śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha chaturdaśassargaḥ ।
niśācharēndrasyaniśamyavākyaṃsakumbhakarṇasyachagarjitāni ।
vibhīṣaṇōrākṣasarājamukhyamuvāchavākyaṃhitamarthayuktam ॥ 1 ॥
ntarabhōgarāśiśchintāviṣassusmitatīkṣṇadaṃṣṭraḥ ।
pañchāṅgulīpañchaśirō'tikāyassītāmahāhistavakēnarājan ॥ 2 ॥
yāvannalaṅkāṃsamabhidravantivalīmukhāḥparvatakūṭamātrāḥ ।
daṣṭrāyudhāśchaivanakhāyudhāśchapradīyatāndāśarathāyamaithilī ॥ 3 ॥
yāvannagṛhṇantiśirāṃsibāṇārāmēritārākṣasapuṅgavānām ।
vajrōpamāvāyusamānavēgāḥpradīyatāndāśarathāyamaithilī ॥ 4 ॥
nakumbhakarṇēndrajitaucharājaṃstathāmahāpārśvamahōdarauvā ।
nikumbhakumbhauchatathā'tikāyaḥsthātunnaśaktāyudhirāghavasya ॥ 5 ॥
jīvaṃstu rāmasya na mōksyasē tvam ।
guptaḥ savitrāpyathavā marudbhiḥ ।
na vāsavasyāṅkagatō na mṛtyō ।
rnabhō na pātālamanupraviṣṭaḥ ॥ 6 ॥
niśamyavākyantuvibhīṣaṇasyatataḥprahastōvachanambabhāṣē ।
nanōbhayaṃvidmanadaivatēbhyōnadānavēbhyō'pyathavākutaśchit ॥ 7 ॥
nayakṣagandharvamahōragēbhyōbhayannasaṅkhyēpatagōragēbhyaḥ ।
kathannurāmādbhavitābhayannōnarēndraputrātsamarēkadāchit ॥ 8 ॥
prahastavākyantvahitanniśamyavibhīṣaṇōrājahitānukāṅkṣī ।
tatōmahārthaṃvachanambabhāṣēdharmārthakāmēṣuniviṣṭabuddhiḥ ॥ 9 ॥
prahastaḥ rājāchamahōdaraśchatvaṅkumbhakarṇaśchayathā'rthajātam ।
bravītarāmampratitannaśakyaṃyathāgatissvargamadharmabuddhēḥ ॥ 10 ॥
vadhasturāmasyamayātvayāchaprahastasarvairapirākṣasairvā ।
kathambhavēdarthaviśāradasyamahārṇavantartumivāplavasya ॥ 11 ॥
dharmapradhānasya mahārathasya ।
iksvākuvaṃśaprabhavasya rājñaḥ ।
purō'sya dēvāścha tathāvidhasya ।
kṛtyēṣu śaktasya bhavanti mūḍhāḥ ॥ 12 ॥
tīkṣṇānatāyattavakaṅkapatrādurāsadārāghavavipramuktāḥ ।
bhitvāśarīrampraviśantibāṇāḥprahastatēnaivavikatthasētvam ॥ 13 ॥
bhittvānatāvatpraviśantikāyamprāṇāntikāstē'śanitulyavēgāḥ ।
śitāśśarārāghavavipramuktāḥprahastatēnaivavikatthasētvam ॥ 14 ॥
narāvaṇōnātibalastriśīrṣōnakumbhakarṇō'syasutōnikumbhaḥ ।
nachēndrajiddāśaradhimprasōḍhuntvaṃvāraṇēśakrasamaṃsamarthaḥ ॥ 15 ॥
dēvāntakōvāpinarāntakōvātathātikāyō'tirathōmahātmā ।
ākampanaśchādrisamānasāraḥsthātunnaśaktāyudhirāghavasya ॥ 16 ॥
ayañcharājāvyasanābhibhūtōmitrairamitrapratimairbhavadbhiḥ ।
anvāsyatērākṣasanāśanārthētīkṣṇaḥprakṛtyāhyasīkṣayakārī ॥ 17 ॥
anantabhōgēnasahasramūrthnānāgēnabhīmēnamahābalēva ।
balātparikṣiptamimambhavantōrājānamutkṣipyavimōchayantu ॥ 18 ॥
yāvaddhikēśagrahaṇātasuhṛdbhiḥ samētyasarvaiḥparipūrṇakāmaiḥ ।
nigṛhyarājāparirakṣitavyōbhūtairyathābhīmabalairgṛhītaḥ ॥ 19 ॥
suvāriṇārāghavasāgarēṇaprachChādyamānastarasābhavadbhiḥ ।
yuktastvayantārayituṃsamētyakākutsthapātālamukhēpatansaḥ ॥ 20 ॥
idampurasyāsyasarākṣasasyarājñaśchapathyaṃsasuhṛjjanasya ।
samyagghivākyaṃsvamatambravīminarēndraputrāyadadāmapatnīm ॥ 21 ॥
parasyavīryaṃsvabalañchabudhvāsthānaṅkṣayañchaivatathaivavṛddhim ।
tathāsvapakṣēpyanumṛśyabudhvāvadēt kṣamaṃsvāmihitaṃsamantrī ॥ 22 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē chaturdaśassargaḥ ॥