శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అయోధ్యాకాండమ్ ।
అథ అష్టషష్టితమస్సర్గః ।
తేషాం హి వచనం శ్రుత్వా వసిష్ఠః ప్రత్యువాచ హ ।
మిత్రామాత్యగణాన్సర్వాన్బ్రాహ్మణాంస్తానిదం వచః ॥ 1 ॥
యదసౌ మాతులకులే దత్తరాజ్యం పరం సుఖీ ।
భరతో వసతి భ్రాత్రా శత్రుఘ్నేన సమన్వితః ॥ 2 ॥
తచ్ఛీఘ్రం జవనా దూతా గచ్ఛంతు త్వరితైర్హయైః ।
ఆనేతుం భ్రాతరౌ వీరౌ కిం సమీక్షామహే వయమ్ ॥ 3 ॥
గచ్ఛంత్వితి తత స్సర్వే వసిష్ఠం వాక్యమబ్రువన్ ।
తేషాం తద్వచనం శ్రూత్వా వసిష్ఠో వాక్యమబ్రవీత్ ॥ 4 ॥
ఏహి సిద్ధార్థ విజయ జయంతాశోక నందన ।
శ్రూయతామితి కర్తవ్యం సర్వానేవ బ్రవీమి వః ॥ 5 ॥
పురం రాజగృహం గత్వా శీఘ్రం శీఘ్రజవై ర్హయైః ।
త్యక్తశోకైరిదం వాచ్య శ్శాసనాద్భరతో మమ ॥ 6 ॥
పురోహిత స్త్వాం కుశలం ప్రాహ సర్వే చ మంత్రిణః ।
త్వరమాణశ్చ నిర్యాహి కృత్యమాత్యయికం త్వయా ॥ 7 ॥
మా చాస్మై ప్రోషితం రామం మా చాస్మై పితరం మృతమ్ ।
భవంత శ్శంసిషుర్గత్వా రాఘవాణామిమం క్షయమ్ ॥ 8 ॥
కౌశేయాని చ వస్త్రాణి భూషణాని వరాణి చ ।
క్షిప్రమాదయ రాజ్ఞశ్చ భరతస్య చ గచ్ఛత ॥ 9 ॥
దత్తపథ్యశనా దూతా జగ్ముస్స్వం స్వం నివేశనమ్ ।
కేకయాం స్తే గమిష్యంతో హయానారుహ్య సంమతాన్ ॥ 10 ॥
తతః ప్రాస్థానికం కృత్వా కార్యశేషమనంతరమ్ ।
వసిష్ఠేనాభ్యనుజ్ఞాతా దూతా స్సంత్వరితా యయుః ॥ 11 ॥
న్యంతేనాపరతాలస్య ప్రలంబస్యోత్తరం ప్రతి ।
నిషేవమాణా స్తే జగ్ముర్నదీం మధ్యేన మాలినీమ్ ॥ 12 ॥
తే హస్తినాపురే గంగాం తీర్త్వా ప్రత్యఙ్ముఖా యయుః ।
పాంచాలదేశమాసాద్య మధ్యేన కురుజాంగలమ్ ॥ 13 ॥
సరాంసి చ సుపూర్ణాని నదీశ్చ విమలోదకాః ।
నిరీక్షమాణా స్తే జగ్ముర్దూతాః కార్యవశాద్ద్రుతమ్ ॥ 14 ॥
తే ప్రసన్నోదకాం దివ్యాం నానావిహగసేవితామ్ ।
ఉపాతిజగ్ముర్వేగేన శరదండాం జనాకులామ్ ॥ 15 ॥
నికూలవృక్షమాసాద్య దివ్యం సత్యోపయాచనమ్ ।
అభిగమ్యాభివాద్యం తం కులింగాం ప్రావిశన్పురీమ్ ॥ 16 ॥
ఆభికాలం తతః ప్రాప్య తే బోధిభవనాచ్చ్యుతామ్ ।
పితృపైతామహీం పుణ్యాం తేరురిక్షుమతీం నదీమ్ ॥ 17 ॥
అవేక్ష్యాంజలిపానాంశ్చ బ్రాహ్మణాన్వేదపారగాన్ ।
యయుర్మధ్యేన బాహ్లీకాన్ సుదామానం చ పర్వతమ్ ॥ 18 ॥
విష్ణోః పదం ప్రేక్షమాణా విపాశాంచాపి శాల్మలీమ్ ।
నదీర్వాపీ స్తటాకాని పల్వలాని సరాంసి చ ॥ 19 ॥
పశ్యంతో వివిధాంశ్చాపి సింహావ్యాఘ్రమృగ ద్విపాన్ ।
యయుః పథాఽతిమహతా శాసనం భర్తురీప్సవః ॥ 20 ॥
తే శ్రాంతవాహనా దూతా వికృష్ణేన పథా తతః ।
గిరివ్రజం పురవరం శీఘ్రమాసేదురంజసా ॥ 21 ॥
భర్తుః ప్రియార్థం కులరక్షణార్థం భర్తుశ్చ వంశస్య పరిగ్రహార్థమ్ ।
అహేడమానా స్త్వరయా స్మ దూతా రాత్ర్యాంతు తే తత్పురమేవ యాతాః ॥ 22 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే అష్టషష్టితమస్సర్గః ॥
