ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാംഡമ് ।
അഥ ശതതമസ്സര്ഗഃ ।
മഹോദരമഹാപാര്ശ്വൌഹതൌദൃഷ്ടവാതുരാക്ഷ ।
തസ്മിംശ്ചനിഹതേവീരേവിരൂപാക്ഷേമഹാബലേ ॥ 1 ॥
ആവിവേശമഹാന് ക്രോധോരാവണംതുമഹാമൃധേ ।
സൂതം സംചോദയാമാസ വാക്യം ചേദമുവാച ഹ ॥ 2 ॥
നിഹതാനാമമാത്യാനാംരുദ്ധസ്യനഗരസ്യ ച ।
ദുഃഖമേവാപനേഷ്യാമി ഹത്യാ തൌ രാമലക്ഷ്മണൌ ॥ 3 ॥
രാമവൃക്ഷംരണേഹമനിസീതാപുഷ്പഫലപ്രദമ് ।
പ്രശാഖായസ്യസുഗ്രീവോജാംബവാന്കുമുദോനലഃ ॥ 4 ॥
തദസ്ത്രന് രാഘവഃ ശ്രീമാനുത്തമാസ്ത്രവിദാം വരഃ ।
ജഘാന പരമാസ്ത്രേണ ഗംധർവേണ മഹാദ്യുതിഃ ॥ 5 ॥
സ ദിശോദശഘോഷേണരഥസ്യാതിരഥോമഹാന് ।
നാദയന് പ്രയയൌതൂര്ണംരാഘവംചാഭ്യധാവത ॥ 6 ॥
പൂരിതാതേനശബ്ദേനസനദീഗിരികാനനാ ।
സംചചാല മഹീ സർവാ ത്രസ്തസിംഹമൃഗദ്വിജാ ॥ 7 ॥
താമസംസുമഹാഘോരംചകാരാസ്ത്രംസുദാരുണമ് ।
നിര്ദദാഹകപീന് സർവാംസ്തേപ്രപേതുഃസമംതതഃ ॥ 8 ॥
ഉത്പപാതരജോഭൂമൌതൈര്ഭഗ്നൈഃസംപ്രധാവിതൈഃ ।
ന ഹിതത്സഹിതുംശേകുര്ഭ്രഹ്മണാനിര്മിതംസ്വയമ് ॥ 9 ॥
താന്യനീകാന്യനേകാനി രാവണസ്യ ശരോത്തമൈഃ ।
ദൃഷ്ടവാഭഗ്നാനി ശതശോ രാഘവഃ പര്യവസ്ഥിതഃ ॥ 10 ॥
തതോരാക്ഷസശാര്ദൂലോവിദ്രാവ്യഹരിവാഹിനീമ് ।
സ ദദര്ശതതോരാമംതിഷ്ഠംതമപരാജിതമ് ॥ 11 ॥
ലക്ഷ്മണേനസഹഭ്രാത്രാവിഷ്ണുനാവാസവംയഥാ ।
അലിഖംതമിവാകാശമവഷ്ടഭ്യമഹദ്ധനുഃ ॥ 12 ॥
പദ്മപത്രവിശാലാക്ഷംദീര്ഘബാഹുമരിംദമമ് ।
തതോരാമോമഹാതേജാഃസൌമിത്രിസഹിതോബലീ ॥ 13 ॥
വാനരാംശ്ചരണേഭഗ്നാനാപതംതം ച രാവണമ് ।
സമീക്ഷ്യരാഘവോഹൃഷ്ടോമധ്യേജഗ്രാഹകാര്മുകമ് ॥ 14 ॥
വിസ്ഫാരയിതുമാരേഭേതതഃ സ ധനുരുത്തമമ് ।
മഹാവേഗംമഹാനാദംനിര്ഭംദന്നിവമേദിനീമ് ॥ 15 ॥
രാവണസ്യ ച ബാണൌഘൈരാമവിസ്ഫാരിതേന ച ।
ശബ്ദേനരാക്ഷസാസ്തേന പേതുശ്ച ശതശസ്തദാ ॥ 16 ॥
തയോഃശരപഥംപ്രാപ്യരാവണോരാജപുത്രയോഃ ।
സ ബഭൌ ച യഥാരാഹുഃസമീപശശിസൂര്യയോഃ ॥ 17 ॥
തമിച്ഛന് പ്രധമം യോദ്ധുംലക്ഷ്മണോനിശിതൈഃശരൈഃ ।
