View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 3.5 Aranya Kanda - Sarga 5

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha pañchamassargaḥ ।

hatvā tu taṃ bhīmabalaṃ virādhaṃ rākṣasaṃ vanē ।
tatassītāṃ pariṣvajya samāśvāsya cha vīryavān ॥ 1 ॥

abravīllakṣmaṇaṃ rāmō bhrātaraṃ dīptatējasam ।
kaṣṭaṃ vanamidaṃ durgaṃ na cha sma vanagōcharāḥ ॥ 2 ॥

abhigachChāmahē śīghraṃ śarabhaṅgaṃ tapōdhanam ।
āśramaṃ śarabhaṅgasya rāghavō'bhijagāma ha ॥ 3 ॥

tasya dēvaprabhāvasya tapasā bhāvitātmanaḥ ।
samīpē śarabhaṅgasya dadarśa mahadadbhutam ॥ 4 ॥

vibhrājamānaṃ vapuṣā sūryavaiśvānarōpamam ।
avaruhyarathōtsaṅgādākāśē vibudhānugama ॥ 5 ॥

asaṃspṛśantaṃ vasudhāṃ dadarśa vibudhēśvaram ।
suprabhābharaṇaṃ dēvaṃ virajō'mbaradhāriṇam ॥ 6 ॥

tadvidhairēva bahubhiḥ pūjyamānaṃ mahātmabhiḥ ।
haribhirvājibhiryuktamantarikṣagataṃ ratham ॥ 7 ॥

dadarśādūratastasya taruṇādityasannibham ।
pāṇḍurābhraghanaprakhyaṃ chandramaṇḍalasannibham ॥ 8 ॥

apaśyadvimalaṃ Chatraṃ chitramālyōpaśōbhitam ।
chāmaravyajanē chāgryē rukmadaṇḍē mahādhanē ॥ 9 ॥

gṛhītē varanārībhyāṃ dhūyamānē cha mūrdhani ।
gandharvāmarasiddhāścha bahavaḥ paramarṣayaḥ ॥ 10 ॥

antarikṣagataṃ dēvaṃ vāgbhiragyrābhirīḍirē ।
saha sambhāṣamāṇē tu śarabhaṅgēna vāsavē ॥ 11 ॥

dṛṣṭvā śatakratuṃ tatra rāmō lakṣmaṇamabravīt ।
rāmō'tha rathamuddiśya lakṣmaṇāyapradarśayan ॥ 12 ॥

archiṣmantaṃ śriyā juṣṭamadbhutaṃ paśya lakṣmaṇa ।
pratapantamivādityamantarikṣagataṃ ratham ॥ 13 ॥

yē hayāḥ puruhūtasya purā śakrasya naśśrutāḥ ।
antarikṣagatā divyāsta imē harayō dhruvam ॥ 14 ॥

imē cha puruṣavyāghrā yē tiṣṭhntyabhitō ratham ।
śataṃ śataṃ kuṇḍalinō yuvānaḥ khaṅgapāṇayaḥ ॥ 15 ॥

vistīrṇavipulōraskāḥ parighāyatabāhavaḥ ।
śōṇāṃśuvasanāssarvē vyādhrā iva durāsadāḥ ॥ 16 ॥

urōdēśēṣu sarvēṣāṃ hārā jvalanasannibhāḥ ।
rūpaṃ bibhrati saumitrē pañchaviṃśativārṣikam ॥ 17 ॥

ētaddi kila dēvānāṃ vayō bhavati nityadā ।
yathēmē puruṣavyāghrā dṛśyantē priyadarśanāḥ ॥ 18 ॥

ihaiva saha vaidēhyā muhūrtaṃ tiṣṭha lakṣmaṇa ।
yāvajjānāmyahaṃ vyaktaṃ ka ēṣa dyutimānrathē ॥ 19 ॥

tamēvamuktvā saumitrimihaiva sthīyatāmiti ।
abhichakrāma kākutstha śśarabhaṅgāśramaṃ prati ॥ 20 ॥

tatassamabhigachChantaṃ prēkṣya rāmaṃ śachīpatiḥ ।
śarabhaṅgamanuprāpya vivikta idamabravīt ॥ 21 ॥

