శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే బాలకాండమ్ ।
అథ షడ్వింశస్సర్గః ।
మునేర్వచనమక్లీబం శ్రుత్వా నరవరాత్మజః ।
రాఘవః ప్రాంజలిర్భూత్వా ప్రత్యువాచ దృఢవ్రతః ॥ 1 ॥
పితుర్వచననిర్దేశాత్పితుర్వచనగౌరవాత్ ।
వచనం కౌశికస్యేతి కర్తవ్యమవిశంకయా ॥ 2 ॥
అనుశిష్టోఽస్మ్యయోధ్యాయాం గురుమధ్యే మహాత్మనా ।
పిత్రా దశరథేనాహం నావజ్ఞేయం హి తద్వచః ॥ 3 ॥
సోఽహం పితుర్వచశ్శ్రుత్వా శాసనాద్బ్రహ్మవాదినః ।
కరిష్యామి న సందేహస్తాటకావధముత్తమమ్ ॥ 4 ॥
గోబ్రాహ్మణహితార్థాయ దేశస్యాస్య సుఖాయ చ ।
తవ చైవాప్రమేయస్య వచనం కర్తుముద్యతః ॥ 5 ॥
ఏవముక్త్వా ధనుర్మధ్యే బధ్వా ముష్టిమరిందమః ।
జ్యాశబ్దమకరోత్తీవ్రం దిశశ్శబ్దేన నాదయన్ ॥ 6 ॥
తేన శబ్దేన విత్రస్తాస్తాటకావనవాసినః ।
తాటకా చ సుసంక్రుద్ధా తేన శబ్దేన మోహితా ॥ 7 ॥
తం శబ్దమభినిధ్యాయ రాక్షసీ క్రోధమూర్ఛితా ।
శ్రుత్వా చాభ్యద్రవద్వేగాద్యతశ్శబ్దో వినిస్సృతః ॥ 8 ॥
తాం దృష్ట్వా రాఘవః క్రుద్ధాం వికృతాం వికృతాననామ్ ।
ప్రమాణేనాతివృద్ధాం చ లక్ష్మణం సోఽభ్యభాషత ॥ 9 ॥
పశ్య లక్ష్మణ యక్షిణ్యా భైరవం దారుణం వపుః ।
భిద్యేరన్ దర్శనాదస్యా భీరూణాం హృదయాని చ ॥ 10 ॥
ఏనాం పశ్య దురాధర్షాం మాయాబలసమన్వితామ్ ।
వినివృత్తాం కరోమ్యద్య హృతకర్ణాగ్రనాసికామ్ ॥ 11 ॥
న హ్యేనాముత్సహే హంతుం స్త్రీస్వభావేన రక్షితామ్ ।
వీర్యం చాస్యాం గతిం చాపి హనిష్యామీతి మే మతిః ॥ 12 ॥
ఏవం బ్రువాణే రామే తు తాటకా క్రోధమూర్ఛితా ।
ఉద్యమ్య బాహూ గర్జంతీ రామమేవాభ్యధావత ॥ 13 ॥
విశ్వామిత్రస్తు బ్రహ్మర్షిర్హుంకారేణాభిభర్త్స్యతామ్ ।
స్వస్తి రాఘవయోరస్తు జయం చైవాభ్యభాషత ॥ 14 ॥
ఉద్ధూన్వానా రజో ఘోరం తాటకా రాఘవావుభౌ ।
రజోమోహేన మహతా ముహూర్తం సా వ్యమోహయత్ ॥ 15 ॥
తతో మాయాం సమాస్థాయ శిలావర్షేణ రాఘవౌ ।
అవాకిరత్సుమహతా తతశ్చుక్రోధ రాఘవః ॥ 16 ॥
శిలావర్షం మహత్తస్యాశ్శరవర్షేణ రాఘవః ।
ప్రతిహత్యోపధావంత్యాః కరౌ చిచ్ఛేద పత్రిభిః ॥ 17 ॥
తతశ్ఛిన్నభుజాం శ్రాంతామభ్యాశే పరిగర్జతీమ్ ।
సౌమిత్రిరకరోత్క్రోధాద్ధృతకర్ణాగ్రనాసికామ్ ॥ 18 ॥