മുമോചധനുരായമ്യശരാനഗ്നിശിഖോപമാന് ॥ 18 ॥
താന്മുക്തമാത്രാനാകാശേ ലക്ഷ്മണേന ധനുഷ്മതാ ।
ബാണാന് ബാണൈര്മഹാതേജാ രാവണഃ പ്രത്യവാരയത് ॥ 19 ॥
ഏകമേകേനബാണേനത്രിഭിസ്ത്രീന് ദശഭിര്ദശ ।
ലക്ഷ്മണസ്യ പ്രചിച്ഛേദ ദര്ശയന് പാണിലാഘവമ് ॥ 20 ॥
അഭ്യതിക്രമ്യസൌമിത്രിംരാവണഃസമിതിംജയഃ ।
ആസസാദരണേരാമംസ്ഥിതംശൈലമിവാപരമ് ॥ 21 ॥
സ രാഘവംസമാസാദ്യക്രോധസംരക്തലോചനഃ ।
വ്യസൃജച്ഛരവര്ഷാണിരാവണോ രാക്ഷസേശ്വരഃ ॥ 22 ॥
ശരാധാരാസ്തതോരാമോരാവണസ്യധനുശ്ച്യുതാഃ ।
ദൃഷ്ടവൈവാപതിതാഃശീഘ്രംഭല്ലാന് ജഗ്രാഹസത്വരമ് ॥ 23 ॥
താന് ശരൌഘാംസ്തതോഭല്ലൈസ്തീക്ഷ്ണൈശ്ചിച്ഛേദരാഘവഃ ।
ദീപ്യമാനാന് മഹാഘോരാന്ക്രുദ്ധാനാശീവിഷാനിവ ॥ 24 ॥
രാഘവോരാവണംതൂര്ണംരാവണോരാഘവംതഥാ ।
അന്യോന്യംവിവിധൈസ്തീക്ഷ്ണൈഃശരവര്ഷൈർവവര്ഷതുഃ ॥ 25 ॥
ചേരതുശ്ചചിരംചിത്രംമംഡലംസവ്യദക്ഷിണമ് ।
ബാണവേഗാത്സമുത്ക്ഷിപ്താവന്യോന്യമപരാജിതൌ ॥ 26 ॥
തയോര്ഭൂതാനിവിത്രേസുര്യുഗപത്സംപ്രയുധ്യതോഃ ।
രൌദ്രയോഃസായകമുചോര്യമാംതകനികാശയോഃ ॥ 27 ॥
സതതംവിവിധൈര്ബാണൈര്ബഭൂവഗഗനംതദാ ।
ഘനൈരിവാതപാപായേവിദ്യുന്മാലാസസമാകുലൈഃ ॥ 28 ॥
ഗവാക്ഷിതമിവാകാശംബഭൂവശരവൃഷ്ടിഭിഃ ।
മഹാവേഗൈസ്സുതീക്ഷ്ണൈഗ്രൈര്ഗൃധ്രപത്രൈഃസുവാജിതൈഃ ॥ 29 ॥
ശരാംധകാരമാകാശംചക്രതുഃപ്രഥമംതദാ ।
ഗതേഽസ്തം തപനേ ചാപി മഹാമേഘാവിവോഥതിതൌ ॥ 30 ॥
തയോരഭൂന്മഹദ്യുദ്ധമന്യോന്യവഥകാംക്ഷിണോഃ ।
അനാസാദ്യമച്നിത്യം ച വൃത്രവാസവയോരിവ ॥ 31 ॥
ഉഭൌഹിപരമേഷ്വാസാവുഭൌയുദ്ധവിശാരദൌ ।
ഉഭാവസ്ത്രവിദാം മുഖ്യാവുഭൌ യുദ്ധേവിചേരതുഃ ॥ 32 ॥
ഉഭൌഹിയേനവ്രജതസ്തേനതേനശരോര്മയഃ ।
ഊര്മയോവായുനാവിദ്ധാ ജഗ്മുഃ സാഗരയോരിവ ॥ 33 ॥
തതഃസംസക്തഹസ്തസ്തുരാവണോലോകരാവണഃ ।
നരാചമാലാംരാമസ്യലലാടേപ്രത്യമുംചത ॥ 34 ॥
രൌദ്രചാപപ്രയുക്താംതാംനീലോത്പലദലപ്രഭാമ് ।
ശിരസാധാരയദ്രാമോ ന വ്യഥമഭ്യപദ്യത ॥ 35 ॥
