శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే సుందరకాండమ్ ।
అథ షష్ఠస్సర్గః ।
స నికామం విమానేషు నిషణ్ణః కామరూపధృత్ ।
విచచార పునర్లంకాం లాఘవేన సమన్వితః ॥ 1 ॥
ఆససాదాథ లక్ష్మీవాన్రాక్షసేంద్రనివేశనమ్ ।
ప్రాకారేణార్కవర్ణేన భాస్వరేణాభిసమ్వృతమ్ ॥ 2 ॥
రక్షితం రాక్షసైర్ఘోరైః సింహైరివ మహద్వనమ్ ।
సమీక్షమాణో భవనం చకాశే కపికుంజరః ॥ 3 ॥
రూప్యకోపహితై శ్చిత్రైస్తోరణైర్హేమభూషితైః ।
విచిత్రాభిశ్చ కక్ష్యాభిర్ద్వారైశ్చ రుచిరైర్వృతమ్ ॥ 4 ॥
గజాస్థితైర్మహామాత్రైః శూరైశ్చ విగతశ్రమైః ।
ఉపస్థితమసంహార్యైః ర్హయైః స్యందనయాయిభిః ॥ 5 ॥
సింహవ్యాఘ్రతనుత్రాణైర్దాంతకాంచనరాజతైః ।
ఘోషవద్భిర్విచిత్రైశ్చ సదా విచరితం రథైః ॥ 6 ॥
బహురత్నసమాకీర్ణం పరార్థ్యసనభాజనమ్ ।
మహారథసమావాసం మహారథమహాస్వనమ్ ॥ 7 ॥
దృశ్యైశ్చ పరమోదారైస్తైస్తైశ్చ మృగపక్షిభిః ।
వివిధై ర్బహుసాహస్రైః పరిపూర్ణం సమంతతః ॥ 8 ॥
వినీతైరంతపాలైశ్చ రక్షోభిశ్చ సురక్షితమ్ ।
ముఖ్యాభిశ్చ వరస్త్రీభిః పరిపూర్ణం సమంతతః ॥ 9 ॥
ముదితప్రమదారత్నం రాక్షసేంద్రనివేశనమ్ ।
వరాభరణసంహ్రాదైః సముద్రస్వనన్నిస్వనమ్ ॥ 10 ॥
తద్రాజగుణసంపన్నం ముఖ్యైశ్చాగురుచందనైః ।
మహాజనైః సమాకీర్ణాం సింహైరివ మహద్వనమ్ ॥ 11 ॥
భేరీమృదంగాభిరుతం శంఖఘోషనినాదితమ్ ।
నిత్యార్చితం పర్వహుతం పూజితం రాక్షసైః సదా ॥ 12 ॥
సముద్రమివ గంభీరం సముద్రమివ నిస్స్వనమ్ ।
మహాత్మనో మహాద్వేశ్మ మహారత్నపరిచ్ఛదమ్ ॥ 13 ॥
మహారత్నసమాకీర్ణం దదర్శ స మహాకపిః ।
విరాజమానం వపుషా గజాశ్వరథసంకులమ్ ॥ 14 ॥
లంకాభరణమిత్యేవ సోఽమన్యత మహాకపిః ।
చచార హనుమాంస్తత్ర రావణస్య సమీపతః ॥ 15 ॥
గృహాద్గృహం రాక్షసానాముద్యానాని చ వానరః ।
వీక్షమాణోఽహ్యసంత్రస్తః ప్రాసాదాంశ్చ చచార సః ॥ 16 ॥
అవప్లుత్య మహావేగః ప్రహస్తస్య నివేశనమ్ ।
తతోఽన్యత్పుప్లువే వేశ్మ మహాపార్శ్వస్య వీర్యవాన్ ॥ 17 ॥
అథ మేఘప్రతీకాశం కుంభకర్ణనివేశనమ్ ।
విభీషణస్య చ తదా పుప్లువే స మహాకపిః ॥ 18 ॥
మహోదరస్య చ గృహం విరూపాక్షస్య చైవ హి ।
విద్యుజ్జిహ్వస్య భవనం విద్యున్మాలేస్తథైవ చ ॥ 19 ॥
వజ్రదంష్ట్రస్య చ తథా పుప్లువే స మహాకపిః ।
శుకస్య చ మహాతేజాః సారణస్య చ ధీమతః ॥ 20 ॥
తథా చేంద్రజితో వేశ్మ జగామ హరియూథపః ।
జంబుమాలేః సుమాలేశ్చ జగామ హరిసత్తమః ॥ 21 ॥
రశ్మికేతోశ్చ భవనం సూర్యకేతోస్తథైవ చ ।
వజ్రకాయస్య చ తథా పుప్లువే స మహాకపిః ॥ 22 ॥
