శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అరణ్యకాండమ్ ।
అథ అష్టాదశస్సర్గః ।
తతశ్శూర్పణఖాం రామః కామపాశావపాశితామ్ ।
స్వచ్ఛయా శ్లక్ష్ణయా వాచా స్మితపూర్వమథాబ్రవీత్ ॥ 1 ॥
కృతదారోఽస్మి భవతి భార్యేయం దయితా మమ ।
త్వద్విధానాం తు నారీణాం సుదుఃఖా ససపత్నతా ॥ 2 ॥
అనుజస్త్వేష మే భ్రాతా శీలవాన్ప్రియదర్శనః ।
శ్రీమానకృతదారశ్చ లక్ష్మణో నామ వీర్యవాన్ ॥ 3 ॥
అపూర్వీ భార్యయా చార్థీ తరుణః ప్రియదర్శనః ।
అనురూపశ్చ తే భర్తా రూపస్యాస్య భవిష్యతి ॥ 4 ॥
ఏనం భజ విశాలాక్షి భర్తారం భ్రాతరం మమ ।
అసపత్నా వరారోహే మేరుమర్కప్రభా యథా ॥ 5 ॥
ఇతి రామేణ సా ప్రోక్తా రాక్షసీ కామమోహితా ।
విసృజ్య రామం సహసా తతో లక్ష్మణమబ్రవీత్ ॥ 6 ॥
అస్య రూపస్య తే యుక్తా భార్యాహం వరవర్ణినీ ।
మయా సహ సుఖం సర్వాందండకాన్విచరిష్యసి ॥ 7 ॥
ఏవముక్తస్తు సౌమిత్రీ రాక్షస్యా వాక్యకోవిదః ।
తతశ్శూర్పణఖీం స్మిత్వా లక్ష్మణో యుక్తమబ్రవీత్ ॥ 8 ॥
కథం దాసస్య మే దాసీ భార్యా భవితుమిచ్ఛసి ।
సోఽహమార్యేణ పరవాన్భ్రాత్రా కమలవర్ణిని ॥ 9 ॥
సమృద్ధార్థస్య సిద్ధార్థా ముదితామలవర్ణినీ ।
ఆర్యస్య త్వం విశాలాక్షి భార్యా భవ యవీయసీ ॥ 10 ॥
ఏనాం విరూపామసతీం కరాలాం నిర్ణతోదరీమ్ ।
భార్యాం వృద్ధాం పరిత్యజ్య త్వామేవైష భజిష్యతి ॥ 11 ॥
కో హి రూపమిదం శ్రేష్ఠం సంత్యజ్య వరవర్ణిని ।
మానుషీషు వరారోహే కుర్యాద్భావం విచక్షణః ॥ 12 ॥
ఇతి సా లక్ష్మణేనోక్తా కరాలా నిర్ణతోదరీ ।
మన్యతే తద్వచస్తథ్యం పరిహాసావిచక్షణా ॥ 13 ॥
సా రామం పర్ణశాలాయాముపవిష్టం పరంతపమ్ ।
సీతయా సహ దుర్దర్షమబ్రవీత్కామమోహితా ॥ 14 ॥
ఏనాం విరూపామసతీం కరాలాం నిర్ణతోదరీమ్ ।
వృద్ధాం భార్యామవష్టభ్య మాం న త్వం బహుమన్యసే ॥ 15 ॥
అద్యేమాం భక్షయిష్యామి పశ్యతస్తవ మానుషీమ్ ।
త్వయా సహ చరిష్యామి నిస్సపత్నా యథాసుఖమ్ ॥ 16 ॥
ఇత్యుక్త్వా మృగశాబాక్షీమలాతసదృశేక్షణా ।
అభ్యధావత్సుసంకృద్ధా మహోల్కాం రోహిణీమివ ॥ 17 ॥
తాం మృత్యుపాశప్రతిమామాపతంతీం మహాబలః ।
నిగృహ్య రామః కుపిత స్తతో లక్ష్మణమబ్రవీత్ ॥ 18 ॥
క్రూరైరనార్యై స్సౌమిత్రే పరిహాసః కథంచన ।
న కార్యః పశ్యవైదేహీం కథంచిత్సౌమ్య జీవతీమ్ ॥ 19 ॥
ఇమాం విరూపామసతీమతిమత్తాం మహోదరీమ్ ।
రాక్షసీం పురుషవ్యాఘ్ర విరూపయితుమర్హసి ॥ 20 ॥
ఇత్యుక్తో లక్ష్మణస్తస్యాః క్రుద్ధో రామస్య పార్శ్వతః ।
ఉద్ధృత్య ఖంగం చిచ్ఛేద కర్ణనాసం మహాబలః ॥ 21 ॥
నికృత్తకర్ణనాసా తు విస్వరం సా వినద్య చ ।
యథాగతం ప్రదుద్రావ ఘోరా శూర్పణఖా వనమ్ ॥ 22 ॥
సా విరూపా మహాఘోరా రాక్షసీ శోణితోక్షితా ।
ననాద వివిధాన్నాదాన్యథా ప్రావృషి తోయదః ॥ 23 ॥
సా విక్షరంతీ రుధిరం బహుధా ఘోరదర్శనా ।
ప్రగృహ్య బాహూ గర్జంతీ ప్రవివేశ మహావనమ్ ॥ 24 ॥
తతస్తు సా రాక్షససంఘసంవృతం ఖరం జనస్థానగతం విరూపితా ।
ఉపేత్య తం భ్రాతరముగ్రదర్శనం పపాత భూమౌ గగనాద్యథాఽశనిః ॥ 25 ॥
తతస్సభార్యం భయమోహమూర్ఛితా సలక్ష్మణం రాఘవమాగతం వనమ్ ।
విరూపణం చాత్మని శోణితోక్షితా శశంస సర్వం భగినీ ఖరస్య సా ॥ 26 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే అష్టాదశస్సర్గః ॥
