సా విబభౌ విభావరీ చ ॥ 23 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే బాలకాండే ద్వావింశస్సర్గః ॥
