శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాండమ్ ।
అథ షట్షష్టితమస్సర్గః ।
స లంఘయిత్వాప్రాకారంగిరికూటోపమోమహాన్ ।
నిర్యయౌనగరాత్తూర్ణంకుంభకర్ణోమహాబలః ॥ 1 ॥
ననాద చ మహానాదంసముద్రమభినాదయన్ ।
విజయన్నివనిర్ఘాతన్విధమన్నివపర్వతాన్ ॥ 2 ॥
తమవధ్యంమఘవతాయమేనవరుణేనవా ।
ప్రేక్ష్యభీమాక్షమాయాంతంవానరావిప్రదుద్రువుః ॥ 3 ॥
తాంస్తువిప్రద్రుతాన్ దృష్టవారాజపుత్రోఽంగదోఽబ్రవీత్ ।
నలంనీలంగవాక్షం చ కుముదం చ మహాబలమ్ ॥ 4 ॥
ఆత్మానమత్రవిస్మృత్యవీర్యాణ్యభిజనాని చ ।
క్వగచ్ఛతభయత్రస్తాఃప్రాకృతాహరయోయథా ॥ 5 ॥
సాధుసౌమ్యా నివర్తధ్వంకిప్రాణాన్పరిరక్షథ ।
నాలంయుద్ధాయవైరక్షోమహతీయంబిభీషకా ॥ 6 ॥
మహతీముథతితామేనాంరాక్షసానాంబిభీషికామ్ ।
విక్రమాద్విధమిష్యామోనివర్తధ్వంప్లవంగమాః ॥ 7 ॥
కృచ్ఛ్రేణతుసమాశ్వస్యసంగమ్య చ తతస్తతః ।
వృక్షాద్రిహస్తాహరయస్సంప్రతస్థూరణాజిరమ్ ॥ 8 ॥
తేనివృత్యతుసంకృద్ధాఃకుంభకర్ణంవనౌకసః ।
నిర్జఘ్నుఃపరమక్రుద్ధాస్సమదాఇవకుంజరాః ॥ 9 ॥
ప్రాంశుభిర్గిరిశృంగైశ్చశిలాభిశ్చమహాబలః ।
పాదపైఃపుష్పితాగ్రైశ్చహన్యమానో న కంపతే ॥ 10 ॥
తస్యగాత్రేషుపతితాభిద్యంతేశతశశ్శిలాః ।
పాదపాఃపుష్పితాగ్రాశ్చభగ్నాఃపేతుర్మహీతలే ॥ 11 ॥
సోఽపిసైన్యానిసంక్రుద్ధోవానరాణాంమహౌజసామ్ ।
మమంథపరమాయత్తోవనాన్యగ్నిరివోత్థితః ॥ 12 ॥
లోహితార్ద్రాస్తుబహవశ్శేరతేవానరర్షభాః ।
నిరస్తాంపతితాభూమౌతామ్రపుష్పాఇవద్రుమాః ॥ 13 ॥
లంఘయంతఃప్రధావంతోవానరానావలోకయన్ ।
కేచిత్సముద్రేపతితాఃకేచిద్గగనమాస్థితాః ॥ 14 ॥
వధ్యమానాస్తుతేవీరారాక్షసేన చ లీలయా ।
సాగరంయేనతేతీర్ణాఃపథాతేనదుద్రువుః ॥ 15 ॥
తేస్థలానితదానిమ్నంవివర్ణమానాభయాత్ ।
ఋక్షావృక్షాన్ సమారూఢాఃకేచిత్పర్వతమాశ్రితాః ॥ 16 ॥
మమజ్జురర్ణవేకేచిద్గుహాఃకేచిత్సమాశ్రితాః ।
నిపేతుఃకేచిదపరేకేచిన్నైవావతస్థిరే ॥ 17 ॥
కేచిద్భూమౌనిపతితాఃకేచిత్సుప్తామృతాఇవ ।
తాన్సమీక్ష్యాంగదోభగ్నాన్వానరానిదమబ్రవీత్ ॥ 18 ॥
అవతిష్ఠతయుధ్యామోనివర్తధ్వంప్లవంగమాః ।
భగ్నానాంవో న పశ్యామిపరిగమ్యమహీమిమామ్ ॥ 19 ॥
స్థానంసర్వేనివర్తధ్వంకింప్రాణాన్ పరిరక్షథ ।
నిరాయుధానాంద్రవతామసంగగతిపౌరుషాః ॥ 20 ॥
దారాహ్యుపహసిష్యంతి స వైఘాతస్తుజీవతామ్ ।
కులేషుజాతాస్సర్వేస్మవిస్తీర్ణేషుమహత్సు చ ॥ 21 ॥
క్వగచ్ఛతభయత్రస్తాఃహరయఃప్రాకృతాయథా ।
అనార్యాఃఖలుయద్భీతాస్త్యక్త్వావీర్యంప్రధావత ॥ 22 ॥
వికత్థనానివోయాని తదావైజనసంసది ।
తానివఃక్వనుయాతానిసోదగ్రాణిమ హితాని చ ॥ 23 ॥
భీరుప్రవాదాశ్శ్రూయంతేయస్తుజీవతిధిక్కృతః ।
మార్గస్సత్పురుషైర్జష్టఃసేవ్యతాంత్యజ్యతాంభయమ్ ॥ 24 ॥
శయామహేఽనిహతాఃపృథివ్యామల్పజీవితాః ।
దుష్ప్రాపంబ్రహ్మలోకంవాప్రాప్నుయామోయుధిసూదితా ॥ 25 ॥
సంప్రాప్నుయామఃకీర్తింవానిహత్వాశత్రుమాహవే ।
జీవితంవీరలోకస్యమోక్ష్యామోవసువానరాః ॥ 26 ॥
న కుంభకర్ణఃకాకుత్స్థందృష్టవాజీవన్ గమిష్యతి ।
దీప్యమానమివాసాద్యపతంగోజ్వలనంయథా ॥ 27 ॥
లాయనేనచోద్ధిష్టాఃప్రాణాన్ రక్షామహేవయమ్ ।
ఏకేనబహవోభగ్నాయశోనాశంగమిష్యతి ॥ 28 ॥
ఏవంబ్రువాణంతంశూరమంగదంకనకాంగదమ్ ।
ద్రవమాణాస్తతోవాక్యమూచుఃశూరువిగర్హితమ్ ॥ 29 ॥
కృతంనఃకదనంఘోరంకుంభకర్ణేనరక్షసా ।
న స్థానకాలోగచ్ఛామోదయితంజీవితంహినః ॥ 30 ॥
ఏతావదుక్త్వావచనంసర్వేతేభేజిరేదిశః ।
భీమంభీమాక్షమాయాంతందృష్టవావానరయూథపాః ॥ 31 ॥
ద్రవమాణస్తుతేవీరాఅంగదేనవలీముఖాః ।
సాంత్వైశ్చైహనుమానైశ్చతతస్సర్వేనివర్తితాః ॥ 32 ॥
ప్రహర్షముపనీతాశ్చవాలిపుత్రేణధీమతా ।
ఆజ్ఞాప్రతీక్షాస్తస్థుశ్చసర్వేవానరయూథపాః ॥ 33 ॥
ఋషభశరభమైందధూమ్రనీలాఃకుముదసుషేణగవాక్షరంభతారాః ।
ద్వివిదపనసవాయుపుత్రముఖ్యాస్త్వరితతరాభిముఖంరణమ్ ॥ 34 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే షట్షష్టితమస్సర్గః ॥