അഥമംത്രാനഭിജപന്രൌദ്രമസ്തമുദീരയന് ।
ശരാന് ഭൂയഃസമാദായ രാമഃ ക്രോധസമന്വിതഃ ॥ 36 ॥
മുമോച ച മഹാതേജാശ്ചാപമായമ്യവീര്യവാന് ।
തേമഹാമേഘസംകാശേകവചേപതിതാഃശരാഃ ॥ 37 ॥
അവധ്യേരാക്ഷസേംദ്രസ്യ ന വ്യഥാംജനയംസ്തദാ ।
പുനരേവാധതംരാമോരഥസ്ഥംരാക്ഷസാധിപമ് ॥ 38 ॥
ലലാടേപരമാസ്ത്രണസർവാസ്ത്രകുശലോഽഭിനത് ।
തേഭിത്ത്വാബാണരൂപാണിപംചശീര്ഷാഇവോരഗാഃ ॥ 39 ॥
ശ്വസംതോവിവിശുര്ഭൂമിംരാവണപ്രതികൂലിതാഃ ।
നിഹത്യരാഘവസ്യാസ്ത്രംരാവണഃക്രോധമൂര്ഛിതഃ ॥ 40 ॥
അസുരംസുമഹാഘോരമന്യദസ്ത്രം ചകാരസഃ ।
സിംഹവ്യാഘ്രമുഖാംശ്ചാപികംകകാകമുഖാനപി ॥ 41 ॥
ഗൃധ്രശ്യേനമുഖാംശ്ചാപിശൃഗാവവദനാംസ്തഥാ ।
ഈഹാമൃഗമുഖാംശ്ചാപിവ്യാദിതാസ്യാന് ഭയാവഹാന് ॥ 42 ॥
പംചാസ്യാന് ലേലിഹാനാംശ്ചസസര്ജനിശിതാന് ശരാന് ।
ശരാന് ഖരമുഖാംശ്ചാന്യാന്വരാഹമുഖസംശ്രിതാന് ॥ 43 ॥
ശ്വാനകുക്കുടവക്ത്രാംശ്ചമകരാശീവിഷാനനാന് ।
ഏതാംശ്ചാന്യാംശ്ചമായാവീസസര്ജനിശിതാന് ശരാന് ॥ 44 ॥
ശരാഃ സർവേഷു ഗാത്രേഷു പാതിതാ മര്മഭേദിനഃ ।
അചിംതയിത്വാ താന്ബാണാന്സമാശ്ലിഷ്യാ ച ലക്ഷ്മണമ് ॥ 45 ॥
സസര്ജാസ്ത്രം മഹോത്സാഹഃ പാവകഃ പാവകോപമഃ ।
അഗ്നിദീപ്തമുഖാന്ബാണാംസ്തത്രസൂര്യമുഖാനപി ॥ 46 ॥
ചംദ്രാര്ധചംദ്രവക്രാംശ്ചധൂമകേതുമുഖാനപി ।
ഗ്രഹനക്ഷത്രവര്ണാംശ്ചമഹോല്കാമുഖസംസ്ഥിതാന് ॥ 47 ॥
വിദ്യുജജിഹ്വോപമാംശ്ചാപിസസര്ജ വിവിധാന് ശരാന് ।
തേരാവണശരാഘോരാരാഘവാസ്ത്രസമാഹതാഃ ॥ 48 ॥
വിലയം ജഗ്മുരാകാശേ ജഗ്മുശ്ചൈവ സഹസ്രശഃ ।
തദസ്ത്രംനിഹതംദൃഷ്ടവാരാമേണാക്ലിഷ്ടകര്മണാ ॥ 49 ॥
ഹൃഷ്ടാനേദുസ്തതഃസർവേകപയഃകാമരൂപിണഃ ।
സുഗ്രീവപ്രമുഖാവീരാഃസംപരിക്ഷിപ്യരാഘവമ് ॥ 50 ॥
തതസ്തദസ്ത്രംവിനിഹത്യരാഘവഃപ്രസഹ്യതദ്രാവണബാഹുനിഃസൃതമ് ।
മുദാന്വിതോദാശരഥിര്മഹാത്മാവിനേദുരുച്ചൈര്മുദിതാഃകപീശ്വരാഃ ॥ 51 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാംഡേ ശതതമസ്സര്ഗഃ ॥