ihōpayātyasau rāmō yāvanmāṃ nābhibhāṣatē ।
niṣṭhāṃ nayatu tāvattu tatō mā draṣṭumarhati ॥ 22 ॥

jitavantaṃ kṛtārthaṃ hi tadāhamachirādimam ।
karma hyanēna kartavyaṃ mahadanyaissuduṣkaram ॥ 23 ॥

iti vajrī tamāmantrya mānayitvā cha tāpasam ।
rathēna hayayuktēna yayau divamarindamaḥ ॥ 24 ॥

prayātē tu sahasrākṣē rāghavassaparichChadaḥ ।
agnihōtramupāsīnaṃ śarabhaṅgamupāgamat ॥ 25 ॥

tasya pādau cha saṅgṛhya rāmassītā cha lakṣmaṇaḥ ।
niṣēdussamanujñātā labdhavāsā nimantritāḥ ॥ 26 ॥

tataśśakrōpayānaṃ tu paryapṛchChatsa rāghavaḥ ।
śarabhaṅgaścha tatsaryaṃ rāghavāya nyavēdayat ॥ 27 ॥

māmēṣa varadō rāma brahmalōkaṃ ninīṣati ।
jitamugrēṇa tapasā duṣprāpamakṛtātmabhiḥ ॥ 28 ॥

ahaṃ jñātvā naravyāghra vartamānamadūrataḥ ।
brahmalōkaṃ na gachChāmi tvāmadṛṣṭvā priyātithim ॥ 29 ॥

tvayā'haṃ puruṣavyāghra dhārmikēṇa mahātmanā ।
samāgamya gamiṣyāmi tridivaṃ dēvasēvitam ॥ 30 ॥

akṣayā naraśārdūla mayā lōkā jitāśśubhā ।
brāhmyāścha nākapṛṣṭhyāścha pratigṛhṇīṣva māmakān ॥ 31 ॥

ēvamuktō naravyāghrassarvaśāstra viśāradaḥ ।
ṛṣiṇā śarabhaṅgēṇa rāghavō vākyamabravīt ॥ 32 ॥

ahamēvāhariṣyāmi sarvāṃllōkānmahāmunē ।
āvāsaṃ tvahamichChāmi pradiṣṭamiha kānanē ॥ 33 ॥

rāghavēṇaivamuktastu śakratulyabalēna vai ।
śarabhaṅgō mahāprājñaḥ punarēvābravīdvachaḥ ॥ 34 ॥

iha rāma mahātējāssutīkṣṇō nāma dhārmikaḥ ।
vasatyaraṇyē dharmātmā sa tē śrēyō vidhāsyati ॥ 35 ॥

sutīkṣṇamabhigachCha tvaṃ śuchau dēśē tapasvinam ।
ramaṇīyē vanōddēśē sa tē vāsaṃ vidhāsyati ॥ 36 ॥

imāṃ mandākinīṃ rāma pratisrōtāmanuvraja ।
nadīṃ puṣpōḍupavahāṃ tatastatra gamiṣyasi ॥ 37 ॥

ēṣa panthā naravyāghra muhūrtaṃ paśya tāta mām ।
yāvajjahāmi gātrāṇi jīrṇāṃ tvachamivōragaḥ ॥ 38 ॥

tatō'gniṃ sa samādhāya hutvā chājyēna mantravit ।
śarabhaṅgō mahātējāḥ pravivēśa hutāśanam ॥ 39 ॥

tasya rōmāṇi kēśāṃścha tadā vahnirmahātmanaḥ ।
jīrṇāṃ tvachaṃ tathā'sthīni yachcha māṃsaṃ saśōṇitam ॥ 40 ॥

sa cha pāvakasaṅkāśaḥ kumārassamapadyata ।
utthāyāgnichayāttasmāchCharabhaṅgō vyarōchata ॥ 41 ॥

sa lōkānāhitāgnīnāmṛṣīṇāṃ cha mahātmanām ।
dēvānāṃ cha vyatikramya brahmalōkaṃ vyarōhata ॥ 42 ॥

sa puṇyakarmā bhuvanē dvijarṣabhaḥ pitāmahaṃ sānucharaṃ dadarśa ha ।
pitāmahaśchāpi samīkṣya taṃ dvijaṃ nananda susvāgatamityuvācha ha ॥ 43 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē pañchamassargaḥ ॥




Browse Related Categories: