శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాండమ్ ।
అథ సప్తవింశస్సర్గః ।
తాంస్తుతేఽహంప్రవక్ష్యామిప్రేక్షమాణస్యయూథపాన్ ।
రాఘవార్థేపరాక్రాంతాయేనరక్షంతిజీవితమ్ ॥ 1 ॥
స్నిగ్ధాయస్యబహువ్యామావాలాలాంగూలమాశ్రితాః ।
తామ్రాఃపీతాస్సితాశ్శ్వేతాఃప్రకీర్ణాఘోరకర్మణః ॥ 2 ॥
ప్రగృహీతాఃప్రకాశంతేసూర్యస్యేవమరీచయః ।
పృథివ్యాంచానుకృష్యంతేహరోనామైషయూథపః ॥ 3 ॥
యంపృష్ఠతోఽనుగచ్ఛంతిశతశోఽథసహస్రశః ।
ద్రుమానుద్యమ్యసహసాలంకారోహణతత్పరాః ॥ 4 ॥
యూథపాహరిరాజస్యకింకరాస్సముపస్థితాః ।
నీలానివమహామేఘాంస్తిష్ఠతోయాంస్తుపశ్యసి ॥ 5 ॥
అసితాంజనసంకాశాన్ యుద్ధేసత్యపరాక్రమాన్ ।
అసఙ్ ఖ్యేయాననిర్దేశ్యాన్పరంపారమివోదధేః ॥ 6 ॥
పర్వతేషుచయేకేచిద్విషమేషునదీషుచ ।
ఏతేత్వామభివర్తంతేరాజన్నృక్షాస్సుదారుణాః ॥ 7 ॥
ఏషాం మధ్యే స్థితో రాజన్ భీమ అక్షో భీమ దర్శనః ।
పర్జన్య ఇవ జీమూతైః సమంతాత్ పరివారితః ॥ 8 ॥
ఋక్షవంతంగిరిశ్రేష్ఠమధ్యాస్తేనర్మదాంపిబన్ ।
సర్వఋక్షాణామధిపతిర్ధూమ్రోనామైషయూథపః ॥ 9 ॥
యవీయానస్యతుభ్రాతాపశ్యైనంపర్వతోపమమ్ ।
భ్రాత్రాసమానోరూపేణవిశిష్టస్తుపరాక్రమైః ॥ 10 ॥
సఏషజాంబవాన్నామమహాయూథపయూథపః ।
ప్రక్రాంతోగురువర్తీచసంప్రహారేష్వమర్షణ ॥ 11 ॥
ఏతేనసాహ్యంసుమహత్కృతంశక్రస్యధీమతా ।
దేవాసురేజాంబవతాలబ్ధాశ్చబహవోవరాః ॥ 12 ॥
ఆరుహ్యపర్వతాగ్రేభ్యోమహాభ్రవిపులాః శిలాః ।
ముంచంతివిపులాకారానమృత్యోరుద్విజంతిచ ॥ 13 ॥
రాక్షసానాంచసదృశాఃపిశాచానాంచరోమశాః ।
ఏతస్యసైన్యాబహవోవిచరంత్యగ్నితేజసః ॥ 14 ॥
యంత్వేనమభిసమ్రబ్ధంప్లవమానమివస్థితమ్ ।
ప్రేక్షంతేవానరాస్సర్వేస్థితాయూథపయూథపమ్ ॥ 15 ॥
ఏషరాజన్ సహస్రాక్షంపర్యుపాస్తేహరీశ్వరః ।
బలేనబలసంపన్నోదంభోనామైషయూథపః ॥ 16 ॥
యఃస్థితంయోజనేశైలంగచ్ఛన్పార్శ్వేనసేవతే ।
ఊర్ధ్వంతథైవకాయేనగతఃప్రాప్నోతియోజనమ్ ॥ 17 ॥
యస్మాన్నపరమంరూపంచతుష్పాదేషువిద్యతే ।
శ్రుతస్సంన్నాదనోనామవానరాణాంపితామహాః ॥ 18 ॥
యేనయుద్ధంపురాదత్తంరణేశక్రస్యధీమతా ।
పరాజయశ్చనప్రాప్తస్సోఽయంయూథపయూథపః ॥ 19 ॥
యస్యవిక్రమమాణస్యశక్రస్యేవపరాక్రమః ।
ఏషగంధర్వకన్యాయాముత్పన్నఃకృష్ణవర్త్మనః ॥ 20 ॥
తదాదేవాసురేయుద్ధేసాహ్యార్థంత్రిదివౌకసాం యస్యవైశ్రవణోరాజాజంబూముపనిషేవతే ॥ 21 ॥
యోరాజాపర్వతేంద్రాణాంబహుకిన్నరసేవినామ్ ।
విహారసుఖదోనిత్యంభ్రాతుస్తేరాక్షసాధిప ॥ 22 ॥
తత్రైషవసతిశ్రీమాన్బలవాన్వానరర్షభః ।
యుద్ధేష్వకత్థనోనిత్యంక్రోధనోనామయూథపః ॥ 23 ॥
వృతఃకోటిసహస్రేణహరీణాంసముపస్థితః ।
ఏషైవాశంసతేలంకాంస్వేనానీకేనమర్దితుమ్ ॥ 24 ॥
