శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అరణ్యకాండమ్ ।
అథ ఏకోనపంచాశస్సర్గః ।
సీతాయా వచనం శ్రుత్వా దశగ్రీవః ప్రతాపవామ్ ।
హస్తే హస్తం సమాహత్య చకార సుమహద్వపుః ॥ 1 ॥
స మైథిలీం పునర్వాక్యం బభాషే చ తతో భృశమ్ ।
నోన్మత్తయా శ్రుతౌ మన్యే మమ వీర్యపరాక్రమౌ ॥ 2 ॥
ఉద్వహేయం భుజాభ్యాం తు మేదినీమంబరే స్థితః ।
ఆపిబేయం సముద్రం చ హన్యాం మృత్యుం రణే స్థితః ॥ 3 ॥
అర్కం తుంద్యాం శరైః తీక్ష్ణైర్ విభింద్యాం హి మహీతలమ్ ।
కామ రూపిణం ఉన్మత్తే పశ్య మాం కామదం పతిమ్ ॥ 4 ॥
ఏవముక్తవతస్తస్య సూర్యకల్పే శిఖిప్రభే ।
క్రుద్ధస్య హరిపర్యంతే రక్తే నేత్రే బభూవతుః ॥ 5 ॥
సద్యస్సౌమ్యం పరిత్యజ్య భిక్షురూపం స రావణః ।
స్వం రూపం కాలరూపాభం భేజే వైశ్రవణానుజః ॥ 6 ॥
సంరక్తనయనశ్శ్రీమాంస్తప్తకాంచనభూషణః ।
క్రోధేన మహతావిష్టో నీలజీమూతసన్నిభః ॥ 7 ॥
దశాస్యః కార్ముకీ బాణీ బభూవ క్షణదాచరః ।
స పరివ్రాజకచ్ఛద్మ మహాకాయో విహాయ తత్ ॥ 8 ॥
ప్రతిపద్య స్వకం రూపం రావణో రాక్షసాధిపః ।
సంరక్తనయనః క్రోధాజ్జీమూతనిచయప్రభః ॥ 9 ॥
రక్తాంబరధరస్తస్థౌ స్త్రీరత్నం ప్రేక్ష్య మైథిలీమ్ ।
స తామసితకేశాంతాం భాస్కరస్య ప్రభామివ ॥ 10 ॥
వసనాభరణోపేతాం మైథిలీం రావణోఽబ్రవీత్ ।
త్రిషు లోకేషు విఖ్యాతం యది భర్తారమిచ్ఛసి ॥ 11 ॥
మామాశ్రయ వరారోహే తవాహం సదృశః పతిః ।
మాం భజస్వ చిరాయ త్వమహం శ్లాఘ్యః ప్రియస్తవ ॥ 12 ॥
నైవ చాహం క్వచిద్భద్రే కరిష్యే తవ విప్రియమ్ ।
త్యజ్యతాం మానుషే భావో మయి భావః ప్రణీయతామ్ ॥ 13 ॥
రాజ్యాచ్చ్యుతమసిద్ధార్థం రామం పరిమితాయుషమ్ ।
కైర్గుణైరనురక్తాసి మూఢే పండితమానిని ॥ 14 ॥
యః స్త్రియా వచనాద్రాజ్యం విహాయ ససుహృజ్జనమ్ ।
అస్మిన్వ్యాలానుచరితే వనే వసతి దుర్మతిః ॥ 15 ॥
ఇత్యుక్త్వా మైథిలీం వాక్యం ప్రియార్హాం ప్రియవాదినీమ్ ।
అభిగమ్య సుదుష్టాత్మా రాక్షసః కామమోహితః ॥ 16 ॥
జగ్రాహ రావణస్సీతాం బుధః ఖే రోహిణీమివ ।
వామేన సీతాం పద్మాక్షీం మూర్ధజేషు కరేణ సః ॥ 17 ॥
ఊర్వోస్తు దక్షిణేనైవ పరిజగ్రాహ పాణినా ।
తం దృష్ట్వా మృత్యుసంకాశం తీక్ష్ణదంష్ట్రం మహాభుజమ్ ॥ 18 ॥
ప్రాద్రవన్గిరిసంకాశం భయార్తా వనదేవతాః ।
స చ మాయామయో దివ్యః ఖరయుక్తః ఖరస్వనః ॥ 19 ॥
ప్రత్యదృశ్యత హేమాంగో రావణస్య మహారథః ।
తతస్తాం పరుషైర్వాక్యైర్భర్త్సయన్స మహాస్వనః ॥ 20 ॥
