śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē bālakāṇḍam ।
atha ēkaṣaṣṭitamassargaḥ ।
viśvāmitrō mahātmātha prasthitān prēkṣya tānṛṣīn ।
abravīnnaraśārdūlassarvāṃstānvanavāsinaḥ ॥ 1 ॥
mahānvighnaḥ pravṛttō'yaṃ dakṣiṇāmāsthitō diśam ।
diśamanyāṃ prapatsyāmastatra tapsyāmahē tapaḥ ॥ 2 ॥
paśchimāyāṃ viśālāyāṃ puṣkarēṣu mahātmanaḥ ।
sukhaṃ tapaśchariṣyāmaḥ paraṃ taddhi tapōvanam ॥ 3 ॥
ēvamuktvā mahātējāḥ puṣkarēṣu mahāmuniḥ ।
tapa ugraṃ durādharṣaṃ tēpē mūlaphalāśanaḥ ॥ 4 ॥
ētasminnēva kālē tu ayōdhyādhipatirnṛpaḥ ।
ambarīṣa iti khyātō yaṣṭuṃ samupachakramē ॥ 5 ॥
tasya vai yajamānasya paśumindrō jahāra ha ।
praṇaṣṭē tu paśau viprō rājānamidamabravīt ॥ 6 ॥
paśuradya hṛtō rājan praṇaṣṭastava durnayāt ।
arakṣitāraṃ rājānaṃ ghnanti dōṣā narēśvara ॥ 7 ॥
prāyaśchittaṃ mahaddhyētannaraṃ vā puruṣarṣabha ।
ānayasva paśuṃ śīghraṃ yāvatkarma pravartatē ॥ 8 ॥
upādhyāyavachaśśrutvā sa rājā puruṣarṣabha ।
anviyēṣa mahābuddhiḥ paśuṃ gōbhissahasraśaḥ ॥ 9 ॥
dēśān janapadāṃstāṃ stānnagarāṇi vanāni cha ।
āśramāṇi cha puṇyāni mārgamāṇō mahīpatiḥ ॥ 10 ॥
sa putrasahitaṃ tāta sabhāryaṃ raghunandana ।
bhṛgutundē samāsīnamṛchīkaṃ sandadarśa ha ॥ 11 ॥
tamuvācha mahātējāḥ praṇamyābhiprasādya cha ।
brahmarṣiṃ tapasā dīptaṃ rājarṣiramitaprabhaḥ ॥ 12 ॥
pṛṣṭvā sarvatra kuśalamṛchīkaṃ tamidaṃ vachaḥ ।
gavāṃ śatasahasrēṇa vikrīṇīṣē sutaṃ yadi ॥ 13 ॥
paśōrarthē mahābhāga kṛtakṛtyō'smi bhārgava ।
sarvē parisṛtā dēśā yājñīyaṃ na labhē paśum ॥ 14 ॥
dātumarhasi mūlyēna sutamēkamitō mama ।
4 ēvamuktō mahātējā ṛchīkastvabravīdvachaḥ ॥ 15 ॥
nāhaṃ jyēṣṭhaṃ naraśrēṣṭha vikrīṇīyāṃ kathañchana ।
ṛchīkasya vachaśśrutvā tēṣāṃ mātā mahātmanām ॥ 16 ॥
uvācha naraśārdūlamambarīṣaṃ tapasvinī ।
avikrēyaṃ sutaṃ jyēṣṭhaṃ bhagavānāha bhārgavaḥ ॥ 17 ॥
mamāpi dayitaṃ viddhi kaniṣṭhaṃ śunakaṃ nṛpa ।
tasmātkanīyasaṃ putraṃ na dāsyē tava pārthiva ॥ 18 ॥
prāyēṇa hi naraśrēṣṭha jyēṣṭhāḥ pitṛṣu vallabhāḥ ।
mātṛṇāṃ tu kanīyāṃsastasmādrakṣē kanīyasam ॥ 19 ॥
uktavākyē munau tasmin munipatnyāṃ tathaiva cha ।
śunaśśēphassvayaṃ rāma madhyamō vākyamabravīt ॥ 20 ॥
pitā jyēṣṭhamavikrēyaṃ mātā chāha kanīyasam ।
vikrītaṃ madhyamaṃ manyē rājan putraṃ nayasva mām ॥ 21 ॥
gavāṃ śatasahasrēṇa śunaśśēphaṃ narēśvaraḥ ।
gṛhītvā paramaprītō jagāma raghunandana ॥ 22 ॥
ambarīṣastu rājarṣī rathamārōpya satvaraḥ ।
śunaśśēphaṃ mahātējā jagāmāśu mahāyaśāḥ ॥ 23 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē bālakāṇḍē ēkaṣaṣṭitamassargaḥ ॥