శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే బాలకాండమ్ ।
అథ ఏకషష్టితమస్సర్గః ।
విశ్వామిత్రో మహాత్మాథ ప్రస్థితాన్ ప్రేక్ష్య తానృషీన్ ।
అబ్రవీన్నరశార్దూలస్సర్వాంస్తాన్వనవాసినః ॥ 1 ॥
మహాన్విఘ్నః ప్రవృత్తోఽయం దక్షిణామాస్థితో దిశమ్ ।
దిశమన్యాం ప్రపత్స్యామస్తత్ర తప్స్యామహే తపః ॥ 2 ॥
పశ్చిమాయాం విశాలాయాం పుష్కరేషు మహాత్మనః ।
సుఖం తపశ్చరిష్యామః పరం తద్ధి తపోవనమ్ ॥ 3 ॥
ఏవముక్త్వా మహాతేజాః పుష్కరేషు మహామునిః ।
తప ఉగ్రం దురాధర్షం తేపే మూలఫలాశనః ॥ 4 ॥
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు అయోధ్యాధిపతిర్నృపః ।
అంబరీష ఇతి ఖ్యాతో యష్టుం సముపచక్రమే ॥ 5 ॥
తస్య వై యజమానస్య పశుమింద్రో జహార హ ।
ప్రణష్టే తు పశౌ విప్రో రాజానమిదమబ్రవీత్ ॥ 6 ॥
పశురద్య హృతో రాజన్ ప్రణష్టస్తవ దుర్నయాత్ ।
అరక్షితారం రాజానం ఘ్నంతి దోషా నరేశ్వర ॥ 7 ॥
ప్రాయశ్చిత్తం మహద్ధ్యేతన్నరం వా పురుషర్షభ ।
ఆనయస్వ పశుం శీఘ్రం యావత్కర్మ ప్రవర్తతే ॥ 8 ॥
ఉపాధ్యాయవచశ్శ్రుత్వా స రాజా పురుషర్షభ ।
అన్వియేష మహాబుద్ధిః పశుం గోభిస్సహస్రశః ॥ 9 ॥
దేశాన్ జనపదాంస్తాం స్తాన్నగరాణి వనాని చ ।
ఆశ్రమాణి చ పుణ్యాని మార్గమాణో మహీపతిః ॥ 10 ॥
స పుత్రసహితం తాత సభార్యం రఘునందన ।
భృగుతుందే సమాసీనమృచీకం సందదర్శ హ ॥ 11 ॥
తమువాచ మహాతేజాః ప్రణమ్యాభిప్రసాద్య చ ।
బ్రహ్మర్షిం తపసా దీప్తం రాజర్షిరమితప్రభః ॥ 12 ॥
పృష్ట్వా సర్వత్ర కుశలమృచీకం తమిదం వచః ।
గవాం శతసహస్రేణ విక్రీణీషే సుతం యది ॥ 13 ॥
పశోరర్థే మహాభాగ కృతకృత్యోఽస్మి భార్గవ ।
సర్వే పరిసృతా దేశా యాజ్ఞీయం న లభే పశుమ్ ॥ 14 ॥
దాతుమర్హసి మూల్యేన సుతమేకమితో మమ ।
4 ఏవముక్తో మహాతేజా ఋచీకస్త్వబ్రవీద్వచః ॥ 15 ॥
నాహం జ్యేష్ఠం నరశ్రేష్ఠ విక్రీణీయాం కథంచన ।
ఋచీకస్య వచశ్శ్రుత్వా తేషాం మాతా మహాత్మనామ్ ॥ 16 ॥
ఉవాచ నరశార్దూలమంబరీషం తపస్వినీ ।
అవిక్రేయం సుతం జ్యేష్ఠం భగవానాహ భార్గవః ॥ 17 ॥
మమాపి దయితం విద్ధి కనిష్ఠం శునకం నృప ।
తస్మాత్కనీయసం పుత్రం న దాస్యే తవ పార్థివ ॥ 18 ॥
ప్రాయేణ హి నరశ్రేష్ఠ జ్యేష్ఠాః పితృషు వల్లభాః ।
మాతృణాం తు కనీయాంసస్తస్మాద్రక్షే కనీయసమ్ ॥ 19 ॥
ఉక్తవాక్యే మునౌ తస్మిన్ మునిపత్న్యాం తథైవ చ ।
శునశ్శేఫస్స్వయం రామ మధ్యమో వాక్యమబ్రవీత్ ॥ 20 ॥
పితా జ్యేష్ఠమవిక్రేయం మాతా చాహ కనీయసమ్ ।
విక్రీతం మధ్యమం మన్యే రాజన్ పుత్రం నయస్వ మామ్ ॥ 21 ॥
గవాం శతసహస్రేణ శునశ్శేఫం నరేశ్వరః ।
గృహీత్వా పరమప్రీతో జగామ రఘునందన ॥ 22 ॥
అంబరీషస్తు రాజర్షీ రథమారోప్య సత్వరః ।
శునశ్శేఫం మహాతేజా జగామాశు మహాయశాః ॥ 23 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే బాలకాండే ఏకషష్టితమస్సర్గః ॥
