ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അരണ്യകാംഡമ് ।
അഥ പംചമസ്സര്ഗഃ ।
ഹത്വാ തു തം ഭീമബലം വിരാധം രാക്ഷസം വനേ ।
തതസ്സീതാം പരിഷ്വജ്യ സമാശ്വാസ്യ ച വീര്യവാന് ॥ 1 ॥
അബ്രവീല്ലക്ഷ്മണം രാമോ ഭ്രാതരം ദീപ്തതേജസമ് ।
കഷ്ടം വനമിദം ദുര്ഗം ന ച സ്മ വനഗോചരാഃ ॥ 2 ॥
അഭിഗച്ഛാമഹേ ശീഘ്രം ശരഭംഗം തപോധനമ് ।
ആശ്രമം ശരഭംഗസ്യ രാഘവോഽഭിജഗാമ ഹ ॥ 3 ॥
തസ്യ ദേവപ്രഭാവസ്യ തപസാ ഭാവിതാത്മനഃ ।
സമീപേ ശരഭംഗസ്യ ദദര്ശ മഹദദ്ഭുതമ് ॥ 4 ॥
വിഭ്രാജമാനം വപുഷാ സൂര്യവൈശ്വാനരോപമമ് ।
അവരുഹ്യരഥോത്സംഗാദാകാശേ വിബുധാനുഗമ ॥ 5 ॥
അസംസ്പൃശംതം വസുധാം ദദര്ശ വിബുധേശ്വരമ് ।
സുപ്രഭാഭരണം ദേവം വിരജോഽംബരധാരിണമ് ॥ 6 ॥
തദ്വിധൈരേവ ബഹുഭിഃ പൂജ്യമാനം മഹാത്മഭിഃ ।
ഹരിഭിർവാജിഭിര്യുക്തമംതരിക്ഷഗതം രഥമ് ॥ 7 ॥
ദദര്ശാദൂരതസ്തസ്യ തരുണാദിത്യസന്നിഭമ് ।
പാംഡുരാഭ്രഘനപ്രഖ്യം ചംദ്രമംഡലസന്നിഭമ് ॥ 8 ॥
അപശ്യദ്വിമലം ഛത്രം ചിത്രമാല്യോപശോഭിതമ് ।
ചാമരവ്യജനേ ചാഗ്ര്യേ രുക്മദംഡേ മഹാധനേ ॥ 9 ॥
ഗൃഹീതേ വരനാരീഭ്യാം ധൂയമാനേ ച മൂര്ധനി ।
ഗംധർവാമരസിദ്ധാശ്ച ബഹവഃ പരമര്ഷയഃ ॥ 10 ॥
അംതരിക്ഷഗതം ദേവം വാഗ്ഭിരഗ്യ്രാഭിരീഡിരേ ।
സഹ സംഭാഷമാണേ തു ശരഭംഗേന വാസവേ ॥ 11 ॥
ദൃഷ്ട്വാ ശതക്രതും തത്ര രാമോ ലക്ഷ്മണമബ്രവീത് ।
രാമോഽഥ രഥമുദ്ദിശ്യ ലക്ഷ്മണായപ്രദര്ശയന് ॥ 12 ॥
അര്ചിഷ്മംതം ശ്രിയാ ജുഷ്ടമദ്ഭുതം പശ്യ ലക്ഷ്മണ ।
പ്രതപംതമിവാദിത്യമംതരിക്ഷഗതം രഥമ് ॥ 13 ॥
യേ ഹയാഃ പുരുഹൂതസ്യ പുരാ ശക്രസ്യ നശ്ശ്രുതാഃ ।
അംതരിക്ഷഗതാ ദിവ്യാസ്ത ഇമേ ഹരയോ ധ്രുവമ് ॥ 14 ॥
ഇമേ ച പുരുഷവ്യാഘ്രാ യേ തിഷ്ഠംത്യഭിതോ രഥമ് ।
