శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే సుందరకాండమ్ ।
అథ చతుర్థస్సర్గః ।
స నిర్జిత్య పురీం శ్రేష్ఠాం లంకాం తాం కామరూపిణీమ్ ।
విక్రమేణ మహాతేజా హనుమాన్ కపిసత్తమః ॥ 1 ॥
అద్వారేణ చ మహాబాహుః ప్రాకారమభిపుప్లువే ।
ప్రవిశ్య నగరీం లంకాం కపిరాజహితంకరః ॥ 2 ॥
చక్రేఽథ పాదం సవ్యం చ శత్రూణాం స తు మూర్ధని ।
ప్రవిష్టః సత్త్వసంపన్నో నిశాయాం మారుతాత్మజః ॥ 3 ॥
స మహాపథమాస్థాయ ముక్తాపుష్పవిరాజితమ్ ।
తతస్తు తాం పురీం లంకాం రమ్యామభియయౌ కపిః ॥ 4 ॥
హసితోత్కృష్టనినదైస్తూర్యఘోషపురస్సరైః ।
వజ్రాంకుశనికాశైశ్చ వజ్రజాలవిభూషితైః ॥ 5 ॥
గృహమేఘైః పురీ రమ్యా బభాసే ద్యౌరివాంబుదైః ।
ప్రజజ్వాల తతో లంకా రక్షోగణగృహైః శుభైః ॥ 6 ॥
సితాభ్రసదృశైశ్చిత్రైః పద్మస్వస్తికసంస్థితైః ।
వర్ధమానగృహైశ్చాపి సర్వతః సువిభూషితా ॥ 7 ॥
తాం చిత్రమాల్యాభరణాం కపిరాజహితంకరః ।
రాఘవార్థం చరన్ శ్రీమాన్ దదర్శ చ ననంద చ ॥ 8 ॥
భవనాద్భవనం గచ్ఛన్ దదర్శ పవనాత్మజః ।
వివిధాకృతిరూపాణి భవనాని తతస్తతః ॥ 9 ॥
శుశ్రావ మధురం గీతం త్రిస్థానస్వరభూషితమ్ ।
స్త్రీణాం మదసమృద్ధానాం దివి చాప్సరసామివ ॥ 10 ॥
శుశ్రావ కాంచీనినదం నూపురాణాం చ, నిఃస్వనమ్ ।
సోపాననినదాంశ్చైవ భవనేషు మహాత్మనామ్ ॥ 11 ॥
అస్ఫోటితనినాదాంశ్చ క్ష్వేలితాంశ్చ తతస్తతః ।
శుశ్రావ జపతాం తత్ర మంత్రాన్ రక్షోగృహేషు వై ॥ 12 ॥
స్వాధ్యాయనిరతాంశ్చైవ యాతుధానాన్ దదర్శ సః ।
రావణస్తవసంయుక్తాన్ గర్జతో రాక్షసానపి ॥ 13 ॥
రాజమార్గం సమావృత్య స్థితం రక్షోబలం మహత్ ।
దదర్శ మధ్యమే గుల్మే రావణస్య చరాన్ బహూన్ ॥ 14 ॥
దీక్షితాన్ జటిలాన్ ముండాన్ గోజినాంబరవాససః ।
దర్భముష్టిప్రహరణానగ్నికుండాయుఘాంస్తథా ॥ 15 ॥
కూటముద్గరపాణీంశ్చ దండాయుధధరానపి ।
ఏకాక్షానేకకర్ణాంశ్చ లంబోదరపయోధరాన్ ॥ 16 ॥
కరాలాన్ భుగ్నవక్త్రాంశ్చ వికటాన్ వామనాంస్తథా ।
ధన్వినః ఖంగినశ్చైవ శతఘ్నీముసలాయుధాన్ ॥ 17 ॥
పరిఘోత్తమహస్తాంశ్చ విచిత్రకవచోజ్జ్వలాన్ ।
నాతిస్థూలాన్నాతికృశాన్నాతిదీర్ఘాతిహ్రస్వకాన్ ॥ 18 ॥
నాతిగౌరాన్నాతికృష్ణాన్నాతికుబ్జాన్న వామనాన్ ।
విరూపాన్ బహురూపాంశ్చ సురూపాంశ్చ సువర్చసః ॥ 19 ॥
ధ్వజీన్ పతాకినశ్చైవ దదర్శ వివిధాయుధాన్ ।
శక్తివృక్షాయుధాంశ్చైవ పట్టిసాశనిధారిణః ॥ 20 ॥
క్షేపణీపాశహస్తాంశ్చ దదర్శ స మహాకపిః ।
స్రగ్విణస్త్వనులిప్తాంశ్చ వరాభరణభూషితాన్ ॥ 21 ॥
నానావేషసమాయుక్తాన్ యథాస్స్వైరగతాన్ బహూన్ ।
తీక్ష్ణశూలధరాంశ్చైవ వజ్రిణశ్చ మహాబలాన్ ॥ 22 ॥
శతసాహస్రమవ్యగ్రమారక్షం మధ్యమం కపిః ।
రక్షోధిపతినిర్దిష్టం దదర్శాంతఃపురాగ్రతః ॥ 23 ॥
స తదా తద్గృహం దృష్ట్వా మహాహాటకతోరణమ్ ।
రాక్షసేంద్రస్య విఖ్యాతమద్రిమూర్ధ్ని ప్రతిష్ఠితమ్ ॥ 24 ॥
పుండరీకావతంసాభిః పరిఖాభిరలంకృతమ్ ।
ప్రాకారావృతమత్యంతం దదర్శ స మహాకపిః ॥ 25 ॥
త్రివిష్టపనిభం దివ్యం దివ్యనాదనినాదితమ్ ।
వాజిహేషితసంఘుష్టం నాదితం భూషణైస్తథా ॥ 26 ॥
రథైర్యానైర్విమానైశ్చ తథా హయగజైః శుభైః ।
వారణైశ్చ చతుర్థంతైః శ్వేతాభ్రనిచయోపమైః ॥ 27 ॥
భూషితం రుచిరద్వారం మత్తైశ్చ మృగపక్షిభిః ।
రక్షితం సుమహావీర్యైర్యాతుధానైః సహస్రశః ।
రాక్షసాధిపతేర్గుప్తమావివేశ మహాకపిః ॥ 28 ॥
సహేమజాంబూనదచక్రవాలం మహార్హముక్తామణిభూషితాంతమ్ ।
పరార్థ్యకాలాగురుచందనాక్తం స రావణాంతఃపురమావివేశ ॥ 29 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే సుందరకాండే చతుర్థస్సర్గః ॥
