శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అయోధ్యాకాండమ్ ।
అథ త్ర్యాశీతితమస్సర్గః ।
తత స్సముత్థితః కాల్యమాస్థాయ స్యందనోత్తమమ్ ।
ప్రయయౌ భరతశ్శీఘ్రం రామదర్శనకాంక్షయా ॥ 1 ॥
అగ్రతః ప్రయయుస్తస్య సర్వే మంత్రిపురోధసః ।
అధిరుహ్య హయైర్యుక్తాన్రథాన్సూర్యరథోపమాన్ ॥ 2 ॥
నవనాగసహస్రాణి కల్పితాని యథావిధి ।
అన్వయుర్భరతం యాంతమిక్ష్వాకుకులనందనమ్ ॥ 3 ॥
షష్టీ రథసహస్రాణి ధన్వినో వివిధాయుధాః ।
అన్వయుర్భరతం యాంతం రాజపుత్రం యశస్వినమ్ ॥ 4 ॥
శతం సహస్రాణ్యశ్వానాం సమారూఢాని రాఘవమ్ ।
అన్వయుర్భరతం యాంతం సత్యసంధం జితేంద్రియమ్ ॥ 5 ॥
కైకేయీ చ సుమిత్రా చ కౌసల్యా చ యశస్వినీ ।
రామానయనసంహృష్టా యయుర్యానేన భాస్వతా ॥ 6 ॥
ప్రయాతాశ్చార్యసంఘాతా రామం ద్రష్టుం సలక్ష్మణమ్ ।
తస్యైవ చ కథాశ్చిత్రాః కుర్వాణా హృష్టమానసాః ॥ 7 ॥
మేఘశ్యామం మహాబాహుం స్థిరసత్త్వం దృఢవ్రతమ్ ।
కదా ద్రక్ష్యామహే రామం జగత శ్శోకనాశనమ్ ॥ 8 ॥
దృష్ట ఏవ హి న శ్శోకమపనేష్యతి రాఘవః ।
తమ స్సర్వస్య లోకస్య సముద్యన్నివ భాస్కరః ॥ 9 ॥
ఇత్యేవం కథయంతస్తే సంప్రహృష్టాః కథా శ్శుభాః ।
పరిష్వజానాశ్చాన్యోన్యం యయుర్నాగరికా జనాః ॥ 10 ॥
యే చ తత్రాపరే సర్వే సమ్మతా యే చ నైగమాః ।
రామం ప్రతి యయుర్హృష్టా స్సర్వాః ప్రకృతయస్తథా ॥ 11 ॥
మణికారాశ్చ యే కేచిత్కుంభకారాశ్చ శోభనాః ।
సూత్రకర్మకృతశ్చైవ యే చ శస్త్రోపజీవినః ॥ 12 ॥
మయూరకాః క్రాకచికా రోచకా వేధకాస్తథా ।
దంతకారా స్సుధాకారా స్తథా గంధోపజీవినః ॥ 13 ॥
సువర్ణకారాః ప్రఖ్యాతాస్తథా కంబలధావకాః ।
స్నాపకోష్ణోదకా వైద్యాధూపకాశ్శౌండికాస్తథా ॥ 14 ॥
రజకాస్తున్నవాయాశ్చ గ్రామఘోషమహత్తరాః ।
శైలూషాశ్చ సహ స్త్రీభిర్యయుః కైవర్తకాస్తథా ॥ 15 ॥
సమాహితా వేదవిదో బ్రాహ్మణా వృత్తసమ్మతాః ।
గోరథైర్భరతం యాంతమనుజగ్ము స్సహస్రశః ॥ 16 ॥
సువేషా శ్శుద్ధవసనాస్తామ్రమృష్టానులేపనాః ।
సర్వే తే వివిధైర్యానై శ్శనైర్భరతమన్వయుః ॥ 17 ॥
ప్రహృష్టముదితా సేనా సాఽన్వయాత్కైకయీసుతమ్ ।
భ్రాతురానయనే యాంతం భరతం భ్రాతృవత్సలమ్ ॥ 18 ॥
తే గత్వా దూరమధ్వానం రథయానాశ్వకుంజరైః ।
సమాసేదుస్తతో గంగాం శృంగీబేరపురం ప్రతి ॥ 19 ॥
యత్ర రామసఖో వీరో గుహో జ్ఞాతిగణైర్వృతః ।
నివసత్యప్రమాదేన దేశం తం పరిపాలయన్ ॥ 20 ॥
ఉపేత్య తీరం గంగాయాశ్చక్రవాకైరలంకృతమ్ ।
వ్యవాతిష్ఠత సా సేనా భరతస్యానుయాయినీ ॥ 21 ॥
నిరీక్ష్యానుగతాం సేనాం తాం చ గంగాం శివోదకామ్ ।
భరతస్సచివాన్సర్వానబ్రవీద్వాక్యకోవిదః ॥ 22 ॥
నివేశయత మే సైన్యమభిప్రాయేణ సర్వతః ।
విశ్రాంతాః ప్రతరిష్యామశ్శ్వ ఇదానీమిమాం నదీమ్ ॥ 23 ॥
దాతుం చ తావదిచ్ఛామి స్వర్గతస్య మహీపతేః ।
ఔర్ధ్వదేహనిమిత్తార్థమవతీర్యోదకం నదీమ్ ॥ 24 ॥
తస్యైవం బ్రువతోఽమాత్యాస్తథేత్యుక్త్వా సమాహితాః ।
న్యవేశయంస్తాం ఛందేన స్వేన స్వేన పృథక్పృథక్ ॥ 25 ॥
నివేశ్య గంగామను తాం మహానదీం చమూం విధానైః పరిబర్హశోభినీమ్ ।
ఉవాస రామస్య తదా మహాత్మనో విచింతయానో భరతో నివర్తనమ్ ॥ 26 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే త్ర్యాశీతితమస్సర్గః ॥
