શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાંડમ્ ।
અથ શતતમસ્સર્ગઃ ।
મહોદરમહાપાર્શ્વૌહતૌદૃષ્ટવાતુરાક્ષ ।
તસ્મિંશ્ચનિહતેવીરેવિરૂપાક્ષેમહાબલે ॥ 1 ॥
આવિવેશમહાન્ ક્રોધોરાવણંતુમહામૃધે ।
સૂતં સંચોદયામાસ વાક્યં ચેદમુવાચ હ ॥ 2 ॥
નિહતાનામમાત્યાનાંરુદ્ધસ્યનગરસ્ય ચ ।
દુઃખમેવાપનેષ્યામિ હત્યા તૌ રામલક્ષ્મણૌ ॥ 3 ॥
રામવૃક્ષંરણેહમનિસીતાપુષ્પફલપ્રદમ્ ।
પ્રશાખાયસ્યસુગ્રીવોજાંબવાન્કુમુદોનલઃ ॥ 4 ॥
તદસ્ત્રન્ રાઘવઃ શ્રીમાનુત્તમાસ્ત્રવિદાં વરઃ ।
જઘાન પરમાસ્ત્રેણ ગંધર્વેણ મહાદ્યુતિઃ ॥ 5 ॥
સ દિશોદશઘોષેણરથસ્યાતિરથોમહાન્ ।
નાદયન્ પ્રયયૌતૂર્ણંરાઘવંચાભ્યધાવત ॥ 6 ॥
પૂરિતાતેનશબ્દેનસનદીગિરિકાનના ।
સંચચાલ મહી સર્વા ત્રસ્તસિંહમૃગદ્વિજા ॥ 7 ॥
તામસંસુમહાઘોરંચકારાસ્ત્રંસુદારુણમ્ ।
નિર્દદાહકપીન્ સર્વાંસ્તેપ્રપેતુઃસમંતતઃ ॥ 8 ॥
ઉત્પપાતરજોભૂમૌતૈર્ભગ્નૈઃસંપ્રધાવિતૈઃ ।
ન હિતત્સહિતુંશેકુર્ભ્રહ્મણાનિર્મિતંસ્વયમ્ ॥ 9 ॥
તાન્યનીકાન્યનેકાનિ રાવણસ્ય શરોત્તમૈઃ ।
દૃષ્ટવાભગ્નાનિ શતશો રાઘવઃ પર્યવસ્થિતઃ ॥ 10 ॥
તતોરાક્ષસશાર્દૂલોવિદ્રાવ્યહરિવાહિનીમ્ ।
સ દદર્શતતોરામંતિષ્ઠંતમપરાજિતમ્ ॥ 11 ॥
લક્ષ્મણેનસહભ્રાત્રાવિષ્ણુનાવાસવંયથા ।
અલિખંતમિવાકાશમવષ્ટભ્યમહદ્ધનુઃ ॥ 12 ॥
પદ્મપત્રવિશાલાક્ષંદીર્ઘબાહુમરિંદમમ્ ।
તતોરામોમહાતેજાઃસૌમિત્રિસહિતોબલી ॥ 13 ॥
વાનરાંશ્ચરણેભગ્નાનાપતંતં ચ રાવણમ્ ।
સમીક્ષ્યરાઘવોહૃષ્ટોમધ્યેજગ્રાહકાર્મુકમ્ ॥ 14 ॥
વિસ્ફારયિતુમારેભેતતઃ સ ધનુરુત્તમમ્ ।
મહાવેગંમહાનાદંનિર્ભંદન્નિવમેદિનીમ્ ॥ 15 ॥
રાવણસ્ય ચ બાણૌઘૈરામવિસ્ફારિતેન ચ ।
શબ્દેનરાક્ષસાસ્તેન પેતુશ્ચ શતશસ્તદા ॥ 16 ॥
તયોઃશરપથંપ્રાપ્યરાવણોરાજપુત્રયોઃ ।
સ બભૌ ચ યથારાહુઃસમીપશશિસૂર્યયોઃ ॥ 17 ॥
તમિચ્છન્ પ્રધમં યોદ્ધુંલક્ષ્મણોનિશિતૈઃશરૈઃ ।
