శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే సుందరకాండమ్ ।
అథ ఏకత్రింశస్సర్గః ।
ఏవం బహువిధాం చింతాం చింతయిత్వా మహాకపిః ।
సంశ్రవే మధురం వాక్యం వైదేహ్యా వ్యాజహార హ ॥ 1 ॥
రాజా దశరథో నామ రథకుంజరవాజిమాన్ ।
పుణ్యశీలో మహాకీర్తిరిక్ష్వాకూణాం మహాయశాః ॥ 2 ॥
రాజర్షీణాం గుణశ్రేష్ఠస్తపసా చర్షిభి స్సమః ।
చక్రవర్తికులే జాతః పురందరసమో బలే ॥ 3 ॥
అహింసారతిరక్షుద్రో ఘృణీ సత్యపరాక్రమః ।
ముఖ్యశ్చేక్ష్వాకువంశస్య లక్ష్మీవాన్ లక్ష్మివర్ధనః ॥ 4 ॥
పార్థివవ్యంజనైర్యుక్తః పృథుశ్రీః పార్థివర్షభః ।
పృథివ్యాం చతురంతాయాం విశ్రుతస్సుఖదస్సుఖీ ॥ 5 ॥
తస్య పుత్రః ప్రియో జ్యేష్ఠస్తారాధిపనిభాననః ।
రామో నామ విశేషజ్ఞః శ్రేష్ఠ స్సర్వధనుష్మతామ్ ॥ 6 ॥
రక్షితా స్వస్య ధర్మస్య స్వజనస్య చ రక్షితా ।
రక్షితా జీవలోకస్య ధర్మస్య చ పరంతపః ॥ 7 ॥
తస్య సత్యాభిసంధస్య వృద్ధస్య వచనాత్పితుః ।
సభార్యస్సహ చ భ్రాత్రా వీరః ప్రవ్రాజితో వనమ్ ॥ 8 ॥
తేన తత్ర మహారణ్యే మృగయాం పరిధావతా ।
రాక్షసా నిహతాశ్శూరా బహవః కామరూపిణః ॥ 9 ॥
జనస్థానవధం శ్రుత్వా హతౌ చ ఖరదూషణౌ ।
తతస్త్వమర్షాపహృతా జానకీ రావణేన తు ॥ 10 ॥
వంచయిత్వా వనే రామం మృగరూపేణ మాయయా ।
స మార్గమాణస్తాం దేవీం రామస్సీతామనిందితామ్ ॥ 11 ॥
ఆససాద వనే మిత్రం సుగ్రీవం నామ వానరమ్ ।
తత స్స వాలినం హత్వా రామః పరపురంజయః ॥ 12 ॥
ప్రాయచ్ఛత్కపిరాజ్యం తత్సుగ్రీవాయ మహాబలః ।
సుగ్రీవేణాపి సందిష్టా హరయః కామరూపిణః ॥ 13 ॥
దిక్షు సర్వాసు తాం దేవీం విచిన్వంతి సహస్రశః ।
అహం సంపాతివచనాచ్ఛతయోజనమాయతమ్ ॥ 14 ॥
అస్యా హేతోర్విశాలాక్ష్యాః సాగరం వేగవాన్ప్లుతః ।
యథారూపాం యథావర్ణాం యథాలక్ష్మీవతీం చ నిశ్చితామ్ ॥ 15 ॥
అశ్రౌషం రాఘవస్యాహం సేయమాసాదితా మయా ।
విరరామైవముక్త్వాసౌ వాచం వానరపుంగవః ॥ 16 ॥
జానకీ చాపి తచ్ఛ్రుత్వా పరం విస్మయమాగతా ।
తతస్సా వక్రకేశాంతా సుకేశీ కేశసంవృతమ్ ॥ 17 ॥
ఉన్నమ్య వదనం భీరుశ్శింశుపావృక్షమైక్షత ।
నిశమ్య సీతా వచనం కపేశ్చ దిశశ్చ సర్వాః ప్రదిశశ్చ వీక్ష్య ।
స్వయం ప్రహర్షం పరమం జగామ సర్వాత్మనా రామమనుస్మరంతీ ॥ 18 ॥
సా తిర్యగూర్ధ్వం చ తథాప్యధస్తాన్నిరీక్షమాణా తమచింత్యబుద్ధిమ్ ।
దదర్శ పింగాధిపతేరమాత్యం వాతాత్మజం సూర్యమివోదయస్థమ్ ॥ 19 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే సుందరకాండే ఏకత్రింశస్సర్గః ॥