యోగంగామనుపర్యేతిత్రాసయన్గజయూథపాన్ ।
హస్తినాంవానరాణాంచపూర్వవైరమనుస్మరన్ ॥ 25 ॥
ఏషయూథపతిర్నేతాగచ్ఛన్ గిరిగుహాశయః ।
గజాన్యోధయతేవన్యాన్గిరీంశ్చైవమహీరుహాన్ ॥ 26 ॥
హరీణాంవాహినీముఖ్యోనదీంహైమవతీమను ।
ఉశీరబీజమాశ్రిత్యపర్వతంమందరోపమమ్ ॥ 27 ॥
రమతే వానర శ్రేష్ఠో దివి శక్ర ఇవ స్వయమ్ ।
ఏనం శత సహస్రాణాం సహస్రం అభివర్తతే ॥ 28 ॥
సఏషనేతాచైతేషాంవానరాణాంమహాత్మనామ్ ।
సఏషదుర్ధరోరాజన్ప్రమాథీనామయూథపః ॥ 29 ॥
వాతేనేవోద్ధతంమేఘంయమేనమనుపశ్యసి ।
అనీకమభిసంరబ్ధంవానరాణాంతరస్వినామ్ ॥ 30 ॥
అనీకమపి సమ్రబ్ధం వానరాణాం తరస్వినామ్ ।
ఉద్ధూతమరుణాభాసం పవనేన సమంతతః ॥ 31 ॥
ఏతేఽసితముఖాఘోరాగోలాంగూలామహాబలాః ।
శతంశతహస్రాణిదృష్ట్వావైసేతుబంధనమ్ ॥ 32 ॥
గోలాంగూలంమహావేగంగవాక్షంనామయూధపమ్ ।
పరివార్యాభివర్తంతేలంకాంమర్దితుమోజసా ॥ 33 ॥
భ్రమరాచరితాయత్రసర్వకాలఫలద్రుమాః ॥ 34 ॥
యంసూర్యస్తుల్యపర్ణాభమనుపర్యేతిపర్వతమ్ ।
యస్యభాసాసదాభాంతితద్వర్ణామృగపక్షిణః ॥ 35 ॥
యస్యప్రస్థంమహాత్మానోనత్యజంతిమహర్షయః ।
సర్వకాలఫలావృక్షాస్సదాఫలసమన్వితాః ॥ 36 ॥
మధూనిచమహార్హాణియస్మిన్పర్వతసత్తమే ।
తత్రైవరమతేరాజన్రమ్యేకాంచనపర్వతే ॥ 37 ॥
ముఖ్యోవానరముఖ్యానాంకేసరీనామయూథపః ।
షష్టిర్గిరిసహస్రాణాంరమ్యాఃకాంచనపర్వతా ॥ 38 ॥
తేషాంమధ్యేగిరివరస్త్వమివానఘరక్షసామ్ ।
తత్రైతేకపిలాశ్శ్వేతాస్తామ్రాస్యామధుపింగలాః ॥ 39 ॥
నివసంత్యుత్తమగిరౌతీక్ష్ణదంష్ట్రానఖాయుధాః ।
సింహాఇవచతుర్దంష్ట్రావ్యాఘ్రాఇవదురాసదాః ॥ 40 ॥
సర్వేవైశ్వానరసమాజ్వలితాశీవిషోపమాః ।
సుదీర్ఘాంచితలాంగూలామత్తమాతంగసన్నిభాః ॥ 41 ॥
మహాపర్వతసంకాశామహాజీమూతనిస్స్వనాః ।
వృత్తపింగలరక్తాక్షాభీమాభీమగతిస్వరాః ॥ 42 ॥
మర్దయంతీవతేసర్వేతస్థుర్లఙకాసమీక్ష్యతే ।
ఏషచైషామధిపతిర్మధ్యేతిష్ఠతివీర్యవాన్ ॥ 43 ॥
జయార్థీనిత్యమాదిత్యముపతిష్ఠతిబుద్ధిమాన్ ।
నామ్నాపృథివ్యాంవిఖ్యాతోరాజన్ శతబలీతియః ॥ 44 ॥
ఏషైవాశంసతేలంకాంస్వేనానీకేనమర్దితుమ్ ।
విక్రాంతోబలవాన్ శూరఃపౌరుషేస్వేవ్యవస్థితః ।
రామప్రియార్థంప్రాణానాందయాంనకురుతేహరిః ॥ 45 ॥
గజోగవాక్షోగవయోనలోనీలశ్చవానరః ।
ఏకైకఏవయోధానాంకోటీభిర్దశభిర్వృతః ॥ 46 ॥
తథాఽఽన్యేవానరశ్రేష్ఠావింధ్యపర్వతవాసినః ।
నశక్యంతేబహుత్వాత్తుసఙ్ ఖ్యాతుంలఘువిక్రమాః ॥ 47 ॥
సర్వేమహారాజమహాప్రభావాస్సర్వేమహాశైలనికాశకాయాః ।
సర్వేసమర్థాపృథివీంక్షణేనకర్తుంప్రవిధ్వస్తవికీర్ణశైలామ్ ॥ 48 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే సప్తవింశస్సర్గః ॥
