śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē ayōdhyākāṇḍam ।
atha aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ ।
tēṣāṃ hi vachanaṃ śrutvā vasiṣṭhaḥ pratyuvācha ha ।
mitrāmātyagaṇānsarvānbrāhmaṇāṃstānidaṃ vachaḥ ॥ 1 ॥
yadasau mātulakulē dattarājyaṃ paraṃ sukhī ।
bharatō vasati bhrātrā śatrughnēna samanvitaḥ ॥ 2 ॥
tachChīghraṃ javanā dūtā gachChantu tvaritairhayaiḥ ।
ānētuṃ bhrātarau vīrau kiṃ samīkṣāmahē vayam ॥ 3 ॥
gachChantviti tata ssarvē vasiṣṭhaṃ vākyamabruvan ।
tēṣāṃ tadvachanaṃ śrūtvā vasiṣṭhō vākyamabravīt ॥ 4 ॥
ēhi siddhārtha vijaya jayantāśōka nandana ।
śrūyatāmiti kartavyaṃ sarvānēva bravīmi vaḥ ॥ 5 ॥
puraṃ rājagṛhaṃ gatvā śīghraṃ śīghrajavai rhayaiḥ ।
tyaktaśōkairidaṃ vāchya śśāsanādbharatō mama ॥ 6 ॥
purōhita stvāṃ kuśalaṃ prāha sarvē cha mantriṇaḥ ।
tvaramāṇaścha niryāhi kṛtyamātyayikaṃ tvayā ॥ 7 ॥
mā chāsmai prōṣitaṃ rāmaṃ mā chāsmai pitaraṃ mṛtam ।
bhavanta śśaṃsiṣurgatvā rāghavāṇāmimaṃ kṣayam ॥ 8 ॥
kauśēyāni cha vastrāṇi bhūṣaṇāni varāṇi cha ।
kṣipramādaya rājñaścha bharatasya cha gachChata ॥ 9 ॥
dattapathyaśanā dūtā jagmussvaṃ svaṃ nivēśanam ।
kēkayāṃ stē gamiṣyantō hayānāruhya sammatān ॥ 10 ॥
tataḥ prāsthānikaṃ kṛtvā kāryaśēṣamanantaram ।
vasiṣṭhēnābhyanujñātā dūtā ssantvaritā yayuḥ ॥ 11 ॥
nyantēnāparatālasya pralambasyōttaraṃ prati ।
niṣēvamāṇā stē jagmurnadīṃ madhyēna mālinīm ॥ 12 ॥
tē hastināpurē gaṅgāṃ tīrtvā pratyaṅmukhā yayuḥ ।
pāñchāladēśamāsādya madhyēna kurujāṅgalam ॥ 13 ॥
sarāṃsi cha supūrṇāni nadīścha vimalōdakāḥ ।
nirīkṣamāṇā stē jagmurdūtāḥ kāryavaśāddrutam ॥ 14 ॥
tē prasannōdakāṃ divyāṃ nānāvihagasēvitām ।
upātijagmurvēgēna śaradaṇḍāṃ janākulām ॥ 15 ॥
nikūlavṛkṣamāsādya divyaṃ satyōpayāchanam ।
abhigamyābhivādyaṃ taṃ kuliṅgāṃ prāviśanpurīm ॥ 16 ॥
ābhikālaṃ tataḥ prāpya tē bōdhibhavanāchchyutām ।
pitṛpaitāmahīṃ puṇyāṃ tērurikṣumatīṃ nadīm ॥ 17 ॥
avēkṣyāñjalipānāṃścha brāhmaṇānvēdapāragān ।
yayurmadhyēna bāhlīkān sudāmānaṃ cha parvatam ॥ 18 ॥
viṣṇōḥ padaṃ prēkṣamāṇā vipāśāñchāpi śālmalīm ।
nadīrvāpī staṭākāni palvalāni sarāṃsi cha ॥ 19 ॥
paśyantō vividhāṃśchāpi siṃhāvyāghramṛga dvipān ।
yayuḥ pathā'timahatā śāsanaṃ bharturīpsavaḥ ॥ 20 ॥
tē śrāntavāhanā dūtā vikṛṣṇēna pathā tataḥ ।
girivrajaṃ puravaraṃ śīghramāsēdurañjasā ॥ 21 ॥
bhartuḥ priyārthaṃ kularakṣaṇārthaṃ bhartuścha vaṃśasya parigrahārtham ।
ahēḍamānā stvarayā sma dūtā rātryāntu tē tatpuramēva yātāḥ ॥ 22 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē aṣṭaṣaṣṭitamassargaḥ ॥
