śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha pañchamassargaḥ ।
hatvā tu taṃ bhīmabalaṃ virādhaṃ rākṣasaṃ vanē ।
tatassītāṃ pariṣvajya samāśvāsya cha vīryavān ॥ 1 ॥
abravīllakṣmaṇaṃ rāmō bhrātaraṃ dīptatējasam ।
kaṣṭaṃ vanamidaṃ durgaṃ na cha sma vanagōcharāḥ ॥ 2 ॥
abhigachChāmahē śīghraṃ śarabhaṅgaṃ tapōdhanam ।
āśramaṃ śarabhaṅgasya rāghavō'bhijagāma ha ॥ 3 ॥
tasya dēvaprabhāvasya tapasā bhāvitātmanaḥ ।
samīpē śarabhaṅgasya dadarśa mahadadbhutam ॥ 4 ॥
vibhrājamānaṃ vapuṣā sūryavaiśvānarōpamam ।
avaruhyarathōtsaṅgādākāśē vibudhānugama ॥ 5 ॥
asaṃspṛśantaṃ vasudhāṃ dadarśa vibudhēśvaram ।
suprabhābharaṇaṃ dēvaṃ virajō'mbaradhāriṇam ॥ 6 ॥
tadvidhairēva bahubhiḥ pūjyamānaṃ mahātmabhiḥ ।
haribhirvājibhiryuktamantarikṣagataṃ ratham ॥ 7 ॥
dadarśādūratastasya taruṇādityasannibham ।
pāṇḍurābhraghanaprakhyaṃ chandramaṇḍalasannibham ॥ 8 ॥
apaśyadvimalaṃ Chatraṃ chitramālyōpaśōbhitam ।
chāmaravyajanē chāgryē rukmadaṇḍē mahādhanē ॥ 9 ॥
gṛhītē varanārībhyāṃ dhūyamānē cha mūrdhani ।
gandharvāmarasiddhāścha bahavaḥ paramarṣayaḥ ॥ 10 ॥
antarikṣagataṃ dēvaṃ vāgbhiragyrābhirīḍirē ।
saha sambhāṣamāṇē tu śarabhaṅgēna vāsavē ॥ 11 ॥
dṛṣṭvā śatakratuṃ tatra rāmō lakṣmaṇamabravīt ।
rāmō'tha rathamuddiśya lakṣmaṇāyapradarśayan ॥ 12 ॥
archiṣmantaṃ śriyā juṣṭamadbhutaṃ paśya lakṣmaṇa ।
pratapantamivādityamantarikṣagataṃ ratham ॥ 13 ॥
yē hayāḥ puruhūtasya purā śakrasya naśśrutāḥ ।
antarikṣagatā divyāsta imē harayō dhruvam ॥ 14 ॥
imē cha puruṣavyāghrā yē tiṣṭhntyabhitō ratham ।
śataṃ śataṃ kuṇḍalinō yuvānaḥ khaṅgapāṇayaḥ ॥ 15 ॥
vistīrṇavipulōraskāḥ parighāyatabāhavaḥ ।
śōṇāṃśuvasanāssarvē vyādhrā iva durāsadāḥ ॥ 16 ॥
urōdēśēṣu sarvēṣāṃ hārā jvalanasannibhāḥ ।
rūpaṃ bibhrati saumitrē pañchaviṃśativārṣikam ॥ 17 ॥
ētaddi kila dēvānāṃ vayō bhavati nityadā ।
yathēmē puruṣavyāghrā dṛśyantē priyadarśanāḥ ॥ 18 ॥
ihaiva saha vaidēhyā muhūrtaṃ tiṣṭha lakṣmaṇa ।
yāvajjānāmyahaṃ vyaktaṃ ka ēṣa dyutimānrathē ॥ 19 ॥
tamēvamuktvā saumitrimihaiva sthīyatāmiti ।
abhichakrāma kākutstha śśarabhaṅgāśramaṃ prati ॥ 20 ॥
tatassamabhigachChantaṃ prēkṣya rāmaṃ śachīpatiḥ ।
śarabhaṅgamanuprāpya vivikta idamabravīt ॥ 21 ॥
ihōpayātyasau rāmō yāvanmāṃ nābhibhāṣatē ।
