శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాండమ్ ।
అథ సప్తనవతితమస్సర్గః ।
తథాతైఃకృత్తగాత్రైస్తుదశగ్రీవేణమార్గణైః ।
బభూవవసుధాతత్రప్రకీర్ణాహరిభిస్తదా ॥ 1 ॥
రావణస్యాప్రసహ్యంతంశరసంపాతమేకతః ।
న శేకుస్సహితుందీప్తంపతంగాజ్వలనంయథా ॥ 2 ॥
తేఽర్దితానిశితైర్బాణైఃక్రోశంతోవిప్రదుద్రువుః ।
పావకార్చిస్సమావిష్టాదహ్యమానాయథాగజాః ॥ 3 ॥
ప్లవంగనామనీకానిమహాభ్రాణీవమారుతః ।
సయయౌసమరేతస్మిన్విధమన్రావణశ్శరైః ॥ 4 ॥
కదనంతరసాకృత్వారాక్షసేంధ్రోవనౌకసామ్ ।
ఆససాదతతోత్వరితంయుద్ధేరాఘవంస్తదా ॥ 5 ॥
సుగ్రీవస్తాన్కపీందృష్టవాభగ్నాన్విద్రావితాన్రణే ।
గుల్మేసుషేణంనిక్షిప్యచక్రేయుద్ధేఽద్భుతంమనః ॥ 6 ॥
ఆత్మనస్సదృశంవీరస్సతంనిక్షిప్యవానరమ్ ।
సుగ్రీవోఽఽభిముఖశ్శత్రుంప్రతస్థేపాదపాయుధః ॥ 7 ॥
పార్శ్వతఃపృష్ఠతశ్చాస్యసర్వేయూథాధిపాస్స్వయమ్ ।
అనుజహ్రుర్మహాశైలాన్ వివిధాంశ్చమహాద్రుమాన్ ॥ 8 ॥
సనదన్యుధిసుగ్రీవస్స్వరేణమహతామహాన్ ।
పాతయన్వివిధాంశ్చాన్యానంజగామోత్తమరాక్షసాన్ ॥ 9 ॥
మమంథ చ మహాకాయాన్రాక్షసాన్వానరేశ్వరః ।
యుగాంతసమయేవాయుఃప్రవృద్ధానగమానివ ॥ 10 ॥
రాక్షసానామనీకేషుశైలవర్షంవవర్ష హ ।
అశ్మవర్షంయథామేఘఃపక్షిసంఘేషుకాననే ॥ 11 ॥
కపిరాజవిముక్తైస్తైశ్శైలవర్షైస్తురాక్షసాః ।
వికీర్ణశిరసఃపేతుర్నికృత్తాఇవపర్వతాః ॥ 12 ॥
అథసంక్షీయమాణేషురాక్షసేషుసమంతతః ।
సుగ్రీవేణప్రభగ్నేషుపతత్సునినదత్సు చ ॥ 13 ॥
విరూపాక్షస్స్వకంనామధన్వీవిశ్రావ్యరాక్షసః ।
రథాదాప్లుత్యదుర్ధర్షోగజస్కంధముపారుహత్ ॥ 14 ॥
స తంద్విరదమారుహ్యవిరూపాక్షోమహారథః ।
వనర్దభనీమనిర్హ్రాదంవానరానభ్యధావత ॥ 15 ॥
సుగ్రీవే స శరాన్ఘోరాన్విససర్జచమూముఖే ।
స్థాపయామాసచోద్విగ్నాన్రాక్షసాన్ సంప్రహర్షయన్ ॥ 16 ॥
సతువిద్ధశ్శితైర్బాణైఃకపీంద్రస్తేనరక్షసా ।
చుక్రోధ స మహాక్రోధోవధేచాస్యమనోదధే ॥ 17 ॥
తతఃపాదపముద్ధృత్యశూరస్సంప్రధనోహరిః ।
అభిపత్యజఘానాస్యప్రముఖేతుమహాగజమ్ ॥ 18 ॥