అంకేనాదాయ వైదేహీం రథమారోపయత్తదా ।
సా గృహీతా విచుక్రోశ రావణేన యశస్స్వినీ ॥ 21 ॥
రామేతి సీతా దుఃఖార్తా రామం దూరగతంవనే ।
తామకామాం స కామార్తః పన్నగేంద్రవధూమివ ॥ 22 ॥
వివేష్టమానామాదాయ ఉత్పపాతాథ రావణః ।
తతస్సా రాక్షసేంద్రేణ హ్రియమాణా విహాయసా ॥ 23 ॥
భృశం చుక్రోశ మత్తేవ భ్రాంతచిత్తా యథాఽఽతురా ।
హా లక్ష్మణ మహాబాహో గురుచిత్తప్రసాదక ॥ 24 ॥
హ్రియమాణాం న జానీషే రక్షసా మామమర్షిణా ।
జీవితం సుఖమర్థాంశ్చ ధర్మహేతోః పరిత్యజన్ ॥ 25 ॥
హ్రియమాణామధర్మేణ మాం రాఘవ న పశ్యసి ।
నను నామావినీతానాం వినేతాసి పరంతప ॥ 26 ॥
కథమేవంవిధం పాపం న త్వం శాసి హి రావణమ్ ।
నను సద్యోఽవినీతస్య దృశ్యతే కర్మణఃఫలమ్ ॥ 27 ॥
కాలోఽప్యంగీభవత్యత్ర సస్యానామివ పక్తయే ।
త్వం కర్మ కృతవానేతత్కాలోపహతచేతనః ॥ 28 ॥
జీవితాంతకరం ఘోరం రామాద్వ్యసనమాప్నుహి ।
హంతేదానీం సకామాస్తు కైకేయీ సహ బాంధవైః ॥ 29 ॥
హ్రియే యద్ధర్మకామస్య ధర్మపత్నీ యశస్వినః ।
ఆమంత్రయే జనస్థానే కర్ణికారాన్సుపుష్పితాన్ ॥ 30 ॥
క్షిప్రం రామాయ శంసధ్వం సీతాం హరతి రావణః ।
మాల్యవంతం శిఖరిణం వందే ప్రస్రవణం గిరిమ్ ॥ 31 ॥
క్షిప్రం రామాయ శంస త్వం సీతాం హరతి రావణః ।
హంసకారండవాకీర్ణాం వందే గోదావరీం నదీమ్ ॥ 32 ॥
క్షిప్రం రామాయ శంస త్వం సీతాం హరతి రావణః ।
దైవతాని చ యాన్యస్మిన్వనే వివిధపాదపే ॥ 33 ॥
నమస్కరోమ్యహం తేభ్యోభర్తుశ్శంసత మాం హృతామ్ ।
యాని కాని చిదప్యత్ర సత్త్వాని నివసంత్యుత ॥ 34 ॥
సర్వాణి శరణం యామి మృగపక్షిగణానపి ।
హ్రియమాణాం ప్రియాం భర్తుః ప్రాణేభ్యోఽపి గరీయసీమ్ ॥ 35 ॥
వివశాఽపహృతా సీతా రావణేనేతి శంసత ।
విదిత్వా మాం మహాబాహురముత్రాపి మహాబలః ॥ 36 ॥
ఆనేష్యతి పరాక్రమ్య వైవస్వతహృతామపి ।
సా తదా కరుణా వాచో విలపంతీ సుదుఃఖితా ॥ 37 ॥
వనస్పతిగతం గృధ్రం దదర్శాఽయతలోచనా ।
సా తముద్వీక్ష్య సుశ్రోణీ రావణస్య వశం గతా ॥ 38 ॥
సమాక్రందద్భయపరా దుఃఖోపహతయా గిరా ।
జటాయో పశ్య మామద్య హ్రియమాణామనాథవత్ ॥ 39 ॥
అనేన రాక్షసేంద్రేణ కరుణం పాపకర్మణా ।
నైష వారయితుం శక్యస్తవ క్రూరో నిశాచరః ॥ 40 ॥
సత్త్వాంజితకాశీ చ సాయుధశ్చైవ దుర్మతిః ।
రామాయ తు యథాతత్త్వం జటాయో హరణం మమ ॥ 41 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే ఏకోనపంచాశస్సర్గః ॥
