శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాండమ్ ।
అథ శతతమస్సర్గః ।
మహోదరమహాపార్శ్వౌహతౌదృష్టవాతురాక్ష ।
తస్మింశ్చనిహతేవీరేవిరూపాక్షేమహాబలే ॥ 1 ॥
ఆవివేశమహాన్ క్రోధోరావణంతుమహామృధే ।
సూతం సంచోదయామాస వాక్యం చేదమువాచ హ ॥ 2 ॥
నిహతానామమాత్యానాంరుద్ధస్యనగరస్య చ ।
దుఃఖమేవాపనేష్యామి హత్యా తౌ రామలక్ష్మణౌ ॥ 3 ॥
రామవృక్షంరణేహమనిసీతాపుష్పఫలప్రదమ్ ।
ప్రశాఖాయస్యసుగ్రీవోజాంబవాన్కుముదోనలః ॥ 4 ॥
తదస్త్రన్ రాఘవః శ్రీమానుత్తమాస్త్రవిదాం వరః ।
జఘాన పరమాస్త్రేణ గంధర్వేణ మహాద్యుతిః ॥ 5 ॥
స దిశోదశఘోషేణరథస్యాతిరథోమహాన్ ।
నాదయన్ ప్రయయౌతూర్ణంరాఘవంచాభ్యధావత ॥ 6 ॥
పూరితాతేనశబ్దేనసనదీగిరికాననా ।
సంచచాల మహీ సర్వా త్రస్తసింహమృగద్విజా ॥ 7 ॥
తామసంసుమహాఘోరంచకారాస్త్రంసుదారుణమ్ ।
నిర్దదాహకపీన్ సర్వాంస్తేప్రపేతుఃసమంతతః ॥ 8 ॥
ఉత్పపాతరజోభూమౌతైర్భగ్నైఃసంప్రధావితైః ।
న హితత్సహితుంశేకుర్భ్రహ్మణానిర్మితంస్వయమ్ ॥ 9 ॥
తాన్యనీకాన్యనేకాని రావణస్య శరోత్తమైః ।
దృష్టవాభగ్నాని శతశో రాఘవః పర్యవస్థితః ॥ 10 ॥
తతోరాక్షసశార్దూలోవిద్రావ్యహరివాహినీమ్ ।
స దదర్శతతోరామంతిష్ఠంతమపరాజితమ్ ॥ 11 ॥
లక్ష్మణేనసహభ్రాత్రావిష్ణునావాసవంయథా ।
అలిఖంతమివాకాశమవష్టభ్యమహద్ధనుః ॥ 12 ॥
పద్మపత్రవిశాలాక్షందీర్ఘబాహుమరిందమమ్ ।
తతోరామోమహాతేజాఃసౌమిత్రిసహితోబలీ ॥ 13 ॥
వానరాంశ్చరణేభగ్నానాపతంతం చ రావణమ్ ।
సమీక్ష్యరాఘవోహృష్టోమధ్యేజగ్రాహకార్ముకమ్ ॥ 14 ॥
విస్ఫారయితుమారేభేతతః స ధనురుత్తమమ్ ।
మహావేగంమహానాదంనిర్భందన్నివమేదినీమ్ ॥ 15 ॥
రావణస్య చ బాణౌఘైరామవిస్ఫారితేన చ ।
శబ్దేనరాక్షసాస్తేన పేతుశ్చ శతశస్తదా ॥ 16 ॥
తయోఃశరపథంప్రాప్యరావణోరాజపుత్రయోః ।
స బభౌ చ యథారాహుఃసమీపశశిసూర్యయోః ॥ 17 ॥
తమిచ్ఛన్ ప్రధమం యోద్ధుంలక్ష్మణోనిశితైఃశరైః ।
ముమోచధనురాయమ్యశరానగ్నిశిఖోపమాన్ ॥ 18 ॥
తాన్ముక్తమాత్రానాకాశే లక్ష్మణేన ధనుష్మతా ।
బాణాన్ బాణైర్మహాతేజా రావణః ప్రత్యవారయత్ ॥ 19 ॥
ఏకమేకేనబాణేనత్రిభిస్త్రీన్ దశభిర్దశ ।
లక్ష్మణస్య ప్రచిచ్ఛేద దర్శయన్ పాణిలాఘవమ్ ॥ 20 ॥
అభ్యతిక్రమ్యసౌమిత్రింరావణఃసమితింజయః ।
ఆససాదరణేరామంస్థితంశైలమివాపరమ్ ॥ 21 ॥
స రాఘవంసమాసాద్యక్రోధసంరక్తలోచనః ।
వ్యసృజచ్ఛరవర్షాణిరావణో రాక్షసేశ్వరః ॥ 22 ॥
శరాధారాస్తతోరామోరావణస్యధనుశ్చ్యుతాః ।
దృష్టవైవాపతితాఃశీఘ్రంభల్లాన్ జగ్రాహసత్వరమ్ ॥ 23 ॥
తాన్ శరౌఘాంస్తతోభల్లైస్తీక్ష్ణైశ్చిచ్ఛేదరాఘవః ।
దీప్యమానాన్ మహాఘోరాన్క్రుద్ధానాశీవిషానివ ॥ 24 ॥
రాఘవోరావణంతూర్ణంరావణోరాఘవంతథా ।
అన్యోన్యంవివిధైస్తీక్ష్ణైఃశరవర్షైర్వవర్షతుః ॥ 25 ॥
చేరతుశ్చచిరంచిత్రంమండలంసవ్యదక్షిణమ్ ।
బాణవేగాత్సముత్క్షిప్తావన్యోన్యమపరాజితౌ ॥ 26 ॥
