శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాండమ్ ।
అథ పంచాశీతితమస్సర్గః ।
త్తస్యతద్వచనంశ్రుత్వారాఘవశ్శోకకర్శితః ।
నోపధారయతేవ్యక్తంయదుక్తంతేనరక్షసా ॥ 1 ॥
తతోధైర్యమవష్టభ్యరామఃపరపురంజయః ।
విభీషణముపాసీనమువాచకపిసన్నిధౌ ॥ 2 ॥
నైరృతాధిపతేవాక్యంయదుక్తంతేవిభీషణ ।
భూయస్తచ్ఛ్రోతుమిచ్ఛామిబ్రూహియత్తేవివక్షితమ్ ॥ 3 ॥
రాఘవస్యవచఃశ్రుత్వావాక్యంవాక్యవిశారద. ।
యత్తత్పునరిదంవాక్యంబభాషే స విభీషణః ॥ 4 ॥
యథాజ్ఞప్తంమహాబాహోత్వయాగుల్మనివేశనమ్ ।
తత్తథాఽనుష్ఠితంవీరత్వద్వాక్యసమనంతరమ్ ॥ 5 ॥
తాన్యనీకానిసర్వాణివిభగ్నానిసమంతతః ।
విన్యస్తాయూథపాశ్చైవయథాన్యాయంవిభాగశః ॥ 6 ॥
భూయస్తుమమవిజ్ఞాప్యంతచ్ఛ్రుణుష్వమహాయశః ।
త్వయ్యకారణసంతప్తేసంతప్తహృదయావయమ్ ॥ 7 ॥
త్యజరాజన్నిమంశోకంమిథ్యాసంతాపమాగతమ్ ।
తదియంత్యజ్యతాంచింతాశత్రుహర్షవివర్ధినీ ॥ 8 ॥
ఉద్యమఃక్రియతాంవీరహర్షఃసముపసేవ్యతామ్ ।
ప్రాప్తవ్యాయదితేసీతాహంతవ్యాశ్చనిశాచరాః ॥ 9 ॥
రఘునందనవక్ష్యామిశ్రూయతాంమేహితంవచః ।
సాధ్వయంయాతుసౌమిత్రిర్బలేనమహతావృతః ॥ 10 ॥
నికుంభిలాయాంసంప్రాప్యహంతుంరావణిమాహవే ।
ధనుర్మండలనిర్ముక్తైరాశీవిషవిషోపమైః ॥ 11 ॥
తేనవీరేణతపసావరదానాత్స్వయంభువః ।
అస్త్రంబ్రహ్మశిరఃప్రాప్తంకామగాశ్చతురంగమాః ॥ 12 ॥
స ఏషసహసైన్యేనప్రాప్తఃకిలనికుంభిలామ్ ।
యద్యుతతిష్ఠేత్కృతంకర్మహతాన్సర్వాంశ్చవిద్ధినః ॥ 13 ॥
నికుంభిలామసంప్రాప్తమహుతాగ్నిం చ యోరిపుః ।
త్వామాతాయినంహన్యాదింద్రశత్రోస్సతేవధః ॥ 14 ॥
వరోదత్తోమహాబాహో సర్వలోకేశ్వరేణవై ।
ఇత్యేవంవిహితోరాజన్వధస్తస్యైషధీమతః ॥ 15 ॥
వధాయేంద్రజితోరామసందిశస్వమహాబల ।
హతేతస్మిన్హతంవిద్ధిరావణంససుహృజ్జనమ్ ॥ 16 ॥
విభీషణవచ్శ్రుత్వారామోవాక్యమథాబ్రవీత్ ।
జానామితస్యరౌద్రస్యమాయాంసత్యపరాక్రమః ॥ 17 ॥
స హిబ్రహ్మాస్త్రవిత్ప్రాజ్ఞోమహామాయోమహాబల. ।
కరోత్యసంజ్ఞాన్ సంగ్రామేదేవాన్సవరుణానపి ॥ 18 ॥
