શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અરણ્યકાંડમ્ ।
અથ અષ્ટાદશસ્સર્ગઃ ।
તતશ્શૂર્પણખાં રામઃ કામપાશાવપાશિતામ્ ।
સ્વચ્છયા શ્લક્ષ્ણયા વાચા સ્મિતપૂર્વમથાબ્રવીત્ ॥ 1 ॥
કૃતદારોઽસ્મિ ભવતિ ભાર્યેયં દયિતા મમ ।
ત્વદ્વિધાનાં તુ નારીણાં સુદુઃખા સસપત્નતા ॥ 2 ॥
અનુજસ્ત્વેષ મે ભ્રાતા શીલવાન્પ્રિયદર્શનઃ ।
શ્રીમાનકૃતદારશ્ચ લક્ષ્મણો નામ વીર્યવાન્ ॥ 3 ॥
અપૂર્વી ભાર્યયા ચાર્થી તરુણઃ પ્રિયદર્શનઃ ।
અનુરૂપશ્ચ તે ભર્તા રૂપસ્યાસ્ય ભવિષ્યતિ ॥ 4 ॥
એનં ભજ વિશાલાક્ષિ ભર્તારં ભ્રાતરં મમ ।
અસપત્ના વરારોહે મેરુમર્કપ્રભા યથા ॥ 5 ॥
ઇતિ રામેણ સા પ્રોક્તા રાક્ષસી કામમોહિતા ।
વિસૃજ્ય રામં સહસા તતો લક્ષ્મણમબ્રવીત્ ॥ 6 ॥
અસ્ય રૂપસ્ય તે યુક્તા ભાર્યાહં વરવર્ણિની ।
મયા સહ સુખં સર્વાંદંડકાન્વિચરિષ્યસિ ॥ 7 ॥
એવમુક્તસ્તુ સૌમિત્રી રાક્ષસ્યા વાક્યકોવિદઃ ।
તતશ્શૂર્પણખીં સ્મિત્વા લક્ષ્મણો યુક્તમબ્રવીત્ ॥ 8 ॥
કથં દાસસ્ય મે દાસી ભાર્યા ભવિતુમિચ્છસિ ।
સોઽહમાર્યેણ પરવાન્ભ્રાત્રા કમલવર્ણિનિ ॥ 9 ॥
સમૃદ્ધાર્થસ્ય સિદ્ધાર્થા મુદિતામલવર્ણિની ।
આર્યસ્ય ત્વં વિશાલાક્ષિ ભાર્યા ભવ યવીયસી ॥ 10 ॥
એનાં વિરૂપામસતીં કરાલાં નિર્ણતોદરીમ્ ।
ભાર્યાં વૃદ્ધાં પરિત્યજ્ય ત્વામેવૈષ ભજિષ્યતિ ॥ 11 ॥
કો હિ રૂપમિદં શ્રેષ્ઠં સંત્યજ્ય વરવર્ણિનિ ।
માનુષીષુ વરારોહે કુર્યાદ્ભાવં વિચક્ષણઃ ॥ 12 ॥
ઇતિ સા લક્ષ્મણેનોક્તા કરાલા નિર્ણતોદરી ।
મન્યતે તદ્વચસ્તથ્યં પરિહાસાવિચક્ષણા ॥ 13 ॥
સા રામં પર્ણશાલાયામુપવિષ્ટં પરંતપમ્ ।
સીતયા સહ દુર્દર્ષમબ્રવીત્કામમોહિતા ॥ 14 ॥
એનાં વિરૂપામસતીં કરાલાં નિર્ણતોદરીમ્ ।
વૃદ્ધાં ભાર્યામવષ્ટભ્ય માં ન ત્વં બહુમન્યસે ॥ 15 ॥
અદ્યેમાં ભક્ષયિષ્યામિ પશ્યતસ્તવ માનુષીમ્ ।
ત્વયા સહ ચરિષ્યામિ નિસ્સપત્ના યથાસુખમ્ ॥ 16 ॥
ઇત્યુક્ત્વા મૃગશાબાક્ષીમલાતસદૃશેક્ષણા ।
અભ્યધાવત્સુસંકૃદ્ધા મહોલ્કાં રોહિણીમિવ ॥ 17 ॥
તાં મૃત્યુપાશપ્રતિમામાપતંતીં મહાબલઃ ।
નિગૃહ્ય રામઃ કુપિત સ્તતો લક્ષ્મણમબ્રવીત્ ॥ 18 ॥
ક્રૂરૈરનાર્યૈ સ્સૌમિત્રે પરિહાસઃ કથંચન ।
ન કાર્યઃ પશ્યવૈદેહીં કથંચિત્સૌમ્ય જીવતીમ્ ॥ 19 ॥
ઇમાં વિરૂપામસતીમતિમત્તાં મહોદરીમ્ ।
રાક્ષસીં પુરુષવ્યાઘ્ર વિરૂપયિતુમર્હસિ ॥ 20 ॥
ઇત્યુક્તો લક્ષ્મણસ્તસ્યાઃ ક્રુદ્ધો રામસ્ય પાર્શ્વતઃ ।
ઉદ્ધૃત્ય ખંગં ચિચ્છેદ કર્ણનાસં મહાબલઃ ॥ 21 ॥
નિકૃત્તકર્ણનાસા તુ વિસ્વરં સા વિનદ્ય ચ ।
યથાગતં પ્રદુદ્રાવ ઘોરા શૂર્પણખા વનમ્ ॥ 22 ॥
સા વિરૂપા મહાઘોરા રાક્ષસી શોણિતોક્ષિતા ।
નનાદ વિવિધાન્નાદાન્યથા પ્રાવૃષિ તોયદઃ ॥ 23 ॥
સા વિક્ષરંતી રુધિરં બહુધા ઘોરદર્શના ।
પ્રગૃહ્ય બાહૂ ગર્જંતી પ્રવિવેશ મહાવનમ્ ॥ 24 ॥
તતસ્તુ સા રાક્ષસસંઘસંવૃતં ખરં જનસ્થાનગતં વિરૂપિતા ।
ઉપેત્ય તં ભ્રાતરમુગ્રદર્શનં પપાત ભૂમૌ ગગનાદ્યથાઽશનિઃ ॥ 25 ॥
તતસ્સભાર્યં ભયમોહમૂર્છિતા સલક્ષ્મણં રાઘવમાગતં વનમ્ ।
વિરૂપણં ચાત્મનિ શોણિતોક્ષિતા શશંસ સર્વં ભગિની ખરસ્ય સા ॥ 26 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અરણ્યકાંડે અષ્ટાદશસ્સર્ગઃ ॥
