View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 3.66 Aranya Kanda - Sarga 66

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha ṣaṭṣaṣṭitamassargaḥ ।

taṃ tathā śōkasantaptaṃ vilapantamanāthavat ।
mōhēna mahatāviṣṭaṃ paridyūnamachētanam ॥ 1 ॥

tatassaumitrirāśvāsya muhūrtādiva lakṣmaṇaḥ ।
rāmaṃ sambōdhayāmāsa charaṇau chābhipīḍayan ॥ 2 ॥

mahatā tapasā rāma mahatā chāpi karmaṇā ।
rājñā daśarathēnāsi labdhō'mṛtamivāmaraiḥ ॥ 3 ॥

tava chaiva guṇairbaddhastvadviyōgānmahīpatiḥ ।
rājā dēvatvamāpannō bharatasya yathāśrutam ॥ 4 ॥

yadi duḥkhamidaṃ prāptaṃ kākutstha na sahiṣyasē ।
prākṛtaśchālpasattvaścha itaraḥ kassahiṣyati ॥ 5 ॥

duḥkhitō hi bhavānlōkāṃstējasā yadi dhakṣyatē ।
ārtāḥ prajā naravyāghra kva nu yāsyanti nirvṛtim ॥ 6 ॥

lōkasvabhāva ēvaiṣa yayātirnahuṣātmajaḥ ।
gataśśakrēṇa sālōkyamanayastaṃ samaspṛśat ॥ 7 ॥

maharṣiryō vasiṣṭhastu yaḥ piturnaḥ purōhitaḥ ।
ahnā putraśataṃ jajñē tathaivāsya punarhatam ॥ 8 ॥

yā chēyaṃ jagatāṃ mātā dēvī lōkanamaskṛtā ।
asyāścha chalanaṃ bhūmērdṛśyatē satyasaṃśrava ॥ 9 ॥

yau dharmau jagatāṃ nētrau yatra sarvaṃ pratiṣṭhitam ।
ādityachandrau grahaṇamabhyupētau mahābalau ॥ 10 ॥

sumahāntyapi bhūtāni dēvāścha puruṣarṣabha ।
na daivasya pramuñchanti sarvabhūtāni dēhinaḥ ॥ 11 ॥

śakrādiṣvapi dēvēṣu vartamānau nayānayau ।
śrūyētē naraśārdūla na tvaṃ śōchitumarhasi ॥ 12 ॥

naṣṭāyāmapi vaidēhyāṃ hṛtāyāmapi chānagha śōchituṃ nārhasē vīra yathānyaḥ prākṛtastathā ॥ 13 ॥

tvavdidhā na hi śōchanti satataṃ satyadarśinaḥ ।
sumahatsvapi kṛchChrēṣu rāmānirviṇṇadarśanāḥ ॥ 14 ॥

tattvatō hi naraśrēṣṭha buddhyā samanuchintaya ।
budhdyā yuktā mahāprājñā vijānanti śubhāśubhē ॥ 15 ॥

adṛṣṭaguṇadōṣāṇāmadhruvāṇāṃ tu karmaṇām ।
nāntarēṇa kriyāṃ tēṣāṃ phalamiṣṭaṃ pravartatē ॥ 16 ॥

tvamēva hi purā rāma māmēvaṃ bahuśō'nvaśāḥ ।
anuśiṣyāddhi kō nu tvāmapi sākṣādbṛhaspatiḥ ॥ 17 ॥

buddhiścha tē mahāprājña dēvairapi duranvayā ।
śōkēnābhiprasuptaṃ tē jñānaṃ sambōdhayāmyaham ॥ 18 ॥

divyaṃ cha mānuṣaṃ cha tvamātmanaścha parākramam ।
ikṣvākuvṛṣabhāvēkṣya yatasva dviṣatāṃ vadhē ॥ 19 ॥

kiṃ tēna sarvanāśēna kṛtēna puruṣarṣabha ।
tamēva tvaṃ ripuṃ pāpaṃ vijñāyōddhartumarhasi ॥ 20 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē ṣaṭṣaṣṭitamassargaḥ ॥




Browse Related Categories: