శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే కిష్కింధాకాండమ్ ।
అథ పంచషష్టితమస్సర్గః ।
అథాంగదవచశ్శ్రుత్వా తే సర్వే వానరర్షభాః ।
స్వం స్వం గతౌ సముత్సాహమూచుస్తత్ర యథాక్రమమ్ ॥ 1 ॥
గజో గవాక్షో గవయశ్శరభో గంధమాదనః ।
మైందశ్చ ద్వివిదశ్చైవ సుషేణో జాంబవాం స్తథా ॥ 2 ॥
ఆబభాషే గజస్తత్ర ప్లవేయం దశయోజనమ్ ।
గవాక్షో యోజననాన్యాహ గమిష్యామీతి వింశతిమ్ ॥ 3 ॥
గవయో వానరస్తత్ర వానరాం స్తానువాచ హ ।
త్రింశతం తు గమిష్యామి యోజనానాం ప్లవంగమాః ॥ 4 ॥
శరభస్తానువాచాథ వానరాన్ వానరర్షభః ।
చత్వారింశద్గమిష్యామి యోజనానాం ప్లవంగమాః ॥ 5 ॥
వానరస్తు మహాతేజా అబ్రవీద్గంధమాదనః ।
యోజనానాం గమిష్యామి పంచాశత్తు న సంశయః ॥ 6 ॥
మైందస్తు వానరస్తత్ర వానరాంస్తానువాచ హ ।
యోజనానాం పరం షష్టిమహం ప్లవితుముత్సహే ॥ 7 ॥
తతస్తత్ర మహాతేజా ద్వివిదః ప్రత్యభాషత ।
గమిష్యామి న సందేహస్సప్తతిం యోజనాన్యహమ్ ॥ 8 ॥
సుషేణస్తు మహాతేజాఃప్రోక్తవాన్హరిసత్తమాన్ ।
అశీతిం యోజనానాం తు ప్లవేయం ప్లవగేశ్వరాః ॥ 9 ॥
తేషాం కథయతాం తత్ర సర్వాంస్తాననుమాన్య చ ।
తతో వృద్ధతమస్తేషాం జాంబవాన్ప్రత్యభాషత ॥ 10 ॥
పూర్వమస్మాకమప్యాసీత్కశ్చిద్గతిపరాక్రమః ।
తే వయం వయసః పారమనుప్రాప్తాస్స్మ సాంప్రతమ్ ॥ 11 ॥
కింతు నైవం గతే శక్యమిదం కార్యముపేక్షితుమ్ ।
యదర్థం కపిరాజశ్చ రామశ్చ కృతనిశ్చయౌ ॥ 12 ॥
సాంప్రతం కాలభేదేన యా గతిస్తాం నిబోధత ।
నవతిం యోజనానాం తు గమిష్యామి న సంశయః ॥ 13 ॥
తాంశ్చ సర్వాన్హరిశ్రేష్ఠాంజాంబవాన్పునరబ్రవీత్ ।
న ఖల్వేతావదేవాసీద్గమనే మే పరాక్రమః ॥ 14 ॥
మయా మహాబలేశ్చైవ యజ్ఞే విష్ణుస్సనాతనః ।
ప్రదక్షిణీకృతః పూర్వం క్రమమాణస్త్రివిక్రమమ్ ॥ 15 ॥
స ఇదానీమహం వృద్ధః ప్లవనే మందవిక్రమః ।
యౌవనే చ తదాఽసీన్మే బలమప్రతిమం పరైః ॥ 16 ॥
సంప్రత్యేతావతీం శక్తిం గమనే తర్కయామ్యహమ్ ।
నైతావతా హి సంసిద్ధిః కార్యస్యాస్య భవిష్యతి ॥ 17 ॥
అథోత్తరముదారార్థమబ్రవీదంగదస్తదా ।
అనుమాన్య తథా ప్రాజ్ఞో జాంబవంతం మహాకపిమ్ ॥ 18 ॥
అహమేతద్గమిష్యామి యోజనానాం శతం మహత్ ।
నివర్తనే తు మే శక్తిస్స్యాన్న వేతి న నిశ్చితమ్ ॥ 19 ॥
తమువాచ హరిశ్రేష్ఠం జాంబవాన్వాక్యకోవిదః ।
జ్ఞాయతే గమనే శక్తిస్తవ హర్యృక్షసత్తమ ॥ 20 ॥
కామం శతం సహస్రం వా న హ్యేష విధిరుచ్యతే ।
యోజనానాం భవాన్ శక్తో గంతుం ప్రతినివర్తితుమ్ ॥ 21 ॥
న హి ప్రేషయితా తాత స్వామీ ప్రేష్యః కథంచన ।
భవతాఽయం జనస్సర్వః ప్రేష్యః ప్లవగసత్తమ ॥ 22 ॥
భవాన్ కలత్రం అస్మాకం స్వామి భావే వ్యవస్థితః ।
స్వామీ కలత్రం సైన్యస్య గతిః ఏషా పరంతప ॥ 23 ॥
అపి వై ఏతస్య కార్యస్య భవాన్ మూలం అరిం దమ ।
తస్మాత్ కలత్రవత్ తాత ప్రతిపాల్యః సదా భవాన్ ॥ 24 ॥
మూలమర్థస్య సంరక్ష్యమేష కార్యవిదాం నయః ।
మూలే సతి హి సిద్ధ్యంతి గుణా ఫలో పుష్పోదయాః ॥ 25 ॥
తద్భవానస్య కార్యస్య సాధనే సత్యవిక్రమ ।
బుద్ధివిక్రమసంపన్నో హేతురత్ర పరంతప ॥ 26 ॥
గురుశ్చ గురుపుత్రశ్చ త్వం హి నః కపిసత్తమ ।
భవంతమాశ్రిత్య వయం సమర్థా హ్యర్థసాధనే ॥ 27 ॥
ఉక్తవాక్యం మహాప్రాజ్ఞం జాంబవంతం మహాకపిః ।
ప్రత్యువాచోత్తరం వాక్యం వాలిసూనురథాంగదః ॥ 28 ॥
యది నాహం గమిష్యామి నాన్యో వానరపుంగవః ।
పునః ఖల్విదమస్మాభిః కార్యం ప్రాయోపవేశనమ్ ॥ 29 ॥
న హ్యకృత్వా హరిపతేస్సందేశం తస్య ధీమతః ।
తత్రాపి గత్వా ప్రాణానాం పశ్యామి పరిరక్షణమ్ ॥ 30 ॥
స హి ప్రసాదే చాత్యర్థం కోపే చ హరిరీశ్వరః ।
అతీత్య తస్య సందేశం వినాశో గమనే భవేత్ ॥ 31 ॥
తద్యథా హ్యస్య కార్యస్య న భవత్యన్యథా గతిః ।
తద్భవానేవ దృష్టార్థస్సంచింతయితు మర్హతి ॥ 32 ॥
సోఽంగదేన తదా వీరః ప్రత్యుక్తః ప్లవగర్షభః ।
జాంబవానుత్తరం వాక్యం ప్రోవాచేదం తతోఽంగదమ్ ॥ 33 ॥
అస్య తే వీర కార్యస్య న కించిత్పరిహీయతే ।
ఏష సంచోదయామ్యేనం యః కార్యం సాధయిష్యతి ॥ 34 ॥
తతఃప్రతీతం ప్లవతాంవరిష్ఠం ఏకాంతమాశ్రిత్య సుసుఖేపవిష్ఠం సంచోదయామాస హరిప్రవీరో హరిప్రవీరం హనుమంతమేవ ॥ 35 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే పంచషష్టితమస్సర్గః ॥
