శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అయోధ్యాకాండమ్ ।
అథ పంచనవతితమస్సర్గః ।
అథ శైలాద్వినిష్క్రమ్య మైథిలీం కోసలేశ్వరః ।
అదర్శయచ్ఛుభజలాం రమ్యాం మందాకినీం నదీమ్ ॥ 1 ॥
అబ్రవీచ్చ వరారోహాం చారుచంద్రనిభాననామ్ ।
విదేహరాజస్య సుతాం రామో రాజీవలోచనః ॥ 2 ॥
విచిత్రపులినాం రమ్యాం హంససారససేవితామ్ ।
కమలైరుపసంపన్నాం పశ్య మందాకినీం నదీమ్ ॥ 3 ॥
నానావిధైస్తీరరుహై ర్వృతాం పుష్పఫలద్రుమైః ।
రాజంతీం రాజరాజస్య నలినీమివ సర్వతః ॥ 4 ॥
మృగయూథనిపీతాని కలుషాంభాంసి సాంప్రతమ్ ।
తీర్థాని రమణీయాని రతిం సంజనయంతి మే ॥ 5 ॥
జటాజినధరాః కాలే వల్కలోత్తరవాససః ।
ఋషయ స్త్వవగాహంతే నదీం మందాకినీం ప్రియే ॥ 6 ॥
ఆదిత్యముపతిష్ఠంతే నియమాదూర్ధ్వబాహవః ।
ఏతే పరే విశాలాక్షి మునయ స్సంశితవ్రతాః ॥ 7 ॥
మారుతోద్ధూతశిఖరైః ప్రనృత్త ఇవ పర్వతః ।
పాదపైః పత్రపుష్పాణి సృజద్భిరభితో నదీమ్ ॥ 8 ॥
చిన్మణినికాశోదాం క్వచిత్పులినశాలినీమ్ ।
క్వచిత్సిద్ధజనాకీర్ణాం పశ్య మందాకినీం నదీమ్ ॥ 9 ॥
నిర్ధూతాన్వాయునా పశ్య వితతాన్పుష్పసంచయాన్ ।
పోప్లూయమానానపరాన్పశ్య త్వం జలమధ్యగాన్ ॥ 10 ॥
తాంశ్చాతివల్గువచసో రథాంగాహ్వయనా ద్విజాః ।
అధిరోహంతి కల్యాణి నిష్కూజంత శ్శుభా గిరః ॥ 11 ॥
దర్శనం చిత్రకూటస్య మందాకిన్యాశ్చ శోభనే ।
అధికం పురవాసాచ్చ మన్యే తవ చ దర్శనాత్ ॥ 12 ॥
విధూతకలుషై స్సిద్ధైస్తపోదమశమాన్వితైః ।
నిత్యవిక్షోభితజలాం విగాహస్వ మయా సహ ॥ 13 ॥
సఖీవచ్చ విగాహస్వ సీతే మందాకినీం నదీమ్ ।
కమలాన్యవమజ్జంతీ పుష్కరాణి చ భామిని ॥ 14 ॥
త్వం పౌరజనవద్వ్యాలానయోధ్యామివ పర్వతమ్ ।
మన్యస్వ వనితే నిత్యం సరయూవదిమాం నదీమ్ ॥ 15 ॥
లక్ష్మణశ్చాపి ధర్మాత్మా మన్నిదేశే వ్యవస్థితః ।
త్వం చానుకూలా వైదేహి ప్రీతిం జనయథో మమ ॥ 16 ॥
ఉపస్పృశంస్త్రిషవణం మధుమూలఫలాశనః ।
నాయోధ్యాయైన రాజ్యాయ స్పృహయేఽద్య త్వయా సహ ॥ 17 ॥
ఇమాంహి రమ్యాం మృగయూథశాలినీం నిపీతతోయాం గజసింహవానరైః ।
సుపుష్పితాం పుష్పభరైరలంకృతాం నసోఽస్తి య స్స్యాన్న గతక్లమ స్సుఖీ ॥ 18 ॥
ఇతీవ రామో బహుసంగతం వచః ప్రియాసహాయ స్సరితం ప్రతి బ్రువన్ ।
చచార రమ్యం నయనాంజనప్రభం స చిత్రకూటం రఘువంశవర్ధనః ॥ 19 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే పంచనవతితమస్సర్గః ॥