తయోర్భూతానివిత్రేసుర్యుగపత్సంప్రయుధ్యతోః ।
రౌద్రయోఃసాయకముచోర్యమాంతకనికాశయోః ॥ 27 ॥
సతతంవివిధైర్బాణైర్బభూవగగనంతదా ।
ఘనైరివాతపాపాయేవిద్యున్మాలాససమాకులైః ॥ 28 ॥
గవాక్షితమివాకాశంబభూవశరవృష్టిభిః ।
మహావేగైస్సుతీక్ష్ణైగ్రైర్గృధ్రపత్రైఃసువాజితైః ॥ 29 ॥
శరాంధకారమాకాశంచక్రతుఃప్రథమంతదా ।
గతేఽస్తం తపనే చాపి మహామేఘావివోథతితౌ ॥ 30 ॥
తయోరభూన్మహద్యుద్ధమన్యోన్యవథకాంక్షిణోః ।
అనాసాద్యమచ్నిత్యం చ వృత్రవాసవయోరివ ॥ 31 ॥
ఉభౌహిపరమేష్వాసావుభౌయుద్ధవిశారదౌ ।
ఉభావస్త్రవిదాం ముఖ్యావుభౌ యుద్ధేవిచేరతుః ॥ 32 ॥
ఉభౌహియేనవ్రజతస్తేనతేనశరోర్మయః ।
ఊర్మయోవాయునావిద్ధా జగ్ముః సాగరయోరివ ॥ 33 ॥
తతఃసంసక్తహస్తస్తురావణోలోకరావణః ।
నరాచమాలాంరామస్యలలాటేప్రత్యముంచత ॥ 34 ॥
రౌద్రచాపప్రయుక్తాంతాంనీలోత్పలదలప్రభామ్ ।
శిరసాధారయద్రామో న వ్యథమభ్యపద్యత ॥ 35 ॥
అథమంత్రానభిజపన్రౌద్రమస్తముదీరయన్ ।
శరాన్ భూయఃసమాదాయ రామః క్రోధసమన్వితః ॥ 36 ॥
ముమోచ చ మహాతేజాశ్చాపమాయమ్యవీర్యవాన్ ।
తేమహామేఘసంకాశేకవచేపతితాఃశరాః ॥ 37 ॥
అవధ్యేరాక్షసేంద్రస్య న వ్యథాంజనయంస్తదా ।
పునరేవాధతంరామోరథస్థంరాక్షసాధిపమ్ ॥ 38 ॥
లలాటేపరమాస్త్రణసర్వాస్త్రకుశలోఽభినత్ ।
తేభిత్త్వాబాణరూపాణిపంచశీర్షాఇవోరగాః ॥ 39 ॥
శ్వసంతోవివిశుర్భూమింరావణప్రతికూలితాః ।
నిహత్యరాఘవస్యాస్త్రంరావణఃక్రోధమూర్ఛితః ॥ 40 ॥
అసురంసుమహాఘోరమన్యదస్త్రం చకారసః ।
సింహవ్యాఘ్రముఖాంశ్చాపికంకకాకముఖానపి ॥ 41 ॥
గృధ్రశ్యేనముఖాంశ్చాపిశృగావవదనాంస్తథా ।
ఈహామృగముఖాంశ్చాపివ్యాదితాస్యాన్ భయావహాన్ ॥ 42 ॥
పంచాస్యాన్ లేలిహానాంశ్చససర్జనిశితాన్ శరాన్ ।
శరాన్ ఖరముఖాంశ్చాన్యాన్వరాహముఖసంశ్రితాన్ ॥ 43 ॥
శ్వానకుక్కుటవక్త్రాంశ్చమకరాశీవిషాననాన్ ।
ఏతాంశ్చాన్యాంశ్చమాయావీససర్జనిశితాన్ శరాన్ ॥ 44 ॥
శరాః సర్వేషు గాత్రేషు పాతితా మర్మభేదినః ।
అచింతయిత్వా తాన్బాణాన్సమాశ్లిష్యా చ లక్ష్మణమ్ ॥ 45 ॥
ససర్జాస్త్రం మహోత్సాహః పావకః పావకోపమః ।
అగ్నిదీప్తముఖాన్బాణాంస్తత్రసూర్యముఖానపి ॥ 46 ॥
చంద్రార్ధచంద్రవక్రాంశ్చధూమకేతుముఖానపి ।
గ్రహనక్షత్రవర్ణాంశ్చమహోల్కాముఖసంస్థితాన్ ॥ 47 ॥
విద్యుజజిహ్వోపమాంశ్చాపిససర్జ వివిధాన్ శరాన్ ।
తేరావణశరాఘోరారాఘవాస్త్రసమాహతాః ॥ 48 ॥
విలయం జగ్మురాకాశే జగ్ముశ్చైవ సహస్రశః ।
తదస్త్రంనిహతందృష్టవారామేణాక్లిష్టకర్మణా ॥ 49 ॥
హృష్టానేదుస్తతఃసర్వేకపయఃకామరూపిణః ।
సుగ్రీవప్రముఖావీరాఃసంపరిక్షిప్యరాఘవమ్ ॥ 50 ॥
తతస్తదస్త్రంవినిహత్యరాఘవఃప్రసహ్యతద్రావణబాహునిఃసృతమ్ ।
ముదాన్వితోదాశరథిర్మహాత్మావినేదురుచ్చైర్ముదితాఃకపీశ్వరాః ॥ 51 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే శతతమస్సర్గః ॥