ശതം ശതം കുംഡലിനോ യുവാനഃ ഖംഗപാണയഃ ॥ 15 ॥
വിസ്തീര്ണവിപുലോരസ്കാഃ പരിഘായതബാഹവഃ ।
ശോണാംശുവസനാസ്സർവേ വ്യാധ്രാ ഇവ ദുരാസദാഃ ॥ 16 ॥
ഉരോദേശേഷു സർവേഷാം ഹാരാ ജ്വലനസന്നിഭാഃ ।
രൂപം ബിഭ്രതി സൌമിത്രേ പംചവിംശതിവാര്ഷികമ് ॥ 17 ॥
ഏതദ്ദി കില ദേവാനാം വയോ ഭവതി നിത്യദാ ।
യഥേമേ പുരുഷവ്യാഘ്രാ ദൃശ്യംതേ പ്രിയദര്ശനാഃ ॥ 18 ॥
ഇഹൈവ സഹ വൈദേഹ്യാ മുഹൂര്തം തിഷ്ഠ ലക്ഷ്മണ ।
യാവജ്ജാനാമ്യഹം വ്യക്തം ക ഏഷ ദ്യുതിമാന്രഥേ ॥ 19 ॥
തമേവമുക്ത്വാ സൌമിത്രിമിഹൈവ സ്ഥീയതാമിതി ।
അഭിചക്രാമ കാകുത്സ്ഥ ശ്ശരഭംഗാശ്രമം പ്രതി ॥ 20 ॥
തതസ്സമഭിഗച്ഛംതം പ്രേക്ഷ്യ രാമം ശചീപതിഃ ।
ശരഭംഗമനുപ്രാപ്യ വിവിക്ത ഇദമബ്രവീത് ॥ 21 ॥
ഇഹോപയാത്യസൌ രാമോ യാവന്മാം നാഭിഭാഷതേ ।
നിഷ്ഠാം നയതു താവത്തു തതോ മാ ദ്രഷ്ടുമര്ഹതി ॥ 22 ॥
ജിതവംതം കൃതാര്ഥം ഹി തദാഹമചിരാദിമമ് ।
കര്മ ഹ്യനേന കര്തവ്യം മഹദന്യൈസ്സുദുഷ്കരമ് ॥ 23 ॥
ഇതി വജ്രീ തമാമംത്ര്യ മാനയിത്വാ ച താപസമ് ।
രഥേന ഹയയുക്തേന യയൌ ദിവമരിംദമഃ ॥ 24 ॥
പ്രയാതേ തു സഹസ്രാക്ഷേ രാഘവസ്സപരിച്ഛദഃ ।
അഗ്നിഹോത്രമുപാസീനം ശരഭംഗമുപാഗമത് ॥ 25 ॥
തസ്യ പാദൌ ച സംഗൃഹ്യ രാമസ്സീതാ ച ലക്ഷ്മണഃ ।
നിഷേദുസ്സമനുജ്ഞാതാ ലബ്ധവാസാ നിമംത്രിതാഃ ॥ 26 ॥
തതശ്ശക്രോപയാനം തു പര്യപൃച്ഛത്സ രാഘവഃ ।
ശരഭംഗശ്ച തത്സര്യം രാഘവായ ന്യവേദയത് ॥ 27 ॥
മാമേഷ വരദോ രാമ ബ്രഹ്മലോകം നിനീഷതി ।
ജിതമുഗ്രേണ തപസാ ദുഷ്പ്രാപമകൃതാത്മഭിഃ ॥ 28 ॥
അഹം ജ്ഞാത്വാ നരവ്യാഘ്ര വര്തമാനമദൂരതഃ ।
ബ്രഹ്മലോകം ന ഗച്ഛാമി ത്വാമദൃഷ്ട്വാ പ്രിയാതിഥിമ് ॥ 29 ॥
ത്വയാഽഹം പുരുഷവ്യാഘ്ര ധാര്മികേണ മഹാത്മനാ ।
