శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అరణ్యకాండమ్ ।
అథ పంచమస్సర్గః ।
హత్వా తు తం భీమబలం విరాధం రాక్షసం వనే ।
తతస్సీతాం పరిష్వజ్య సమాశ్వాస్య చ వీర్యవాన్ ॥ 1 ॥
అబ్రవీల్లక్ష్మణం రామో భ్రాతరం దీప్తతేజసమ్ ।
కష్టం వనమిదం దుర్గం న చ స్మ వనగోచరాః ॥ 2 ॥
అభిగచ్ఛామహే శీఘ్రం శరభంగం తపోధనమ్ ।
ఆశ్రమం శరభంగస్య రాఘవోఽభిజగామ హ ॥ 3 ॥
తస్య దేవప్రభావస్య తపసా భావితాత్మనః ।
సమీపే శరభంగస్య దదర్శ మహదద్భుతమ్ ॥ 4 ॥
విభ్రాజమానం వపుషా సూర్యవైశ్వానరోపమమ్ ।
అవరుహ్యరథోత్సంగాదాకాశే విబుధానుగమ ॥ 5 ॥
అసంస్పృశంతం వసుధాం దదర్శ విబుధేశ్వరమ్ ।
సుప్రభాభరణం దేవం విరజోఽంబరధారిణమ్ ॥ 6 ॥
తద్విధైరేవ బహుభిః పూజ్యమానం మహాత్మభిః ।
హరిభిర్వాజిభిర్యుక్తమంతరిక్షగతం రథమ్ ॥ 7 ॥
దదర్శాదూరతస్తస్య తరుణాదిత్యసన్నిభమ్ ।
పాండురాభ్రఘనప్రఖ్యం చంద్రమండలసన్నిభమ్ ॥ 8 ॥
అపశ్యద్విమలం ఛత్రం చిత్రమాల్యోపశోభితమ్ ।
చామరవ్యజనే చాగ్ర్యే రుక్మదండే మహాధనే ॥ 9 ॥
గృహీతే వరనారీభ్యాం ధూయమానే చ మూర్ధని ।
గంధర్వామరసిద్ధాశ్చ బహవః పరమర్షయః ॥ 10 ॥
అంతరిక్షగతం దేవం వాగ్భిరగ్య్రాభిరీడిరే ।
సహ సంభాషమాణే తు శరభంగేన వాసవే ॥ 11 ॥
దృష్ట్వా శతక్రతుం తత్ర రామో లక్ష్మణమబ్రవీత్ ।
రామోఽథ రథముద్దిశ్య లక్ష్మణాయప్రదర్శయన్ ॥ 12 ॥
అర్చిష్మంతం శ్రియా జుష్టమద్భుతం పశ్య లక్ష్మణ ।
ప్రతపంతమివాదిత్యమంతరిక్షగతం రథమ్ ॥ 13 ॥
యే హయాః పురుహూతస్య పురా శక్రస్య నశ్శ్రుతాః ।
అంతరిక్షగతా దివ్యాస్త ఇమే హరయో ధ్రువమ్ ॥ 14 ॥
ఇమే చ పురుషవ్యాఘ్రా యే తిష్ఠంత్యభితో రథమ్ ।
శతం శతం కుండలినో యువానః ఖంగపాణయః ॥ 15 ॥
విస్తీర్ణవిపులోరస్కాః పరిఘాయతబాహవః ।
శోణాంశువసనాస్సర్వే వ్యాధ్రా ఇవ దురాసదాః ॥ 16 ॥
ఉరోదేశేషు సర్వేషాం హారా జ్వలనసన్నిభాః ।
రూపం బిభ్రతి సౌమిత్రే పంచవింశతివార్షికమ్ ॥ 17 ॥
ఏతద్ది కిల దేవానాం వయో భవతి నిత్యదా ।
యథేమే పురుషవ్యాఘ్రా దృశ్యంతే ప్రియదర్శనాః ॥ 18 ॥
ఇహైవ సహ వైదేహ్యా ముహూర్తం తిష్ఠ లక్ష్మణ ।
యావజ్జానామ్యహం వ్యక్తం క ఏష ద్యుతిమాన్రథే ॥ 19 ॥
తమేవముక్త్వా సౌమిత్రిమిహైవ స్థీయతామితి ।
అభిచక్రామ కాకుత్స్థ శ్శరభంగాశ్రమం ప్రతి ॥ 20 ॥
తతస్సమభిగచ్ఛంతం ప్రేక్ష్య రామం శచీపతిః ।
శరభంగమనుప్రాప్య వివిక్త ఇదమబ్రవీత్ ॥ 21 ॥
ఇహోపయాత్యసౌ రామో యావన్మాం నాభిభాషతే ।
నిష్ఠాం నయతు తావత్తు తతో మా ద్రష్టుమర్హతి ॥ 22 ॥