తస్యాంతరిక్షేచరతఃసరథస్యమహాయశః ।
న గతిర్జ్ఞాయతేవీరసూర్యస్యేవాభ్రసమ్ల్పవే ॥ 19 ॥
రాఘవస్తురిపోర్జ్ఞాత్వామాయావీర్యందురాత్మనః ।
లక్ష్మణంకీర్తిసంపన్నమిదంవచనమబ్రవీత్ ॥ 20 ॥
యద్వానరేంద్రస్యబలంతేనసర్వేణసమ్వృతః ।
హనూమత్ప్రముఖైశ్చవయూథపైస్సహలక్ష్మణ ॥ 21 ॥
జాంబవేనార్క్షపతినాసహసైన్యేనసమ్వృతః ।
జహితంరాక్షససుతంమాయాబలవిశారదమ్ ॥ 22 ॥
అయంత్వాంసచివైఃసార్థంమహాత్మారజనీచరః ।
అభిజ్ఞస్తస్యమాయానాంపృష్ఠతోఽనుగమిష్యతి ॥ 23 ॥
రాఘవస్యవచ్శ్రుత్వాలక్ష్మణస్సవిభీషణః ।
జగ్రాహకార్ముకశ్రేష్ఠమత్యద్భుతపరాక్రమః ॥ 24 ॥
సన్నద్ధఃకవచీఖంగీసశరోవామచాపభృత్ ।
రామపాదావుపస్పృశ్యహృష్టఃసౌమిత్రిరబ్రవీత్ ॥ 25 ॥
అద్యమత్కార్ముకోన్ముక్తాశ్శరానిర్భిద్యరావణిమ్ ।
లంకామభితిష్యంతిహంసాఃపుష్కరిణీమివ ॥ 26 ॥
అద్యైవతస్యరౌద్రస్యశరీరంమామకాశ్శరాః ।
విధమిష్యంతిభిత్త్వాతంమహాచాపగుణచ్యుతాః ॥ 27 ॥
ఏవముక్త్వా స ద్యుతిమాన్ వచనంభ్రాతురగ్రతః ।
స రావణివధాకాంక్షీలక్ష్మణస్త్వరితోయయౌ ॥ 28 ॥
సోఽభివాద్యగురోఃపాదౌకృత్వాచాపిప్రదక్షిణమ్ ।
నికుంభిలామభియయౌచైత్యంరావణిపాలితమ్ ॥ 29 ॥
విభీషణేనసహితోరాజపుత్రఃప్రతాపవాన్ ।
కృతస్వస్త్యయనోభ్రాత్రాలక్ష్మణస్త్వరితోయయౌ ॥ 30 ॥
వానరాణాంసహస్రైస్తుహనూమాన్ బహుభిర్వృతః ।
విభీషణశ్చసామాత్యోతదాలక్ష్మణమన్వగాత్ ॥ 31 ॥
మహతాహరిసైన్యేనసవేగమభిసంవృతః ।
ఋక్షరాజబలంచైవదదర్శపథివిష్ఠితమ్ ॥ 32 ॥
స గత్వాదూరమధ్వానంసౌమిత్రిర్మిత్రనందనః ।
రాక్షసేంద్రబలందూరాదపశ్యద్వ్యూహమాశ్రితమ్ ॥ 33 ॥
స తంప్రాప్యధనుష్పాణిర్మాయాయోగమరిందమః ।
తస్థౌబ్రహ్మవిధానేనవిజేతుంరఘునందనః ॥ 34 ॥
భీషణేనసహితోరాజపుత్రఃప్రతాపవాన్ ।
అంగదేన చ వీరేణతథానిలసుతేన చ ॥ 35 ॥
వివిధమమలశస్త్రభాస్వరం త ద్ధ్వజగహనంవిపులంమహారథైశ్చ ।
ప్రతిభయతమమప్రమేయవేగంతిమిరమివద్విషతాంబలంవివేశ ॥ 36 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే పంచాశీతితమస్సర్గః ॥