niṣṭhāṃ nayatu tāvattu tatō mā draṣṭumarhati ॥ 22 ॥
jitavantaṃ kṛtārthaṃ hi tadāhamachirādimam ।
karma hyanēna kartavyaṃ mahadanyaissuduṣkaram ॥ 23 ॥
iti vajrī tamāmantrya mānayitvā cha tāpasam ।
rathēna hayayuktēna yayau divamarindamaḥ ॥ 24 ॥
prayātē tu sahasrākṣē rāghavassaparichChadaḥ ।
agnihōtramupāsīnaṃ śarabhaṅgamupāgamat ॥ 25 ॥
tasya pādau cha saṅgṛhya rāmassītā cha lakṣmaṇaḥ ।
niṣēdussamanujñātā labdhavāsā nimantritāḥ ॥ 26 ॥
tataśśakrōpayānaṃ tu paryapṛchChatsa rāghavaḥ ।
śarabhaṅgaścha tatsaryaṃ rāghavāya nyavēdayat ॥ 27 ॥
māmēṣa varadō rāma brahmalōkaṃ ninīṣati ।
jitamugrēṇa tapasā duṣprāpamakṛtātmabhiḥ ॥ 28 ॥
ahaṃ jñātvā naravyāghra vartamānamadūrataḥ ।
brahmalōkaṃ na gachChāmi tvāmadṛṣṭvā priyātithim ॥ 29 ॥
tvayā'haṃ puruṣavyāghra dhārmikēṇa mahātmanā ।
samāgamya gamiṣyāmi tridivaṃ dēvasēvitam ॥ 30 ॥
akṣayā naraśārdūla mayā lōkā jitāśśubhā ।
brāhmyāścha nākapṛṣṭhyāścha pratigṛhṇīṣva māmakān ॥ 31 ॥
ēvamuktō naravyāghrassarvaśāstra viśāradaḥ ।
ṛṣiṇā śarabhaṅgēṇa rāghavō vākyamabravīt ॥ 32 ॥
ahamēvāhariṣyāmi sarvāṃllōkānmahāmunē ।
āvāsaṃ tvahamichChāmi pradiṣṭamiha kānanē ॥ 33 ॥
rāghavēṇaivamuktastu śakratulyabalēna vai ।
śarabhaṅgō mahāprājñaḥ punarēvābravīdvachaḥ ॥ 34 ॥
iha rāma mahātējāssutīkṣṇō nāma dhārmikaḥ ।
vasatyaraṇyē dharmātmā sa tē śrēyō vidhāsyati ॥ 35 ॥
sutīkṣṇamabhigachCha tvaṃ śuchau dēśē tapasvinam ।
ramaṇīyē vanōddēśē sa tē vāsaṃ vidhāsyati ॥ 36 ॥
imāṃ mandākinīṃ rāma pratisrōtāmanuvraja ।
nadīṃ puṣpōḍupavahāṃ tatastatra gamiṣyasi ॥ 37 ॥
ēṣa panthā naravyāghra muhūrtaṃ paśya tāta mām ।
yāvajjahāmi gātrāṇi jīrṇāṃ tvachamivōragaḥ ॥ 38 ॥
tatō'gniṃ sa samādhāya hutvā chājyēna mantravit ।
śarabhaṅgō mahātējāḥ pravivēśa hutāśanam ॥ 39 ॥
tasya rōmāṇi kēśāṃścha tadā vahnirmahātmanaḥ ।
jīrṇāṃ tvachaṃ tathā'sthīni yachcha māṃsaṃ saśōṇitam ॥ 40 ॥
sa cha pāvakasaṅkāśaḥ kumārassamapadyata ।
utthāyāgnichayāttasmāchCharabhaṅgō vyarōchata ॥ 41 ॥
sa lōkānāhitāgnīnāmṛṣīṇāṃ cha mahātmanām ।
dēvānāṃ cha vyatikramya brahmalōkaṃ vyarōhata ॥ 42 ॥
sa puṇyakarmā bhuvanē dvijarṣabhaḥ pitāmahaṃ sānucharaṃ dadarśa ha ।
pitāmahaśchāpi samīkṣya taṃ dvijaṃ nananda susvāgatamityuvācha ha ॥ 43 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē pañchamassargaḥ ॥