జితవంతం కృతార్థం హి తదాహమచిరాదిమమ్ ।
కర్మ హ్యనేన కర్తవ్యం మహదన్యైస్సుదుష్కరమ్ ॥ 23 ॥
ఇతి వజ్రీ తమామంత్ర్య మానయిత్వా చ తాపసమ్ ।
రథేన హయయుక్తేన యయౌ దివమరిందమః ॥ 24 ॥
ప్రయాతే తు సహస్రాక్షే రాఘవస్సపరిచ్ఛదః ।
అగ్నిహోత్రముపాసీనం శరభంగముపాగమత్ ॥ 25 ॥
తస్య పాదౌ చ సంగృహ్య రామస్సీతా చ లక్ష్మణః ।
నిషేదుస్సమనుజ్ఞాతా లబ్ధవాసా నిమంత్రితాః ॥ 26 ॥
తతశ్శక్రోపయానం తు పర్యపృచ్ఛత్స రాఘవః ।
శరభంగశ్చ తత్సర్యం రాఘవాయ న్యవేదయత్ ॥ 27 ॥
మామేష వరదో రామ బ్రహ్మలోకం నినీషతి ।
జితముగ్రేణ తపసా దుష్ప్రాపమకృతాత్మభిః ॥ 28 ॥
అహం జ్ఞాత్వా నరవ్యాఘ్ర వర్తమానమదూరతః ।
బ్రహ్మలోకం న గచ్ఛామి త్వామదృష్ట్వా ప్రియాతిథిమ్ ॥ 29 ॥
త్వయాఽహం పురుషవ్యాఘ్ర ధార్మికేణ మహాత్మనా ।
సమాగమ్య గమిష్యామి త్రిదివం దేవసేవితమ్ ॥ 30 ॥
అక్షయా నరశార్దూల మయా లోకా జితాశ్శుభా ।
బ్రాహ్మ్యాశ్చ నాకపృష్ఠ్యాశ్చ ప్రతిగృహ్ణీష్వ మామకాన్ ॥ 31 ॥
ఏవముక్తో నరవ్యాఘ్రస్సర్వశాస్త్ర విశారదః ।
ఋషిణా శరభంగేణ రాఘవో వాక్యమబ్రవీత్ ॥ 32 ॥
అహమేవాహరిష్యామి సర్వాంల్లోకాన్మహామునే ।
ఆవాసం త్వహమిచ్ఛామి ప్రదిష్టమిహ కాననే ॥ 33 ॥
రాఘవేణైవముక్తస్తు శక్రతుల్యబలేన వై ।
శరభంగో మహాప్రాజ్ఞః పునరేవాబ్రవీద్వచః ॥ 34 ॥
ఇహ రామ మహాతేజాస్సుతీక్ష్ణో నామ ధార్మికః ।
వసత్యరణ్యే ధర్మాత్మా స తే శ్రేయో విధాస్యతి ॥ 35 ॥
సుతీక్ష్ణమభిగచ్ఛ త్వం శుచౌ దేశే తపస్వినమ్ ।
రమణీయే వనోద్దేశే స తే వాసం విధాస్యతి ॥ 36 ॥
ఇమాం మందాకినీం రామ ప్రతిస్రోతామనువ్రజ ।
నదీం పుష్పోడుపవహాం తతస్తత్ర గమిష్యసి ॥ 37 ॥
ఏష పంథా నరవ్యాఘ్ర ముహూర్తం పశ్య తాత మామ్ ।
యావజ్జహామి గాత్రాణి జీర్ణాం త్వచమివోరగః ॥ 38 ॥
తతోఽగ్నిం స సమాధాయ హుత్వా చాజ్యేన మంత్రవిత్ ।
శరభంగో మహాతేజాః ప్రవివేశ హుతాశనమ్ ॥ 39 ॥
తస్య రోమాణి కేశాంశ్చ తదా వహ్నిర్మహాత్మనః ।
జీర్ణాం త్వచం తథాఽస్థీని యచ్చ మాంసం సశోణితమ్ ॥ 40 ॥
స చ పావకసంకాశః కుమారస్సమపద్యత ।
ఉత్థాయాగ్నిచయాత్తస్మాచ్ఛరభంగో వ్యరోచత ॥ 41 ॥
స లోకానాహితాగ్నీనామృషీణాం చ మహాత్మనామ్ ।
దేవానాం చ వ్యతిక్రమ్య బ్రహ్మలోకం వ్యరోహత ॥ 42 ॥
స పుణ్యకర్మా భువనే ద్విజర్షభః పితామహం సానుచరం దదర్శ హ ।
పితామహశ్చాపి సమీక్ష్య తం ద్విజం ననంద సుస్వాగతమిత్యువాచ హ ॥ 43 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే పంచమస్సర్గః ॥