కామరూపధరా సద్యః కృత్వా రూపాణ్యనేకశః ।
అంతర్ధానం గతా యక్షీ మోహయంతీవ మాయయా ॥ 19 ॥
అశ్మవర్షం విముంచంతీ భైరవం విచచార హ ।
తతస్తావశ్మవర్షేణ కీర్యమాణౌ సమంతతః ॥ 20 ॥
దృష్ట్వా గాధిసుతశ్శ్రీమానిదం వచనమబ్రవీత్ ।
అలం తే ఘృణయా రామ పాపైషా దుష్టచారిణీ ॥ 21 ॥
యజ్ఞవిఘ్నకరీ యక్షీ పురావర్ధతి మాయయా ।
వధ్యతాం తావదేవైషా పురా సంధ్యా ప్రవర్తతే ॥ 22 ॥
రక్షాంసి సంధ్యాకాలేషు దుర్ధర్షాణి భవంతి వై ।
ఇత్యుక్తస్తు తదా యక్షీ అశ్మవృష్ట్యాభివర్షతీమ్ ॥ 23 ॥
దర్శయన్ శబ్దవేధిత్వం తాం రురోధ స సాయకైః ।
సా రుద్ధా శరజాలేన మాయాబలసమన్వితా ॥ 24 ॥
అభిదుద్రావ కాకుత్స్థం లక్ష్మణం చ వినేదుషీ ।
తామాపతంతీం వేగేన విక్రాంతామశనీమివ ॥ 25 ॥
శరేణోరసి వివ్యాథ సా పపాత మమార చ ।
తాం హతాం భీమసంకాశాం దృష్ట్వా సురపతిస్తదా ॥ 26 ॥
సాధు సాధ్వితి కాకుత్స్థం సురాశ్చ సమపూజయన్ ।
ఉవాచ పరమప్రీత స్సహస్రాక్షః పురందరః ॥ 27 ॥
సురాశ్చ సర్వే సంహృష్టా విశ్వామిత్రమథాబ్రువన్ ।
మునే కౌశిక భద్రం తే సేంద్రాస్సర్వే మరుద్గణాః ॥ 28 ॥
తోషితాః కర్మణాఽనేన స్నేహం దర్శయ రాఘవే ।
ప్రజాపతేర్భృశాశ్వస్య పుత్రాన్ సత్యపరాక్రమాన్ ॥ 29 ॥
తపోబలభృతో బ్రహ్మన్ రాఘవాయ నివేదయ ।
పాత్రభూతశ్చ తే బ్రహ్మంస్తవానుగమనే ధృతః ॥ 30 ॥
కర్తవ్యం చ మహత్కర్మ సురాణాం రాజసూనునా ।
ఏవముక్త్వా సురాస్సర్వే హృష్టా జగ్ముర్యథాగతమ్ ॥ 31 ॥
విశ్వామిత్రం పురస్కృత్య తతస్సంధ్యా ప్రవర్తతే ।
తతో మునివరః ప్రీతస్తాటకావధతోషితః ॥ 32 ॥
మూర్ధ్ని రామముపాఘ్రాయ ఇదం వచనమబ్రవీత్ ।
ఇహాద్య రజనీం రామ వసేమ శుభదర్శన ॥ 33 ॥
శ్వః ప్రభాతే గమిష్యామస్తదాశ్రమపదం మమ ।
విశ్వామిత్రవచః శ్రుత్వా హృష్టో దశరథాత్మజః ॥ 34 ॥
ఉవాస రజనీం తత్ర తాటకాయా వనే సుఖమ్ ।
ముక్తశాపం వనం తచ్చ తస్మిన్నేవ తదాహని ॥ 35 ॥
రమణీయం విబభ్రాజ యథా చైత్రరథం వనమ్ ।
నిహత్య తాం యక్షసుతాం స రామః ప్రశస్యమానస్సురసిద్ధసంఘైః ।
ఉవాస తస్మిన్మునినా సహైవ ప్రభాతవేలాం ప్రతిబోధ్యమానః ॥ 36 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే బాలకాండే షడ్వింశస్సర్గః ॥