స తుప్రహారాభిహతస్సుగ్రీవేణమహాగజః ।
అపాసర్పద్ధనుర్మాత్రంనిషసాదననాద చ ॥ 19 ॥
గజాత్తుమథితాత్తూర్ణమపక్రమ్య స వీర్యవాన్ ।
రాక్షసోఽఽభిముఖశ్శత్రుంప్రత్యుద్గమ్యతతఃకపిమ్ ॥ 20 ॥
ఆర్షభంచర్మఖడగం చ ప్రగృహ్యలఘువిక్రమః ।
భర్త్సయన్నివసుగ్రీవమాససాదవ్యవస్థితమ్ ॥ 21 ॥
స హితస్యాభిసంకృద్ధఃప్రగృహ్యవిపులాంశిలామ్ ।
విరూపాక్షాయచిక్షేపసుగ్రీవోజలదోపమామ్ ॥ 22 ॥
స తాంశిలామాపతంతీందృష్టవారాక్షసపుంగవః ।
అపక్రమ్యసువిక్రాంతఃఖడగేనప్రాహరత్తదా ॥ 23 ॥
తతో భిన్నప్రహరణౌ ముష్టిభ్యాన్ తౌ సమీయతుః ।
తేజో బలసమావిష్టౌ దీప్తావివ హుతాశనౌ ॥ 24 ॥
స తదా స హసోత్పత్యరాక్షసస్యమహాహవే ।
ముష్టింసన్వర్త్యవేగేనపాతయామాసవక్షసి ॥ 25 ॥
ముష్టిప్రహారాభిహతోవిరూపాక్షోనిశాచరః ।
తేనఖడగేనసంకృద్దస్సుగ్రీవస్యచమూముఖే ॥ 26 ॥
కవచంపాతయామాసపద్భ్యామభిహతోఽఽపతత్ ।
స సముత్థాయపతితఃకపిస్తస్యవ్యసర్జయత్ ।
తలప్రహారమశనేస్సమానంభీమనిస్స్వనమ్ ॥ 27 ॥
తలప్రహారంతద్రక్షస్సుగ్రీవేణసముద్యతమ్ ।
నైపుణ్యాన్మోచయిత్వైనంముష్టినోరస్యతాడయత్ ॥ 28 ॥
తస్సుసంకృద్ధతరఃసుగ్రీవోవానరేశ్వరః ॥ 29 ॥
మోక్షితంచాత్మనోదృష్టవాప్రహారంతేనరక్షసా ।
దదర్శాంతరంతస్యవిరూపాక్షస్యవానరః ॥ 30 ॥
తతోన్యపాతయత్క్రోధాచ్ఛంఖదేశేమహాత్తలమ్ ।
మహేంద్రాశనికల్పేనతలేనాభిహతఃక్షితౌ ॥ 31 ॥
పపాతరుధిరక్లిన్నశ్శోణితంసముద్యమన్ ।
స్రోతోభ్యస్తువిరూపాక్షోజలంప్రస్రవణాదివ ॥ 32 ॥
వివృత్తనయనంక్రోధాత్సఫేనంరుధిరాప్లుతమ్ ।
దదృశుస్తేవిరూపాక్షంవిరూపాక్షతరంకృతమ్ ॥ 33 ॥
స్ఫురంతంపరివర్తంతంపార్శ్వేనరుధిరోక్షితమ్ ।
కరుణం చ వినర్దంతందదృశుఃకపయోరిపుమ్ ॥ 34 ॥
తథాతుతౌసంమ్యతిసంప్రయుక్తౌ ।
తరస్వినౌవానరరాక్షసానామ్ ॥ 35 ॥
వినాశితంప్రేక్ష్యవిరూపనేత్రంమహాబలంతంహరిపార్థివేన ।
బలంసమస్తంకపిరాక్షసానామున్మత్తగంగాప్రతిమంబభూవ ॥ 36 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే సప్తనవతితమస్సర్గః ॥
