ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଅଷ୍ଟଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତେଷାଂ ହି ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵସିଷ୍ଠଃ ପ୍ରତ୍ୟୁଵାଚ ହ ।
ମିତ୍ରାମାତ୍ୟଗଣାନ୍ସର୍ଵାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଂସ୍ତାନିଦଂ ଵଚଃ ॥ 1 ॥
ୟଦସୌ ମାତୁଲକୁଲେ ଦତ୍ତରାଜ୍ୟଂ ପରଂ ସୁଖୀ ।
ଭରତୋ ଵସତି ଭ୍ରାତ୍ରା ଶତ୍ରୁଘ୍ନେନ ସମନ୍ଵିତଃ ॥ 2 ॥
ତଚ୍ଛୀଘ୍ରଂ ଜଵନା ଦୂତା ଗଚ୍ଛଂତୁ ତ୍ଵରିତୈର୍ହୟୈଃ ।
ଆନେତୁଂ ଭ୍ରାତରୌ ଵୀରୌ କିଂ ସମୀକ୍ଷାମହେ ଵୟମ୍ ॥ 3 ॥
ଗଚ୍ଛଂତ୍ଵିତି ତତ ସ୍ସର୍ଵେ ଵସିଷ୍ଠଂ ଵାକ୍ୟମବ୍ରୁଵନ୍ ।
ତେଷାଂ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୂତ୍ଵା ଵସିଷ୍ଠୋ ଵାକ୍ୟମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 4 ॥
ଏହି ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଵିଜୟ ଜୟଂତାଶୋକ ନଂଦନ ।
ଶ୍ରୂୟତାମିତି କର୍ତଵ୍ୟଂ ସର୍ଵାନେଵ ବ୍ରଵୀମି ଵଃ ॥ 5 ॥
ପୁରଂ ରାଜଗୃହଂ ଗତ୍ଵା ଶୀଘ୍ରଂ ଶୀଘ୍ରଜଵୈ ର୍ହୟୈଃ ।
ତ୍ୟକ୍ତଶୋକୈରିଦଂ ଵାଚ୍ୟ ଶ୍ଶାସନାଦ୍ଭରତୋ ମମ ॥ 6 ॥
ପୁରୋହିତ ସ୍ତ୍ଵାଂ କୁଶଲଂ ପ୍ରାହ ସର୍ଵେ ଚ ମଂତ୍ରିଣଃ ।
ତ୍ଵରମାଣଶ୍ଚ ନିର୍ୟାହି କୃତ୍ୟମାତ୍ୟୟିକଂ ତ୍ଵୟା ॥ 7 ॥
ମା ଚାସ୍ମୈ ପ୍ରୋଷିତଂ ରାମଂ ମା ଚାସ୍ମୈ ପିତରଂ ମୃତମ୍ ।
ଭଵଂତ ଶ୍ଶଂସିଷୁର୍ଗତ୍ଵା ରାଘଵାଣାମିମଂ କ୍ଷୟମ୍ ॥ 8 ॥
କୌଶେୟାନି ଚ ଵସ୍ତ୍ରାଣି ଭୂଷଣାନି ଵରାଣି ଚ ।
କ୍ଷିପ୍ରମାଦୟ ରାଜ୍ଞଶ୍ଚ ଭରତସ୍ୟ ଚ ଗଚ୍ଛତ ॥ 9 ॥
ଦତ୍ତପଥ୍ୟଶନା ଦୂତା ଜଗ୍ମୁସ୍ସ୍ଵଂ ସ୍ଵଂ ନିଵେଶନମ୍ ।
କେକୟାଂ ସ୍ତେ ଗମିଷ୍ୟଂତୋ ହୟାନାରୁହ୍ୟ ସଂମତାନ୍ ॥ 10 ॥
ତତଃ ପ୍ରାସ୍ଥାନିକଂ କୃତ୍ଵା କାର୍ୟଶେଷମନଂତରମ୍ ।
