श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकांडम् ।
अथ एकोनशततमस्सर्गः ।
महोदरेतुनिहतेमहापार्श्वोमहाबलः ।
सुग्रीवेणसमीक्ष्याथक्रोधात्सम्ररक्तलोचनः ॥ 1 ॥
अंगदस्यचमूंभीमांक्षोभयामाससायकैः ।
सवानराणांमुख्यानामुत्तमांगानिसर्वशः ॥ 2 ॥
पातयामानकायेभ्यःफलंवृंतादिवानिलः ।
केषांचिदिषुभिर्बाहुन् स्कंधांश्छिच्छेदराक्षसः च ॥ 3 ॥
वानराणांसुंकृद्धः पार्श्वंकेषांव्यदारयत् ।
तेऽर्दिताबाणवर्षेणमहापार्श्वेनवानराः ॥ 4 ॥
विषादविमुखाःसर्वेबभूवुर्गतचेतसः ।
निरीक्ष्यबलमुद्विग्नमंगदोराक्षसार्दितम् ॥ 5 ॥
पूरिता तेन शब्देन सनदीगिरिकानना ।
संचचाल मही सर्वा सवराहमृगद्विपा ॥ 6 ॥
समरेवानरश्रेष्ठोमहापार्श्वेन्यपातयत् ।
स तुतेनप्रहारेणमहापार्श्वोविचेतनः ॥ 7 ॥
ससूतस्स्यंदनात्तस्माद्विसंज्ञश्चापतद्भुवि ।
स ऋक्षराजस्तेजस्वीनीलांजनचयोपमः ॥ 8 ॥
निष्पत्यसुमहावीर्यस्स्वाद्व्यूहन्मेघसन्निभात् ।
प्रगृह्यगिरिशृंगाभांक्रुद्धस्सविपुलांशिलाम् ॥ 9 ॥
अश्वांजघानतरसाबभंजतं स्यंदनं च तम् ।
मुहूर्ताल्लब्धसंज्ञस्तुमहापार्श्वोमहाबलः ॥ 10 ॥
अंगदंबहुभिर्बाणैर्भूयस्तंप्रत्यविध्यत ।
जांबवंतंत्रिभिर्बाणैराजघानस्तनांतरे ॥ 11 ॥
ऋक्षराजंगवाक्षं च जघानबहुभिश्शरैः ।
जांबवंतंगवाक्षं च स दृष्टवाशरपीडितौ ॥ 12 ॥
जग्राहपरिघंघोरमंगदःक्रोधमूर्छितः ।
तस्यांगदःप्रकुपितोराक्षसस्यतमायसम् ॥ 13 ॥
दूरस्थितस्यपरिघंरविरश्मिसमप्रभम् ।
द्वावाभ्यांभुजाभ्यांसंगृह्यभ्रामयित्वा च वेगवान् ॥ 14 ॥
महापार्श्वस्यचिक्षेपवधार्थंवालिनस्सुतः ।
स तुक्षिप्तोबलवतापरिघंतस्यरक्षसः ॥ 15 ॥
धनुश्चसशरंहस्ताछचिरस्त्रांचाप्यपातयत् ।
तंसमासाद्यवेगेनवालिपुत्रःप्रतापवान् ॥ 16 ॥
तलेनाभ्यहनत्क्रुद्धः कर्णमूले सकुंडले ।
स तुक्रुद्धोमहावेगोमहापार्श्वोमहाद्युति ॥ 17 ॥
करेणैकेनजग्राहसुमहांतंपरश्वथम् ।
तंम्तैलधौतंविमलंशैलसारमयंदृढम् ॥ 18 ॥
राक्षसःपरमक्रुद्धोवालिपुत्रेन्यपातयत् ।
तेनवामांसफलकेभृशंप्रत्यवपादितम् ॥ 19 ॥
अंगदोमोक्ष्यामाससरोषस्सपरश्वधम् ।
सवीरोवज्रसंकाशमंगदोमुष्टिमात्मनः ॥ 20 ॥
संवर्तयत्सुसंकृद्धःपितृतुल्यपराक्रमः ।
राक्षसस्यस्तनाभ्याशेमर्मज्ञोहृदयंप्रति ॥ 21 ॥
इंद्राशनिमस्पर्शं स मुष्टिंविन्यपातयत् ।
तेनतस्यनिपातेनराक्षसस्यमहामृधे ॥ 22 ॥
पफालहृदयंचास्य स पपातहतोभुवि ।
स्मिन्निपतितेभूमौतत्सैन्यंसंप्रचुक्षुभे ॥ 23 ॥
अभवच्चमहान्क्रोधस्समरेरावणस्यतु ।
वानराणांश्चहृष्टानांसिंहनादःसुपुष्कलः ॥ 24 ॥
स्पोटयन्निवशब्देनलंकांसाट्टालगोपुराम् ।
महेंद्रेणेवदेवानांनादस्समभवन्महान् ॥ 25 ॥
अथैंद्रशत्रुस्त्रिदिवालयानांवनौकनांचैवम्हाप्रणादम् ।
श्रुत्वासरोषंयुधिराक्षसेंद्रः ।
पुनश्चयुद्धाभिमुखोऽवतस्थे ॥ 26 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकांडे एकोनशततमस्सर्गः ॥
