శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అయోధ్యాకాండమ్ ।
అథ పంచపంచాశస్సర్గః ।
ఉషిత్వా రజనీం తత్ర రాజపుత్రావరిందమౌ ।
మహర్షిమభివాద్యాథ జగ్మతుస్తం గిరిం ప్రతి ॥ 1 ॥
తేషాం చైవ స్వస్త్యయనం మహర్షి స్స చకార హ ।
ప్రస్థితాంశ్చైవ తాన్ప్రేక్ష్య పితా పుత్రానివాన్వగాత్ ॥ 2 ॥
తతః ప్రచక్రమే వక్తుం వచనం స మహామునిః ।
భరద్వాజో మహాతేజా రామం సత్యపరాక్రమమ్ ॥ 3 ॥
గంగాయమునయో స్సంధిమాసాద్య మనుజర్షభౌ ।
కాలిందీమనుగచ్ఛేతాం నదీం పశ్చాన్ముఖాశ్రితామ్ ॥ 4 ॥
అథాఽసాద్య తు కాలిందీ శీఘ్రస్రోతసమాపగామ్ ।
తస్యాస్తీర్థం ప్రచలితం పురాణం ప్రేక్ష్య రాఘవౌ ॥ 5 ॥
తత్ర యూయం ప్లవం కృత్వా తరతాంశుమతీం నదీమ్ ।
తతో న్యగ్రోధమాసాద్య మహాంతం హరితచ్ఛదమ్ ॥ 6 ॥
వివృద్ధం బహుభిర్వృక్షై శ్శ్యామం సిద్ధోపసేవితమ్ ।
తస్మై సీతాంజలిం కృత్వా ప్రయుంజీతాశిషశ్శివాః ॥ 7 ॥
సమాసాద్య తు తం వృక్షం వసేద్వాతిక్రమేత వా ।
క్రోశమాత్రం తతో గత్వా నీలం ద్రక్ష్యథ కాననమ్ ॥ 8 ॥
పలాశబదరీమిశ్రం రమ్యం వంశైశ్చ యామునైః ।
స పంథాశ్చిత్రకూటస్య గత స్సుబహుశో మయా ॥ 9 ॥
రమ్యో మార్దవయుక్తశ్చ వనదావైర్వివర్జితః ।
ఇతి పంథానమావేద్య మహర్షిస్సన్యవర్తత ॥ 10 ॥
అభివాద్య తథేత్యుక్త్వా రామేణ వినివర్తితః ।
ఉపావృత్తే మునౌ తస్మిన్రామో లక్ష్మణమబ్రవీత్ ॥ 11 ॥
కృతపుణ్యాః స్మ సౌమిత్రే మునిర్యన్నోఽనుకంపతే ।
ఇతి తౌ పురుషవ్యాఘ్రౌ మంత్రయిత్వా మనస్వినౌ ।
సీతామేవాగ్రతః కృత్వా కాలిందీం జగ్మతుర్నదీమ్ ॥ 12 ॥
అథాఽసాద్య తు కాలిందీం శీఘ్రస్రోతోవహాం నదీమ్ ।
చింతామాపేదిరే సర్వే నదీజలతితీర్షవః ॥ 13 ॥
తౌ కాష్ఠసంఘాతమథో చక్రతు స్సుమహాప్లవమ్ ।
శుష్కైర్వంశై స్సమాస్తీర్ణముశీరైశ్చ సమావృతమ్ ॥ 14 ॥
తతో వేతసశాఖాశ్చ జంబూశాఖాశ్చ వీర్యవాన్ ।
చకార లక్ష్మణశ్ఛిత్వా సీతాయా స్సుఖమాసనమ్ ॥ 15 ॥
తత్ర శ్రియమివాచింత్యాం రామో దాశరథిః ప్రియామ్ ।
ఈషత్సంలజ్జమానాం తామధ్యారోపయతప్లవమ్ ॥ 16 ॥
పార్శ్వే చ తత్ర వైదేహ్యా వసనే భూషణాని చ ।