സമാഗമ്യ ഗമിഷ്യാമി ത്രിദിവം ദേവസേവിതമ് ॥ 30 ॥
അക്ഷയാ നരശാര്ദൂല മയാ ലോകാ ജിതാശ്ശുഭാ ।
ബ്രാഹ്മ്യാശ്ച നാകപൃഷ്ഠ്യാശ്ച പ്രതിഗൃഹ്ണീഷ്വ മാമകാന് ॥ 31 ॥
ഏവമുക്തോ നരവ്യാഘ്രസ്സർവശാസ്ത്ര വിശാരദഃ ।
ഋഷിണാ ശരഭംഗേണ രാഘവോ വാക്യമബ്രവീത് ॥ 32 ॥
അഹമേവാഹരിഷ്യാമി സർവാംല്ലോകാന്മഹാമുനേ ।
ആവാസം ത്വഹമിച്ഛാമി പ്രദിഷ്ടമിഹ കാനനേ ॥ 33 ॥
രാഘവേണൈവമുക്തസ്തു ശക്രതുല്യബലേന വൈ ।
ശരഭംഗോ മഹാപ്രാജ്ഞഃ പുനരേവാബ്രവീദ്വചഃ ॥ 34 ॥
ഇഹ രാമ മഹാതേജാസ്സുതീക്ഷ്ണോ നാമ ധാര്മികഃ ।
വസത്യരണ്യേ ധര്മാത്മാ സ തേ ശ്രേയോ വിധാസ്യതി ॥ 35 ॥
സുതീക്ഷ്ണമഭിഗച്ഛ ത്വം ശുചൌ ദേശേ തപസ്വിനമ് ।
രമണീയേ വനോദ്ദേശേ സ തേ വാസം വിധാസ്യതി ॥ 36 ॥
ഇമാം മംദാകിനീം രാമ പ്രതിസ്രോതാമനുവ്രജ ।
നദീം പുഷ്പോഡുപവഹാം തതസ്തത്ര ഗമിഷ്യസി ॥ 37 ॥
ഏഷ പംഥാ നരവ്യാഘ്ര മുഹൂര്തം പശ്യ താത മാമ് ।
യാവജ്ജഹാമി ഗാത്രാണി ജീര്ണാം ത്വചമിവോരഗഃ ॥ 38 ॥
തതോഽഗ്നിം സ സമാധായ ഹുത്വാ ചാജ്യേന മംത്രവിത് ।
ശരഭംഗോ മഹാതേജാഃ പ്രവിവേശ ഹുതാശനമ് ॥ 39 ॥
തസ്യ രോമാണി കേശാംശ്ച തദാ വഹ്നിര്മഹാത്മനഃ ।
ജീര്ണാം ത്വചം തഥാഽസ്ഥീനി യച്ച മാംസം സശോണിതമ് ॥ 40 ॥
സ ച പാവകസംകാശഃ കുമാരസ്സമപദ്യത ।
ഉത്ഥായാഗ്നിചയാത്തസ്മാച്ഛരഭംഗോ വ്യരോചത ॥ 41 ॥
സ ലോകാനാഹിതാഗ്നീനാമൃഷീണാം ച മഹാത്മനാമ് ।
ദേവാനാം ച വ്യതിക്രമ്യ ബ്രഹ്മലോകം വ്യരോഹത ॥ 42 ॥
സ പുണ്യകര്മാ ഭുവനേ ദ്വിജര്ഷഭഃ പിതാമഹം സാനുചരം ദദര്ശ ഹ ।
പിതാമഹശ്ചാപി സമീക്ഷ്യ തം ദ്വിജം നനംദ സുസ്വാഗതമിത്യുവാച ഹ ॥ 43 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അരണ്യകാംഡേ പംചമസ്സര്ഗഃ ॥