ଵସିଷ୍ଠେନାଭ୍ୟନୁଜ୍ଞାତା ଦୂତା ସ୍ସଂତ୍ଵରିତା ୟୟୁଃ ॥ 11 ॥
ନ୍ୟଂତେନାପରତାଲସ୍ୟ ପ୍ରଲଂବସ୍ୟୋତ୍ତରଂ ପ୍ରତି ।
ନିଷେଵମାଣା ସ୍ତେ ଜଗ୍ମୁର୍ନଦୀଂ ମଧ୍ୟେନ ମାଲିନୀମ୍ ॥ 12 ॥
ତେ ହସ୍ତିନାପୁରେ ଗଂଗାଂ ତୀର୍ତ୍ଵା ପ୍ରତ୍ୟଙ୍ମୁଖା ୟୟୁଃ ।
ପାଂଚାଲଦେଶମାସାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟେନ କୁରୁଜାଂଗଲମ୍ ॥ 13 ॥
ସରାଂସି ଚ ସୁପୂର୍ଣାନି ନଦୀଶ୍ଚ ଵିମଲୋଦକାଃ ।
ନିରୀକ୍ଷମାଣା ସ୍ତେ ଜଗ୍ମୁର୍ଦୂତାଃ କାର୍ୟଵଶାଦ୍ଦ୍ରୁତମ୍ ॥ 14 ॥
ତେ ପ୍ରସନ୍ନୋଦକାଂ ଦିଵ୍ୟାଂ ନାନାଵିହଗସେଵିତାମ୍ ।
ଉପାତିଜଗ୍ମୁର୍ଵେଗେନ ଶରଦଂଡାଂ ଜନାକୁଲାମ୍ ॥ 15 ॥
ନିକୂଲଵୃକ୍ଷମାସାଦ୍ୟ ଦିଵ୍ୟଂ ସତ୍ୟୋପୟାଚନମ୍ ।
ଅଭିଗମ୍ୟାଭିଵାଦ୍ୟଂ ତଂ କୁଲିଂଗାଂ ପ୍ରାଵିଶନ୍ପୁରୀମ୍ ॥ 16 ॥
ଆଭିକାଲଂ ତତଃ ପ୍ରାପ୍ୟ ତେ ବୋଧିଭଵନାଚ୍ଚ୍ୟୁତାମ୍ ।
ପିତୃପୈତାମହୀଂ ପୁଣ୍ୟାଂ ତେରୁରିକ୍ଷୁମତୀଂ ନଦୀମ୍ ॥ 17 ॥
ଅଵେକ୍ଷ୍ୟାଂଜଲିପାନାଂଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଵେଦପାରଗାନ୍ ।
ୟୟୁର୍ମଧ୍ୟେନ ବାହ୍ଲୀକାନ୍ ସୁଦାମାନଂ ଚ ପର୍ଵତମ୍ ॥ 18 ॥
ଵିଷ୍ଣୋଃ ପଦଂ ପ୍ରେକ୍ଷମାଣା ଵିପାଶାଂଚାପି ଶାଲ୍ମଲୀମ୍ ।
ନଦୀର୍ଵାପୀ ସ୍ତଟାକାନି ପଲ୍ଵଲାନି ସରାଂସି ଚ ॥ 19 ॥
ପଶ୍ୟଂତୋ ଵିଵିଧାଂଶ୍ଚାପି ସିଂହାଵ୍ୟାଘ୍ରମୃଗ ଦ୍ଵିପାନ୍ ।
ୟୟୁଃ ପଥାଽତିମହତା ଶାସନଂ ଭର୍ତୁରୀପ୍ସଵଃ ॥ 20 ॥
ତେ ଶ୍ରାଂତଵାହନା ଦୂତା ଵିକୃଷ୍ଣେନ ପଥା ତତଃ ।
ଗିରିଵ୍ରଜଂ ପୁରଵରଂ ଶୀଘ୍ରମାସେଦୁରଂଜସା ॥ 21 ॥
ଭର୍ତୁଃ ପ୍ରିୟାର୍ଥଂ କୁଲରକ୍ଷଣାର୍ଥଂ ଭର୍ତୁଶ୍ଚ ଵଂଶସ୍ୟ ପରିଗ୍ରହାର୍ଥମ୍ ।
ଅହେଡମାନା ସ୍ତ୍ଵରୟା ସ୍ମ ଦୂତା ରାତ୍ର୍ୟାଂତୁ ତେ ତତ୍ପୁରମେଵ ୟାତାଃ ॥ 22 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ଅଷ୍ଟଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
