ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ପଂଚମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ହତ୍ଵା ତୁ ତଂ ଭୀମବଲଂ ଵିରାଧଂ ରାକ୍ଷସଂ ଵନେ ।
ତତସ୍ସୀତାଂ ପରିଷ୍ଵଜ୍ୟ ସମାଶ୍ଵାସ୍ୟ ଚ ଵୀର୍ୟଵାନ୍ ॥ 1 ॥
ଅବ୍ରଵୀଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ରାମୋ ଭ୍ରାତରଂ ଦୀପ୍ତତେଜସମ୍ ।
କଷ୍ଟଂ ଵନମିଦଂ ଦୁର୍ଗଂ ନ ଚ ସ୍ମ ଵନଗୋଚରାଃ ॥ 2 ॥
ଅଭିଗଚ୍ଛାମହେ ଶୀଘ୍ରଂ ଶରଭଂଗଂ ତପୋଧନମ୍ ।
ଆଶ୍ରମଂ ଶରଭଂଗସ୍ୟ ରାଘଵୋଽଭିଜଗାମ ହ ॥ 3 ॥
ତସ୍ୟ ଦେଵପ୍ରଭାଵସ୍ୟ ତପସା ଭାଵିତାତ୍ମନଃ ।
ସମୀପେ ଶରଭଂଗସ୍ୟ ଦଦର୍ଶ ମହଦଦ୍ଭୁତମ୍ ॥ 4 ॥
ଵିଭ୍ରାଜମାନଂ ଵପୁଷା ସୂର୍ୟଵୈଶ୍ଵାନରୋପମମ୍ ।
ଅଵରୁହ୍ୟରଥୋତ୍ସଂଗାଦାକାଶେ ଵିବୁଧାନୁଗମ ॥ 5 ॥
ଅସଂସ୍ପୃଶଂତଂ ଵସୁଧାଂ ଦଦର୍ଶ ଵିବୁଧେଶ୍ଵରମ୍ ।
ସୁପ୍ରଭାଭରଣଂ ଦେଵଂ ଵିରଜୋଽଂବରଧାରିଣମ୍ ॥ 6 ॥
ତଦ୍ଵିଧୈରେଵ ବହୁଭିଃ ପୂଜ୍ୟମାନଂ ମହାତ୍ମଭିଃ ।
ହରିଭିର୍ଵାଜିଭିର୍ୟୁକ୍ତମଂତରିକ୍ଷଗତଂ ରଥମ୍ ॥ 7 ॥
ଦଦର୍ଶାଦୂରତସ୍ତସ୍ୟ ତରୁଣାଦିତ୍ୟସନ୍ନିଭମ୍ ।
ପାଂଡୁରାଭ୍ରଘନପ୍ରଖ୍ୟଂ ଚଂଦ୍ରମଂଡଲସନ୍ନିଭମ୍ ॥ 8 ॥
ଅପଶ୍ୟଦ୍ଵିମଲଂ ଛତ୍ରଂ ଚିତ୍ରମାଲ୍ୟୋପଶୋଭିତମ୍ ।
ଚାମରଵ୍ୟଜନେ ଚାଗ୍ର୍ୟେ ରୁକ୍ମଦଂଡେ ମହାଧନେ ॥ 9 ॥
ଗୃହୀତେ ଵରନାରୀଭ୍ୟାଂ ଧୂୟମାନେ ଚ ମୂର୍ଧନି ।
ଗଂଧର୍ଵାମରସିଦ୍ଧାଶ୍ଚ ବହଵଃ ପରମର୍ଷୟଃ ॥ 10 ॥
ଅଂତରିକ୍ଷଗତଂ ଦେଵଂ ଵାଗ୍ଭିରଗ୍ୟ୍ରାଭିରୀଡିରେ ।
ସହ ସଂଭାଷମାଣେ ତୁ ଶରଭଂଗେନ ଵାସଵେ ॥ 11 ॥
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶତକ୍ରତୁଂ ତତ୍ର ରାମୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣମବ୍ରଵୀତ୍ ।
ରାମୋଽଥ ରଥମୁଦ୍ଦିଶ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣାୟପ୍ରଦର୍ଶୟନ୍ ॥ 12 ॥
ଅର୍ଚିଷ୍ମଂତଂ ଶ୍ରିୟା ଜୁଷ୍ଟମଦ୍ଭୁତଂ ପଶ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ।
ପ୍ରତପଂତମିଵାଦିତ୍ୟମଂତରିକ୍ଷଗତଂ ରଥମ୍ ॥ 13 ॥
ୟେ ହୟାଃ ପୁରୁହୂତସ୍ୟ ପୁରା ଶକ୍ରସ୍ୟ ନଶ୍ଶ୍ରୁତାଃ ।
ଅଂତରିକ୍ଷଗତା ଦିଵ୍ୟାସ୍ତ ଇମେ ହରୟୋ ଧ୍ରୁଵମ୍ ॥ 14 ॥
ଇମେ ଚ ପୁରୁଷଵ୍ୟାଘ୍ରା ୟେ ତିଷ୍ଠଂତ୍ୟଭିତୋ ରଥମ୍ ।
ଶତଂ ଶତଂ କୁଂଡଲିନୋ ୟୁଵାନଃ ଖଂଗପାଣୟଃ ॥ 15 ॥
ଵିସ୍ତୀର୍ଣଵିପୁଲୋରସ୍କାଃ ପରିଘାୟତବାହଵଃ ।
ଶୋଣାଂଶୁଵସନାସ୍ସର୍ଵେ ଵ୍ୟାଧ୍ରା ଇଵ ଦୁରାସଦାଃ ॥ 16 ॥
ଉରୋଦେଶେଷୁ ସର୍ଵେଷାଂ ହାରା ଜ୍ଵଲନସନ୍ନିଭାଃ ।
