śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē bālakāṇḍam ।
atha ṣaḍviṃśassargaḥ ।
munērvachanamaklībaṃ śrutvā naravarātmajaḥ ।
rāghavaḥ prāñjalirbhūtvā pratyuvācha dṛḍhavrataḥ ॥ 1 ॥
piturvachananirdēśātpiturvachanagauravāt ।
vachanaṃ kauśikasyēti kartavyamaviśaṅkayā ॥ 2 ॥
anuśiṣṭō'smyayōdhyāyāṃ gurumadhyē mahātmanā ।
pitrā daśarathēnāhaṃ nāvajñēyaṃ hi tadvachaḥ ॥ 3 ॥
sō'haṃ piturvachaśśrutvā śāsanādbrahmavādinaḥ ।
kariṣyāmi na sandēhastāṭakāvadhamuttamam ॥ 4 ॥
gōbrāhmaṇahitārthāya dēśasyāsya sukhāya cha ।
tava chaivāpramēyasya vachanaṃ kartumudyataḥ ॥ 5 ॥
ēvamuktvā dhanurmadhyē badhvā muṣṭimarindamaḥ ।
jyāśabdamakarōttīvraṃ diśaśśabdēna nādayan ॥ 6 ॥
tēna śabdēna vitrastāstāṭakāvanavāsinaḥ ।
tāṭakā cha susaṅkruddhā tēna śabdēna mōhitā ॥ 7 ॥
taṃ śabdamabhinidhyāya rākṣasī krōdhamūrChitā ।
śrutvā chābhyadravadvēgādyataśśabdō vinissṛtaḥ ॥ 8 ॥
tāṃ dṛṣṭvā rāghavaḥ kruddhāṃ vikṛtāṃ vikṛtānanām ।
pramāṇēnātivṛddhāṃ cha lakṣmaṇaṃ sō'bhyabhāṣata ॥ 9 ॥
paśya lakṣmaṇa yakṣiṇyā bhairavaṃ dāruṇaṃ vapuḥ ।
bhidyēran darśanādasyā bhīrūṇāṃ hṛdayāni cha ॥ 10 ॥
ēnāṃ paśya durādharṣāṃ māyābalasamanvitām ।
vinivṛttāṃ karōmyadya hṛtakarṇāgranāsikām ॥ 11 ॥
na hyēnāmutsahē hantuṃ strīsvabhāvēna rakṣitām ।
vīryaṃ chāsyāṃ gatiṃ chāpi haniṣyāmīti mē matiḥ ॥ 12 ॥
ēvaṃ bruvāṇē rāmē tu tāṭakā krōdhamūrChitā ।
udyamya bāhū garjantī rāmamēvābhyadhāvata ॥ 13 ॥
viśvāmitrastu brahmarṣirhuṅkārēṇābhibhartsyatām ।
svasti rāghavayōrastu jayaṃ chaivābhyabhāṣata ॥ 14 ॥
uddhūnvānā rajō ghōraṃ tāṭakā rāghavāvubhau ।
rajōmōhēna mahatā muhūrtaṃ sā vyamōhayat ॥ 15 ॥
tatō māyāṃ samāsthāya śilāvarṣēṇa rāghavau ।
avākiratsumahatā tataśchukrōdha rāghavaḥ ॥ 16 ॥
śilāvarṣaṃ mahattasyāśśaravarṣēṇa rāghavaḥ ।
pratihatyōpadhāvantyāḥ karau chichChēda patribhiḥ ॥ 17 ॥
tataśChinnabhujāṃ śrāntāmabhyāśē parigarjatīm ।
saumitrirakarōtkrōdhāddhṛtakarṇāgranāsikām ॥ 18 ॥
kāmarūpadharā sadyaḥ kṛtvā rūpāṇyanēkaśaḥ ।
antardhānaṃ gatā yakṣī mōhayantīva māyayā ॥ 19 ॥
aśmavarṣaṃ vimuñchantī bhairavaṃ vichachāra ha ।
tatastāvaśmavarṣēṇa kīryamāṇau samantataḥ ॥ 20 ॥
dṛṣṭvā gādhisutaśśrīmānidaṃ vachanamabravīt ।
alaṃ tē ghṛṇayā rāma pāpaiṣā duṣṭachāriṇī ॥ 21 ॥
yajñavighnakarī yakṣī purāvardhati māyayā ।
vadhyatāṃ tāvadēvaiṣā purā sandhyā pravartatē ॥ 22 ॥
rakṣāṃsi sandhyākālēṣu durdharṣāṇi bhavanti vai ।
ityuktastu tadā yakṣī aśmavṛṣṭyābhivarṣatīm ॥ 23 ॥
darśayan śabdavēdhitvaṃ tāṃ rurōdha sa sāyakaiḥ ।
sā ruddhā śarajālēna māyābalasamanvitā ॥ 24 ॥
abhidudrāva kākutsthaṃ lakṣmaṇaṃ cha vinēduṣī ।
tāmāpatantīṃ vēgēna vikrāntāmaśanīmiva ॥ 25 ॥
śarēṇōrasi vivyātha sā papāta mamāra cha ।
tāṃ hatāṃ bhīmasaṅkāśāṃ dṛṣṭvā surapatistadā ॥ 26 ॥
sādhu sādhviti kākutsthaṃ surāścha samapūjayan ।
uvācha paramaprīta ssahasrākṣaḥ purandaraḥ ॥ 27 ॥
surāścha sarvē saṃhṛṣṭā viśvāmitramathābruvan ।
munē kauśika bhadraṃ tē sēndrāssarvē marudgaṇāḥ ॥ 28 ॥
tōṣitāḥ karmaṇā'nēna snēhaṃ darśaya rāghavē ।
prajāpatērbhṛśāśvasya putrān satyaparākramān ॥ 29 ॥
tapōbalabhṛtō brahman rāghavāya nivēdaya ।
pātrabhūtaścha tē brahmaṃstavānugamanē dhṛtaḥ ॥ 30 ॥
kartavyaṃ cha mahatkarma surāṇāṃ rājasūnunā ।
ēvamuktvā surāssarvē hṛṣṭā jagmuryathāgatam ॥ 31 ॥
viśvāmitraṃ puraskṛtya tatassandhyā pravartatē ।
tatō munivaraḥ prītastāṭakāvadhatōṣitaḥ ॥ 32 ॥
mūrdhni rāmamupāghrāya idaṃ vachanamabravīt ।
ihādya rajanīṃ rāma vasēma śubhadarśana ॥ 33 ॥
śvaḥ prabhātē gamiṣyāmastadāśramapadaṃ mama ।
viśvāmitravachaḥ śrutvā hṛṣṭō daśarathātmajaḥ ॥ 34 ॥
uvāsa rajanīṃ tatra tāṭakāyā vanē sukham ।
muktaśāpaṃ vanaṃ tachcha tasminnēva tadāhani ॥ 35 ॥
ramaṇīyaṃ vibabhrāja yathā chaitrarathaṃ vanam ।
nihatya tāṃ yakṣasutāṃ sa rāmaḥ praśasyamānassurasiddhasaṅghaiḥ ।
uvāsa tasminmuninā sahaiva prabhātavēlāṃ pratibōdhyamānaḥ ॥ 36 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē bālakāṇḍē ṣaḍviṃśassargaḥ ॥