ధూమ్రాక్షస్య చ సంపాతేర్భవనం మారుతాత్మజః ।
విద్యుద్రూపస్య భీమస్య ఘనస్య విఘనస్య చ ॥ 23 ॥
శుకనాసస్య వక్రస్య శఠస్య వికటస్య చ ।
బ్రహ్మకర్ణస్య దంష్ట్రస్య రోమశస్య చ రక్షసః ॥ 24 ॥
యుద్ధోన్మత్తస్య మత్తస్య ధ్వజగ్రీవస్య నాదినః ।
విద్యుజ్జిహ్వేంద్రజిహ్వానాం తథా హస్తిముఖస్య చ ॥ 25 ॥
కరాలస్య పిశాచస్య శోణిత అక్షస్య చైవ హి ।
క్రమమాణః క్రమేణ ఏవ హనూమాన్ మారుత ఆత్మజః ॥ 26 ॥
తేషు తేషు మహార్హేషు భవనేషు మహాయశాః ।
తేషామృద్ధిమతామృద్ధిం దదర్శ స మహాకపిః ॥ 27 ॥
సర్వేషాం సమతిక్రమ్య భవనాని సమంతతః ।
ఆససాదాథ లక్ష్మీవాన్ రాక్షసేద్రనివేశనమ్ ॥ 28 ॥
రావణస్యోపశాయిన్యో దదర్శ హరిసత్తమః ।
విచరన్హరిశార్దూలో రాక్షసీర్వికృతేక్షణాః ॥ 29 ॥
శూలముద్గరహస్తాశ్చ శక్తితోమరధారిణీః ।
దదర్శ వివిధాన్ గుల్మాన్ తస్య రక్షఃపతేర్గృహే ॥ 30 ॥
రాక్షసాంశ్చ మహాకాయాన్నానాప్రహరణోద్యతాన్ ।
రక్తాన్ శ్వేతాన్ సితాంశ్చైవ హరీంశ్చాపి మహాజవాన్ ॥ 31 ॥
కులీనాన్ రూపసంపన్నాన్ గజాన్పరగజారుజాన్ ।
నిష్ఠితాన్ గజశిక్షయామైరావతసమాన్యుధి ॥ 32 ॥
నిహంత్రూన్ పరసైన్యానాం గృహే తస్మిన్ దదర్శ సః ।
క్షరతశ్చ యథా మేఘాన్ స్రవతశ్చ యథా గిరీన్ ॥ 33 ॥
మేఘసంతతినిర్ఘోషాన్ దుర్ధర్షాన్ సమరే పరైః ।
సహస్రం వాహినీస్తత్ర జాంబూనదపరిష్కృతాః ॥ 34 ॥
హేమజాలపరిచ్ఛన్నాస్తరుణాదిత్యసన్నిభాః ।
దదర్శ రాక్షసేంద్రస్య రావణస్య నివేశనే ॥ 35 ॥
శిబికా వివిధాకారాః స కపిర్మారుతాత్మజః ।
లతాగృహాణి చిత్రాణి చిత్రశాలాగృహాణి చ ॥ 36 ॥
క్రీడాగృహాణి చాన్యాని దారుపర్వతకానపి ।
కామస్య గృహకం రమ్యం దివాగృహకమేవ చ ॥ 37 ॥
దదర్శ రాక్షసేంద్రస్య రావణస్య నివేశనే ।
స మందరగిరిప్రఖ్యం మయూరస్థానసంకులమ్ ॥ 38 ॥
ధ్వజయష్టిభిరాకీర్ణం దదర్శ భవనోత్తమమ్ ।
అనేకరత్నసంకీర్ణం నిధిజాలం సమంతతః ॥ 39 ॥
ధీరనిష్ఠితకర్మాంతం గృహం భూతపతేరివ ।
అర్చిర్భిశ్చాపి రత్నానాం తేజసా రావణస్య చ ॥ 40 ॥
విరరాజాథ తద్వేశ్మ రశ్మిమానివ రశ్మిభిః ।
జాంబూనదమయాన్యేన శయనాన్యాసనాని చ ॥ 41 ॥
భాజనాని చ ముఖ్యాని దదర్శ హరియూథపః ।
మధ్వాసవకృతక్లేదం మణిభాజనసంకులమ్ ॥ 42 ॥
మనోరమమసంబాధం కుబేరభవనం యథా ।
నూపురాణాం చ ఘోషేణ కాంచీనాం నినదేన చ ॥ 43 ॥
మృదఙ్తలఘోషైశ్చ ఘోషవద్భిర్వినాదితమ్ ।
ప్రాసాదసంఘాతయుతం స్త్రీరత్నశతసంకులమ్ ॥ 44 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే సుందరకాండే షష్ఠస్సర్గః ॥