ରୂପଂ ବିଭ୍ରତି ସୌମିତ୍ରେ ପଂଚଵିଂଶତିଵାର୍ଷିକମ୍ ॥ 17 ॥
ଏତଦ୍ଦି କିଲ ଦେଵାନାଂ ଵୟୋ ଭଵତି ନିତ୍ୟଦା ।
ୟଥେମେ ପୁରୁଷଵ୍ୟାଘ୍ରା ଦୃଶ୍ୟଂତେ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନାଃ ॥ 18 ॥
ଇହୈଵ ସହ ଵୈଦେହ୍ୟା ମୁହୂର୍ତଂ ତିଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ।
ୟାଵଜ୍ଜାନାମ୍ୟହଂ ଵ୍ୟକ୍ତଂ କ ଏଷ ଦ୍ୟୁତିମାନ୍ରଥେ ॥ 19 ॥
ତମେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସୌମିତ୍ରିମିହୈଵ ସ୍ଥୀୟତାମିତି ।
ଅଭିଚକ୍ରାମ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ଶ୍ଶରଭଂଗାଶ୍ରମଂ ପ୍ରତି ॥ 20 ॥
ତତସ୍ସମଭିଗଚ୍ଛଂତଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ରାମଂ ଶଚୀପତିଃ ।
ଶରଭଂଗମନୁପ୍ରାପ୍ୟ ଵିଵିକ୍ତ ଇଦମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 21 ॥
ଇହୋପୟାତ୍ୟସୌ ରାମୋ ୟାଵନ୍ମାଂ ନାଭିଭାଷତେ ।
ନିଷ୍ଠାଂ ନୟତୁ ତାଵତ୍ତୁ ତତୋ ମା ଦ୍ରଷ୍ଟୁମର୍ହତି ॥ 22 ॥
ଜିତଵଂତଂ କୃତାର୍ଥଂ ହି ତଦାହମଚିରାଦିମମ୍ ।
କର୍ମ ହ୍ୟନେନ କର୍ତଵ୍ୟଂ ମହଦନ୍ୟୈସ୍ସୁଦୁଷ୍କରମ୍ ॥ 23 ॥
ଇତି ଵଜ୍ରୀ ତମାମଂତ୍ର୍ୟ ମାନୟିତ୍ଵା ଚ ତାପସମ୍ ।
ରଥେନ ହୟୟୁକ୍ତେନ ୟୟୌ ଦିଵମରିଂଦମଃ ॥ 24 ॥
ପ୍ରୟାତେ ତୁ ସହସ୍ରାକ୍ଷେ ରାଘଵସ୍ସପରିଚ୍ଛଦଃ ।
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରମୁପାସୀନଂ ଶରଭଂଗମୁପାଗମତ୍ ॥ 25 ॥
ତସ୍ୟ ପାଦୌ ଚ ସଂଗୃହ୍ୟ ରାମସ୍ସୀତା ଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ।
ନିଷେଦୁସ୍ସମନୁଜ୍ଞାତା ଲବ୍ଧଵାସା ନିମଂତ୍ରିତାଃ ॥ 26 ॥
ତତଶ୍ଶକ୍ରୋପୟାନଂ ତୁ ପର୍ୟପୃଚ୍ଛତ୍ସ ରାଘଵଃ ।
ଶରଭଂଗଶ୍ଚ ତତ୍ସର୍ୟଂ ରାଘଵାୟ ନ୍ୟଵେଦୟତ୍ ॥ 27 ॥
ମାମେଷ ଵରଦୋ ରାମ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ନିନୀଷତି ।
ଜିତମୁଗ୍ରେଣ ତପସା ଦୁଷ୍ପ୍ରାପମକୃତାତ୍ମଭିଃ ॥ 28 ॥
ଅହଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନରଵ୍ୟାଘ୍ର ଵର୍ତମାନମଦୂରତଃ ।
ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ନ ଗଚ୍ଛାମି ତ୍ଵାମଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରିୟାତିଥିମ୍ ॥ 29 ॥
ତ୍ଵୟାଽହଂ ପୁରୁଷଵ୍ୟାଘ୍ର ଧାର୍ମିକେଣ ମହାତ୍ମନା ।
ସମାଗମ୍ୟ ଗମିଷ୍ୟାମି ତ୍ରିଦିଵଂ ଦେଵସେଵିତମ୍ ॥ 30 ॥
