શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અરણ્યકાંડમ્ ।
અથ ષટ્ષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ।
તં તથા શોકસંતપ્તં વિલપંતમનાથવત્ ।
મોહેન મહતાવિષ્ટં પરિદ્યૂનમચેતનમ્ ॥ 1 ॥
તતસ્સૌમિત્રિરાશ્વાસ્ય મુહૂર્તાદિવ લક્ષ્મણઃ ।
રામં સંબોધયામાસ ચરણૌ ચાભિપીડયન્ ॥ 2 ॥
મહતા તપસા રામ મહતા ચાપિ કર્મણા ।
રાજ્ઞા દશરથેનાસિ લબ્ધોઽમૃતમિવામરૈઃ ॥ 3 ॥
તવ ચૈવ ગુણૈર્બદ્ધસ્ત્વદ્વિયોગાન્મહીપતિઃ ।
રાજા દેવત્વમાપન્નો ભરતસ્ય યથાશ્રુતમ્ ॥ 4 ॥
યદિ દુઃખમિદં પ્રાપ્તં કાકુત્સ્થ ન સહિષ્યસે ।
પ્રાકૃતશ્ચાલ્પસત્ત્વશ્ચ ઇતરઃ કસ્સહિષ્યતિ ॥ 5 ॥
દુઃખિતો હિ ભવાન્લોકાંસ્તેજસા યદિ ધક્ષ્યતે ।
આર્તાઃ પ્રજા નરવ્યાઘ્ર ક્વ નુ યાસ્યંતિ નિર્વૃતિમ્ ॥ 6 ॥
લોકસ્વભાવ એવૈષ યયાતિર્નહુષાત્મજઃ ।
ગતશ્શક્રેણ સાલોક્યમનયસ્તં સમસ્પૃશત્ ॥ 7 ॥
મહર્ષિર્યો વસિષ્ઠસ્તુ યઃ પિતુર્નઃ પુરોહિતઃ ।
અહ્ના પુત્રશતં જજ્ઞે તથૈવાસ્ય પુનર્હતમ્ ॥ 8 ॥
યા ચેયં જગતાં માતા દેવી લોકનમસ્કૃતા ।
અસ્યાશ્ચ ચલનં ભૂમેર્દૃશ્યતે સત્યસંશ્રવ ॥ 9 ॥
યૌ ધર્મૌ જગતાં નેત્રૌ યત્ર સર્વં પ્રતિષ્ઠિતમ્ ।
આદિત્યચંદ્રૌ ગ્રહણમભ્યુપેતૌ મહાબલૌ ॥ 10 ॥
સુમહાંત્યપિ ભૂતાનિ દેવાશ્ચ પુરુષર્ષભ ।
ન દૈવસ્ય પ્રમુંચંતિ સર્વભૂતાનિ દેહિનઃ ॥ 11 ॥
શક્રાદિષ્વપિ દેવેષુ વર્તમાનૌ નયાનયૌ ।
શ્રૂયેતે નરશાર્દૂલ ન ત્વં શોચિતુમર્હસિ ॥ 12 ॥
નષ્ટાયામપિ વૈદેહ્યાં હૃતાયામપિ ચાનઘ શોચિતું નાર્હસે વીર યથાન્યઃ પ્રાકૃતસ્તથા ॥ 13 ॥
ત્વવ્દિધા ન હિ શોચંતિ સતતં સત્યદર્શિનઃ ।
સુમહત્સ્વપિ કૃચ્છ્રેષુ રામાનિર્વિણ્ણદર્શનાઃ ॥ 14 ॥
તત્ત્વતો હિ નરશ્રેષ્ઠ બુદ્ધ્યા સમનુચિંતય ।
બુધ્દ્યા યુક્તા મહાપ્રાજ્ઞા વિજાનંતિ શુભાશુભે ॥ 15 ॥
અદૃષ્ટગુણદોષાણામધ્રુવાણાં તુ કર્મણામ્ ।
નાંતરેણ ક્રિયાં તેષાં ફલમિષ્ટં પ્રવર્તતે ॥ 16 ॥
ત્વમેવ હિ પુરા રામ મામેવં બહુશોઽન્વશાઃ ।
અનુશિષ્યાદ્ધિ કો નુ ત્વામપિ સાક્ષાદ્બૃહસ્પતિઃ ॥ 17 ॥
બુદ્ધિશ્ચ તે મહાપ્રાજ્ઞ દેવૈરપિ દુરન્વયા ।
શોકેનાભિપ્રસુપ્તં તે જ્ઞાનં સંબોધયામ્યહમ્ ॥ 18 ॥
દિવ્યં ચ માનુષં ચ ત્વમાત્મનશ્ચ પરાક્રમમ્ ।
ઇક્ષ્વાકુવૃષભાવેક્ષ્ય યતસ્વ દ્વિષતાં વધે ॥ 19 ॥
કિં તેન સર્વનાશેન કૃતેન પુરુષર્ષભ ।
તમેવ ત્વં રિપું પાપં વિજ્ઞાયોદ્ધર્તુમર્હસિ ॥ 20 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અરણ્યકાંડે ષટ્ષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ॥