ప్లవే కఠినకాజం చ రామశ్చక్రే సహాయుధైః ॥ 17 ॥
ఆరోప్య ప్రథమం సీతాం సంఘాటం పరిగృహ్య తౌ ।
తత ప్రతేరతుర్యత్తౌ వీరౌ దశరథాత్మజౌ ॥ 18 ॥
కాలిందీమధ్యమాయాతా సీతా త్వేనామవందత ।
స్వస్తి దేవి తరామి త్వాం పారయే న్మే పతిర్వ్రతమ్ ॥ 19 ॥
కాలిందీ మథ సీతా తు యాచమానా కృతాంజలిః ।
తీరమేవాభిసంప్రాప్తా దక్షిణం వరవర్ణినీ ॥ 20 ॥
తత ప్లవేనాంశుమతీం శీఘ్రగామూర్మిమాలినీమ్ ।
తీరజై ర్బహుభిర్వృక్షై స్సంతేరుర్యమునాం నదీమ్ ॥ 21 ॥
తే తీర్ణాః ప్లవముత్సృజ్య ప్రస్థాయ యమునావనాత్ ।
శ్యామం న్యగ్రోధ మాసేదు శ్శీతలం హరితచ్ఛదమ్ ॥ 22 ॥
న్యగ్రోధం తముపాగమ్య వైదేహీ వాక్యమబ్రవీత్ ।
నమస్తేఽస్తు మహావృక్ష పారయేన్మే పతిర్వ్రతమ్ ॥ 23 ॥
కౌశల్యాం చైవ పశ్యేయం సుమిత్రాం చ యశశ్వినీమ్ ।
ఇతి సీతాఽంజలిం కృత్వా పర్యగచ్ఛద్వనస్పతిమ్ ॥ 24 ॥
అవలోక్య తత స్సీతామాయాచంతీమనిందితామ్ ।
దయితాం చ విధేయాం చ రామో లక్ష్మణమబ్రవీత్ ॥ 25 ॥
సీతామాదాయ గచ్ఛత్వమగ్రతో భరతానుజ ।
పృష్ఠతోఽహం గమిష్యామి సాయుధో ద్విపదాం వర ॥ 26 ॥
యద్యత్ఫలం ప్రార్థయతే పుష్పం వా జనకాత్మజా ।
తత్తత్ప్రదద్యా వైదేహ్యా యత్రాఽస్యా రమతే మనః ॥ 27 ॥
గచ్ఛతోఽస్తు తయోర్మధ్యే బభూవ జనకాత్మజా ।
మాతంగయోర్మధ్యగతా శుభా నాగవధూరివ ॥ 28 ॥
ఏకైకం పాదపం గుల్మం లతాం వా పుష్పశాలినీమ్ ।
అదృష్టపూర్వాం పశ్యంతీ రామం పప్రచ్ఛ సాఽబలా ॥ 29 ॥
రమణీయాన్బహువిధాన్పాదపాన్కుసుమోత్కటాన్ ।
సీతావచనసంరబ్ధ ఆనయామాస లక్ష్మణః ॥ 30 ॥
విచిత్రవాలుకజలాం హంససారసనాదితామ్ ।
రేమే జనకరాజస్య సుతా ప్రేక్ష్య తదా నదీమ్ ॥ 31 ॥
క్రోశమాత్రం తతో గత్వా భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ ।
బహూన్మేధ్యాన్మృగాన్హత్వా చేరతుర్యమునావనే ॥ 32 ॥
విహృత్య తే బర్హిణపూగనాదితే శుభే వనే వానరవారణాయుతే ।
సమం నదీవప్రముపేత్య సమ్మతం నివాస మాజగ్ము రదీనదర్శనాః ॥ 33 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే పంచపంచాశస్సర్గః ॥