ଅକ୍ଷୟା ନରଶାର୍ଦୂଲ ମୟା ଲୋକା ଜିତାଶ୍ଶୁଭା ।
ବ୍ରାହ୍ମ୍ୟାଶ୍ଚ ନାକପୃଷ୍ଠ୍ୟାଶ୍ଚ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ ମାମକାନ୍ ॥ 31 ॥
ଏଵମୁକ୍ତୋ ନରଵ୍ୟାଘ୍ରସ୍ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ର ଵିଶାରଦଃ ।
ଋଷିଣା ଶରଭଂଗେଣ ରାଘଵୋ ଵାକ୍ୟମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 32 ॥
ଅହମେଵାହରିଷ୍ୟାମି ସର୍ଵାଂଲ୍ଲୋକାନ୍ମହାମୁନେ ।
ଆଵାସଂ ତ୍ଵହମିଚ୍ଛାମି ପ୍ରଦିଷ୍ଟମିହ କାନନେ ॥ 33 ॥
ରାଘଵେଣୈଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଶକ୍ରତୁଲ୍ୟବଲେନ ଵୈ ।
ଶରଭଂଗୋ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଃ ପୁନରେଵାବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚଃ ॥ 34 ॥
ଇହ ରାମ ମହାତେଜାସ୍ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣୋ ନାମ ଧାର୍ମିକଃ ।
ଵସତ୍ୟରଣ୍ୟେ ଧର୍ମାତ୍ମା ସ ତେ ଶ୍ରେୟୋ ଵିଧାସ୍ୟତି ॥ 35 ॥
ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣମଭିଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ଶୁଚୌ ଦେଶେ ତପସ୍ଵିନମ୍ ।
ରମଣୀୟେ ଵନୋଦ୍ଦେଶେ ସ ତେ ଵାସଂ ଵିଧାସ୍ୟତି ॥ 36 ॥
ଇମାଂ ମଂଦାକିନୀଂ ରାମ ପ୍ରତିସ୍ରୋତାମନୁଵ୍ରଜ ।
ନଦୀଂ ପୁଷ୍ପୋଡୁପଵହାଂ ତତସ୍ତତ୍ର ଗମିଷ୍ୟସି ॥ 37 ॥
ଏଷ ପଂଥା ନରଵ୍ୟାଘ୍ର ମୁହୂର୍ତଂ ପଶ୍ୟ ତାତ ମାମ୍ ।
ୟାଵଜ୍ଜହାମି ଗାତ୍ରାଣି ଜୀର୍ଣାଂ ତ୍ଵଚମିଵୋରଗଃ ॥ 38 ॥
ତତୋଽଗ୍ନିଂ ସ ସମାଧାୟ ହୁତ୍ଵା ଚାଜ୍ୟେନ ମଂତ୍ରଵିତ୍ ।
ଶରଭଂଗୋ ମହାତେଜାଃ ପ୍ରଵିଵେଶ ହୁତାଶନମ୍ ॥ 39 ॥
ତସ୍ୟ ରୋମାଣି କେଶାଂଶ୍ଚ ତଦା ଵହ୍ନିର୍ମହାତ୍ମନଃ ।
ଜୀର୍ଣାଂ ତ୍ଵଚଂ ତଥାଽସ୍ଥୀନି ୟଚ୍ଚ ମାଂସଂ ସଶୋଣିତମ୍ ॥ 40 ॥
ସ ଚ ପାଵକସଂକାଶଃ କୁମାରସ୍ସମପଦ୍ୟତ ।
ଉତ୍ଥାୟାଗ୍ନିଚୟାତ୍ତସ୍ମାଚ୍ଛରଭଂଗୋ ଵ୍ୟରୋଚତ ॥ 41 ॥
ସ ଲୋକାନାହିତାଗ୍ନୀନାମୃଷୀଣାଂ ଚ ମହାତ୍ମନାମ୍ ।
ଦେଵାନାଂ ଚ ଵ୍ୟତିକ୍ରମ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଵ୍ୟରୋହତ ॥ 42 ॥
ସ ପୁଣ୍ୟକର୍ମା ଭୁଵନେ ଦ୍ଵିଜର୍ଷଭଃ ପିତାମହଂ ସାନୁଚରଂ ଦଦର୍ଶ ହ ।
ପିତାମହଶ୍ଚାପି ସମୀକ୍ଷ୍ୟ ତଂ ଦ୍ଵିଜଂ ନନଂଦ ସୁସ୍ଵାଗତମିତ୍ୟୁଵାଚ ହ ॥ 43 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡେ ପଂଚମସ୍ସର୍ଗଃ ॥