ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ ബാലകാംഡമ് ।
അഥ ഏകഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ।
വിശ്വാമിത്രോ മഹാത്മാഥ പ്രസ്ഥിതാന് പ്രേക്ഷ്യ താനൃഷീന് ।
അബ്രവീന്നരശാര്ദൂലസ്സർവാംസ്താന്വനവാസിനഃ ॥ 1 ॥
മഹാന്വിഘ്നഃ പ്രവൃത്തോഽയം ദക്ഷിണാമാസ്ഥിതോ ദിശമ് ।
ദിശമന്യാം പ്രപത്സ്യാമസ്തത്ര തപ്സ്യാമഹേ തപഃ ॥ 2 ॥
പശ്ചിമായാം വിശാലായാം പുഷ്കരേഷു മഹാത്മനഃ ।
സുഖം തപശ്ചരിഷ്യാമഃ പരം തദ്ധി തപോവനമ് ॥ 3 ॥
ഏവമുക്ത്വാ മഹാതേജാഃ പുഷ്കരേഷു മഹാമുനിഃ ।
തപ ഉഗ്രം ദുരാധര്ഷം തേപേ മൂലഫലാശനഃ ॥ 4 ॥
ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു അയോധ്യാധിപതിര്നൃപഃ ।
അംബരീഷ ഇതി ഖ്യാതോ യഷ്ടും സമുപചക്രമേ ॥ 5 ॥
തസ്യ വൈ യജമാനസ്യ പശുമിംദ്രോ ജഹാര ഹ ।
പ്രണഷ്ടേ തു പശൌ വിപ്രോ രാജാനമിദമബ്രവീത് ॥ 6 ॥
പശുരദ്യ ഹൃതോ രാജന് പ്രണഷ്ടസ്തവ ദുര്നയാത് ।
അരക്ഷിതാരം രാജാനം ഘ്നംതി ദോഷാ നരേശ്വര ॥ 7 ॥
പ്രായശ്ചിത്തം മഹദ്ധ്യേതന്നരം വാ പുരുഷര്ഷഭ ।
ആനയസ്വ പശും ശീഘ്രം യാവത്കര്മ പ്രവര്തതേ ॥ 8 ॥
ഉപാധ്യായവചശ്ശ്രുത്വാ സ രാജാ പുരുഷര്ഷഭ ।
അന്വിയേഷ മഹാബുദ്ധിഃ പശും ഗോഭിസ്സഹസ്രശഃ ॥ 9 ॥
ദേശാന് ജനപദാംസ്താം സ്താന്നഗരാണി വനാനി ച ।
ആശ്രമാണി ച പുണ്യാനി മാര്ഗമാണോ മഹീപതിഃ ॥ 10 ॥
സ പുത്രസഹിതം താത സഭാര്യം രഘുനംദന ।
ഭൃഗുതുംദേ സമാസീനമൃചീകം സംദദര്ശ ഹ ॥ 11 ॥
തമുവാച മഹാതേജാഃ പ്രണമ്യാഭിപ്രസാദ്യ ച ।
ബ്രഹ്മര്ഷിം തപസാ ദീപ്തം രാജര്ഷിരമിതപ്രഭഃ ॥ 12 ॥
പൃഷ്ട്വാ സർവത്ര കുശലമൃചീകം തമിദം വചഃ ।
ഗവാം ശതസഹസ്രേണ വിക്രീണീഷേ സുതം യദി ॥ 13 ॥
പശോരര്ഥേ മഹാഭാഗ കൃതകൃത്യോഽസ്മി ഭാര്ഗവ ।
സർവേ പരിസൃതാ ദേശാ യാജ്ഞീയം ന ലഭേ പശുമ് ॥ 14 ॥
ദാതുമര്ഹസി മൂല്യേന സുതമേകമിതോ മമ ।
4 ഏവമുക്തോ മഹാതേജാ ഋചീകസ്ത്വബ്രവീദ്വചഃ ॥ 15 ॥
നാഹം ജ്യേഷ്ഠം നരശ്രേഷ്ഠ വിക്രീണീയാം കഥംചന ।
ഋചീകസ്യ വചശ്ശ്രുത്വാ തേഷാം മാതാ മഹാത്മനാമ് ॥ 16 ॥
ഉവാച നരശാര്ദൂലമംബരീഷം തപസ്വിനീ ।
അവിക്രേയം സുതം ജ്യേഷ്ഠം ഭഗവാനാഹ ഭാര്ഗവഃ ॥ 17 ॥
മമാപി ദയിതം വിദ്ധി കനിഷ്ഠം ശുനകം നൃപ ।
തസ്മാത്കനീയസം പുത്രം ന ദാസ്യേ തവ പാര്ഥിവ ॥ 18 ॥
പ്രായേണ ഹി നരശ്രേഷ്ഠ ജ്യേഷ്ഠാഃ പിതൃഷു വല്ലഭാഃ ।
മാതൃണാം തു കനീയാംസസ്തസ്മാദ്രക്ഷേ കനീയസമ് ॥ 19 ॥
ഉക്തവാക്യേ മുനൌ തസ്മിന് മുനിപത്ന്യാം തഥൈവ ച ।
ശുനശ്ശേഫസ്സ്വയം രാമ മധ്യമോ വാക്യമബ്രവീത് ॥ 20 ॥
പിതാ ജ്യേഷ്ഠമവിക്രേയം മാതാ ചാഹ കനീയസമ് ।
വിക്രീതം മധ്യമം മന്യേ രാജന് പുത്രം നയസ്വ മാമ് ॥ 21 ॥
ഗവാം ശതസഹസ്രേണ ശുനശ്ശേഫം നരേശ്വരഃ ।
ഗൃഹീത്വാ പരമപ്രീതോ ജഗാമ രഘുനംദന ॥ 22 ॥
അംബരീഷസ്തു രാജര്ഷീ രഥമാരോപ്യ സത്വരഃ ।
ശുനശ്ശേഫം മഹാതേജാ ജഗാമാശു മഹായശാഃ ॥ 23 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ ബാലകാംഡേ ഏകഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ॥
