శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అయోధ్యాకాండమ్ ।
అథ షడశీతితమస్సర్గః ।
ఆచచక్షేఽథ సద్భావం లక్ష్మణస్య మహాత్మనః ।
భరతాయాప్రమేయాయ గుహో గహనగోచరః ॥ 1 ॥
తం జాగ్రతం గుణైర్యుక్తం శరచాపాసిధారిణమ్ ।
భ్రాతృగుప్త్యర్థమత్యంతమహం లక్ష్మణమబృవమ్ ॥ 2 ॥
ఇయం తాత సుఖా శయ్యా త్వదర్థముపకల్పితా ।
ప్రత్యాశ్వసిహి శేష్వాస్యాం సుఖం రాఘవనందన ॥ 3 ॥
ఉచితోఽయం జనస్సర్వో దుఃఖానాం త్వం సుఖోచితః ।
ధర్మాత్మంస్తస్య గుప్త్యర్థం జాగరిష్యామహే వయమ్ ॥ 4 ॥
నహి రామాత్ప్రియతరో మమాస్తి భువి కశ్చన ।
మోత్సుకోఽభూర్బ్రవీమ్యేతదప్యసత్యం తవాగ్రతః ॥ 5 ॥
అస్య ప్రసాదాదాశంసే లోకేఽస్మిన్ సుమహద్యశః ।
ధర్మావాప్తిం చ విపులామర్థకామౌ చ కేవలమ్ ॥ 6 ॥
సోఽహం ప్రియసఖం రామం శయానం సహ సీతయా ।
రక్షిష్యామి ధనుష్పాణి స్సర్వై స్స్వైర్జ్ఞాతిభిస్సహ ॥ 7 ॥
న హి మేఽవిదితం కించిద్వనేఽస్మింశ్చరత స్సదా ।
చతురంగం హ్యపి బలం ప్రసహేమ వయం యుధి ॥ 8 ॥
ఏవమస్మాభిరుక్తేన లక్ష్మణేన మహాత్మనా ।
అనునీతా వయం సర్వే ధర్మమేవానుపశ్యతా ॥ 9 ॥
కథం దాశరథౌ భూమౌ శయానే సహ సీతయా ।
శక్యా నిద్రా మయా లబ్ధుం జీవితం వా సుఖాని వా ॥ 10 ॥
యో న దేవాసురైస్సర్వైశ్శక్యః ప్రసహితుం యుధి ।
తం పశ్య గుహ సంవిష్టం తృణేషు సహ సీతయా ॥ 11 ॥
మహతా తపసా లబ్ధో వివిధైశ్చ పరిశ్రమైః ।
ఏకో దశరథస్యైష పుత్రస్సదృశలక్షణః ॥ 12 ॥
అస్మిన్ప్రవ్రాజితే రాజా న చిరం వర్తయిష్యతి ।
విధవా మేదినీ నూనం క్షిప్రమేవ భవిష్యతి ॥ 13 ॥
వినద్య సుమహానాదం శ్రమేణోపరతాః స్త్రియః ।
నిర్ఘోషో విరతో నూనమధ్య రాజనివేశనే ॥ 14 ॥
కౌసల్యా చైవ రాజా చ తథైవ జననీ మమ ।
నాశంసే యది జీవేయుస్సర్వే తే శర్వరీమిమామ్ ॥ 15 ॥
జీవేదపి చ మే మాతా శత్రుఘ్నస్యాన్వవేక్షయా ।
దుఃఖితా యా తు కౌసల్యా వీరసూర్వినశిష్యతి ॥ 16 ॥
అతిక్రాంతమతిక్రాంతమనవాప్య మనోరథమ్ ।
రాజ్యే రామమనిక్షిప్య పితా మే వినశిష్యతి ॥ 17 ॥
సిద్ధార్థాః పితరం వృత్తం తస్మిన్కాలే హ్యుపస్థితే ।
ప్రేతకార్యేషు సర్వేషు సంస్కరిష్యంతి భూమిపమ్ ॥ 18 ॥
రమ్యచత్వరసంస్థానాం సువిభక్తమహాపథామ్ ।
హర్మ్యప్రాసాదంపన్నాం సర్వరత్నవిభూషితామ్ ॥ 19 ॥
గజాశ్వరథసంబాధాం తూర్యనాదవినాదితామ్ ।
సర్వకల్యాణసంపూర్ణాం హృష్టపుష్టజనాకులామ్ ॥ 20 ॥
ఆరామోద్యానసంపూర్ణాం సమాజోత్సవశాలినీమ్ ।
సుఖితా విచరిష్యంతి రాజధానీం పితుర్మమ ॥ 21 ॥
అపిసత్యప్రతిజ్ఞేన సార్ధం కుశలినా వయమ్ ।
నివృత్తే సమయే హ్యస్మిన్ సుఖితాః ప్రవిశేమహి ॥ 22 ॥
పరిదేవయమానస్య తస్యైవం సుమహాత్మనః ।
తిష్ఠతో రాజపుత్రస్య శర్వరీ సాఽత్యవర్తత ॥ 23 ॥
ప్రభాతే విమలే సూర్యే కారయిత్వా జటా ఉభౌ ।
అస్మిన్ భాగీరథీతీరే సుఖం సంతారితౌ మయా ॥ 24 ॥
జటాధరౌ తౌ ద్రుమచీరవాససౌ మహాబలౌ కుంజరయూథపోపమౌ ।
వరేషుచాపాసిధరౌ పరంతపౌ వ్యపేక్షమాణౌ సహ సీతయా గతౌ ॥ 25 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే షడశీతితమస్సర్గః ॥