મુમોચધનુરાયમ્યશરાનગ્નિશિખોપમાન્ ॥ 18 ॥
તાન્મુક્તમાત્રાનાકાશે લક્ષ્મણેન ધનુષ્મતા ।
બાણાન્ બાણૈર્મહાતેજા રાવણઃ પ્રત્યવારયત્ ॥ 19 ॥
એકમેકેનબાણેનત્રિભિસ્ત્રીન્ દશભિર્દશ ।
લક્ષ્મણસ્ય પ્રચિચ્છેદ દર્શયન્ પાણિલાઘવમ્ ॥ 20 ॥
અભ્યતિક્રમ્યસૌમિત્રિંરાવણઃસમિતિંજયઃ ।
આસસાદરણેરામંસ્થિતંશૈલમિવાપરમ્ ॥ 21 ॥
સ રાઘવંસમાસાદ્યક્રોધસંરક્તલોચનઃ ।
વ્યસૃજચ્છરવર્ષાણિરાવણો રાક્ષસેશ્વરઃ ॥ 22 ॥
શરાધારાસ્તતોરામોરાવણસ્યધનુશ્ચ્યુતાઃ ।
દૃષ્ટવૈવાપતિતાઃશીઘ્રંભલ્લાન્ જગ્રાહસત્વરમ્ ॥ 23 ॥
તાન્ શરૌઘાંસ્તતોભલ્લૈસ્તીક્ષ્ણૈશ્ચિચ્છેદરાઘવઃ ।
દીપ્યમાનાન્ મહાઘોરાન્ક્રુદ્ધાનાશીવિષાનિવ ॥ 24 ॥
રાઘવોરાવણંતૂર્ણંરાવણોરાઘવંતથા ।
અન્યોન્યંવિવિધૈસ્તીક્ષ્ણૈઃશરવર્ષૈર્વવર્ષતુઃ ॥ 25 ॥
ચેરતુશ્ચચિરંચિત્રંમંડલંસવ્યદક્ષિણમ્ ।
બાણવેગાત્સમુત્ક્ષિપ્તાવન્યોન્યમપરાજિતૌ ॥ 26 ॥
તયોર્ભૂતાનિવિત્રેસુર્યુગપત્સંપ્રયુધ્યતોઃ ।
રૌદ્રયોઃસાયકમુચોર્યમાંતકનિકાશયોઃ ॥ 27 ॥
સતતંવિવિધૈર્બાણૈર્બભૂવગગનંતદા ।
ઘનૈરિવાતપાપાયેવિદ્યુન્માલાસસમાકુલૈઃ ॥ 28 ॥
ગવાક્ષિતમિવાકાશંબભૂવશરવૃષ્ટિભિઃ ।
મહાવેગૈસ્સુતીક્ષ્ણૈગ્રૈર્ગૃધ્રપત્રૈઃસુવાજિતૈઃ ॥ 29 ॥
શરાંધકારમાકાશંચક્રતુઃપ્રથમંતદા ।
ગતેઽસ્તં તપને ચાપિ મહામેઘાવિવોથતિતૌ ॥ 30 ॥
તયોરભૂન્મહદ્યુદ્ધમન્યોન્યવથકાંક્ષિણોઃ ।
અનાસાદ્યમચ્નિત્યં ચ વૃત્રવાસવયોરિવ ॥ 31 ॥
ઉભૌહિપરમેષ્વાસાવુભૌયુદ્ધવિશારદૌ ।
ઉભાવસ્ત્રવિદાં મુખ્યાવુભૌ યુદ્ધેવિચેરતુઃ ॥ 32 ॥
ઉભૌહિયેનવ્રજતસ્તેનતેનશરોર્મયઃ ।
ઊર્મયોવાયુનાવિદ્ધા જગ્મુઃ સાગરયોરિવ ॥ 33 ॥
તતઃસંસક્તહસ્તસ્તુરાવણોલોકરાવણઃ ।
નરાચમાલાંરામસ્યલલાટેપ્રત્યમુંચત ॥ 34 ॥
રૌદ્રચાપપ્રયુક્તાંતાંનીલોત્પલદલપ્રભામ્ ।
શિરસાધારયદ્રામો ન વ્યથમભ્યપદ્યત ॥ 35 ॥
