શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાંડમ્ ।
અથ એકષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ।
વિશ્વામિત્રો મહાત્માથ પ્રસ્થિતાન્ પ્રેક્ષ્ય તાનૃષીન્ ।
અબ્રવીન્નરશાર્દૂલસ્સર્વાંસ્તાન્વનવાસિનઃ ॥ 1 ॥
મહાન્વિઘ્નઃ પ્રવૃત્તોઽયં દક્ષિણામાસ્થિતો દિશમ્ ।
દિશમન્યાં પ્રપત્સ્યામસ્તત્ર તપ્સ્યામહે તપઃ ॥ 2 ॥
પશ્ચિમાયાં વિશાલાયાં પુષ્કરેષુ મહાત્મનઃ ।
સુખં તપશ્ચરિષ્યામઃ પરં તદ્ધિ તપોવનમ્ ॥ 3 ॥
એવમુક્ત્વા મહાતેજાઃ પુષ્કરેષુ મહામુનિઃ ।
તપ ઉગ્રં દુરાધર્ષં તેપે મૂલફલાશનઃ ॥ 4 ॥
એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ અયોધ્યાધિપતિર્નૃપઃ ।
અંબરીષ ઇતિ ખ્યાતો યષ્ટું સમુપચક્રમે ॥ 5 ॥
તસ્ય વૈ યજમાનસ્ય પશુમિંદ્રો જહાર હ ।
પ્રણષ્ટે તુ પશૌ વિપ્રો રાજાનમિદમબ્રવીત્ ॥ 6 ॥
પશુરદ્ય હૃતો રાજન્ પ્રણષ્ટસ્તવ દુર્નયાત્ ।
અરક્ષિતારં રાજાનં ઘ્નંતિ દોષા નરેશ્વર ॥ 7 ॥
પ્રાયશ્ચિત્તં મહદ્ધ્યેતન્નરં વા પુરુષર્ષભ ।
આનયસ્વ પશું શીઘ્રં યાવત્કર્મ પ્રવર્તતે ॥ 8 ॥
ઉપાધ્યાયવચશ્શ્રુત્વા સ રાજા પુરુષર્ષભ ।
અન્વિયેષ મહાબુદ્ધિઃ પશું ગોભિસ્સહસ્રશઃ ॥ 9 ॥
દેશાન્ જનપદાંસ્તાં સ્તાન્નગરાણિ વનાનિ ચ ।
આશ્રમાણિ ચ પુણ્યાનિ માર્ગમાણો મહીપતિઃ ॥ 10 ॥
સ પુત્રસહિતં તાત સભાર્યં રઘુનંદન ।
ભૃગુતુંદે સમાસીનમૃચીકં સંદદર્શ હ ॥ 11 ॥
તમુવાચ મહાતેજાઃ પ્રણમ્યાભિપ્રસાદ્ય ચ ।
બ્રહ્મર્ષિં તપસા દીપ્તં રાજર્ષિરમિતપ્રભઃ ॥ 12 ॥
પૃષ્ટ્વા સર્વત્ર કુશલમૃચીકં તમિદં વચઃ ।
ગવાં શતસહસ્રેણ વિક્રીણીષે સુતં યદિ ॥ 13 ॥
પશોરર્થે મહાભાગ કૃતકૃત્યોઽસ્મિ ભાર્ગવ ।
સર્વે પરિસૃતા દેશા યાજ્ઞીયં ન લભે પશુમ્ ॥ 14 ॥
દાતુમર્હસિ મૂલ્યેન સુતમેકમિતો મમ ।
4 એવમુક્તો મહાતેજા ઋચીકસ્ત્વબ્રવીદ્વચઃ ॥ 15 ॥
નાહં જ્યેષ્ઠં નરશ્રેષ્ઠ વિક્રીણીયાં કથંચન ।
ઋચીકસ્ય વચશ્શ્રુત્વા તેષાં માતા મહાત્મનામ્ ॥ 16 ॥
ઉવાચ નરશાર્દૂલમંબરીષં તપસ્વિની ।
અવિક્રેયં સુતં જ્યેષ્ઠં ભગવાનાહ ભાર્ગવઃ ॥ 17 ॥
મમાપિ દયિતં વિદ્ધિ કનિષ્ઠં શુનકં નૃપ ।
તસ્માત્કનીયસં પુત્રં ન દાસ્યે તવ પાર્થિવ ॥ 18 ॥
પ્રાયેણ હિ નરશ્રેષ્ઠ જ્યેષ્ઠાઃ પિતૃષુ વલ્લભાઃ ।
માતૃણાં તુ કનીયાંસસ્તસ્માદ્રક્ષે કનીયસમ્ ॥ 19 ॥
ઉક્તવાક્યે મુનૌ તસ્મિન્ મુનિપત્ન્યાં તથૈવ ચ ।
શુનશ્શેફસ્સ્વયં રામ મધ્યમો વાક્યમબ્રવીત્ ॥ 20 ॥
પિતા જ્યેષ્ઠમવિક્રેયં માતા ચાહ કનીયસમ્ ।
વિક્રીતં મધ્યમં મન્યે રાજન્ પુત્રં નયસ્વ મામ્ ॥ 21 ॥
ગવાં શતસહસ્રેણ શુનશ્શેફં નરેશ્વરઃ ।
ગૃહીત્વા પરમપ્રીતો જગામ રઘુનંદન ॥ 22 ॥
અંબરીષસ્તુ રાજર્ષી રથમારોપ્ય સત્વરઃ ।
શુનશ્શેફં મહાતેજા જગામાશુ મહાયશાઃ ॥ 23 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાંડે એકષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ॥