અથમંત્રાનભિજપન્રૌદ્રમસ્તમુદીરયન્ ।
શરાન્ ભૂયઃસમાદાય રામઃ ક્રોધસમન્વિતઃ ॥ 36 ॥
મુમોચ ચ મહાતેજાશ્ચાપમાયમ્યવીર્યવાન્ ।
તેમહામેઘસંકાશેકવચેપતિતાઃશરાઃ ॥ 37 ॥
અવધ્યેરાક્ષસેંદ્રસ્ય ન વ્યથાંજનયંસ્તદા ।
પુનરેવાધતંરામોરથસ્થંરાક્ષસાધિપમ્ ॥ 38 ॥
લલાટેપરમાસ્ત્રણસર્વાસ્ત્રકુશલોઽભિનત્ ।
તેભિત્ત્વાબાણરૂપાણિપંચશીર્ષાઇવોરગાઃ ॥ 39 ॥
શ્વસંતોવિવિશુર્ભૂમિંરાવણપ્રતિકૂલિતાઃ ।
નિહત્યરાઘવસ્યાસ્ત્રંરાવણઃક્રોધમૂર્છિતઃ ॥ 40 ॥
અસુરંસુમહાઘોરમન્યદસ્ત્રં ચકારસઃ ।
સિંહવ્યાઘ્રમુખાંશ્ચાપિકંકકાકમુખાનપિ ॥ 41 ॥
ગૃધ્રશ્યેનમુખાંશ્ચાપિશૃગાવવદનાંસ્તથા ।
ઈહામૃગમુખાંશ્ચાપિવ્યાદિતાસ્યાન્ ભયાવહાન્ ॥ 42 ॥
પંચાસ્યાન્ લેલિહાનાંશ્ચસસર્જનિશિતાન્ શરાન્ ।
શરાન્ ખરમુખાંશ્ચાન્યાન્વરાહમુખસંશ્રિતાન્ ॥ 43 ॥
શ્વાનકુક્કુટવક્ત્રાંશ્ચમકરાશીવિષાનનાન્ ।
એતાંશ્ચાન્યાંશ્ચમાયાવીસસર્જનિશિતાન્ શરાન્ ॥ 44 ॥
શરાઃ સર્વેષુ ગાત્રેષુ પાતિતા મર્મભેદિનઃ ।
અચિંતયિત્વા તાન્બાણાન્સમાશ્લિષ્યા ચ લક્ષ્મણમ્ ॥ 45 ॥
સસર્જાસ્ત્રં મહોત્સાહઃ પાવકઃ પાવકોપમઃ ।
અગ્નિદીપ્તમુખાન્બાણાંસ્તત્રસૂર્યમુખાનપિ ॥ 46 ॥
ચંદ્રાર્ધચંદ્રવક્રાંશ્ચધૂમકેતુમુખાનપિ ।
ગ્રહનક્ષત્રવર્ણાંશ્ચમહોલ્કામુખસંસ્થિતાન્ ॥ 47 ॥
વિદ્યુજજિહ્વોપમાંશ્ચાપિસસર્જ વિવિધાન્ શરાન્ ।
તેરાવણશરાઘોરારાઘવાસ્ત્રસમાહતાઃ ॥ 48 ॥
વિલયં જગ્મુરાકાશે જગ્મુશ્ચૈવ સહસ્રશઃ ।
તદસ્ત્રંનિહતંદૃષ્ટવારામેણાક્લિષ્ટકર્મણા ॥ 49 ॥
હૃષ્ટાનેદુસ્તતઃસર્વેકપયઃકામરૂપિણઃ ।
સુગ્રીવપ્રમુખાવીરાઃસંપરિક્ષિપ્યરાઘવમ્ ॥ 50 ॥
તતસ્તદસ્ત્રંવિનિહત્યરાઘવઃપ્રસહ્યતદ્રાવણબાહુનિઃસૃતમ્ ।
મુદાન્વિતોદાશરથિર્મહાત્માવિનેદુરુચ્ચૈર્મુદિતાઃકપીશ્વરાઃ ॥ 51 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાંડે શતતમસ્સર્ગઃ ॥
