શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાંડમ્ ।
અથ દ્વાવિંશસ્સર્ગઃ ।
તથા વસિષ્ઠે બ્રુવતિ રાજા દશરથસ્સુતમ પ્રહૃષ્ટવદનો રામમાજુહાવ સલક્ષ્મણમ્ ॥ 1 ॥
કૃતસ્વસ્ત્યયનં માત્રા પિત્રા દશરથેન ચ ।
પુરોધસા વસિષ્ઠેન મંગલૈરભિમંત્રિતમ્ ॥ 2 ॥
સ પુત્રં મૂર્ધ્ન્યુપાઘ્રાય રાજા દશરથઃ પ્રિયમ્ ।
દદૌ કુશિકપુત્રાય સુપ્રીતેનાંતરાત્મના ॥ 3 ॥
તતો વાયુસ્સુખસ્પર્શો નીરજસ્કો વવૌ તદા ।
વિશ્વામિત્રગતં દૃષ્ટ્વા રામં રાજીવલોચનમ્ ॥ 4 ॥
પુષ્પવૃષ્ટિર્મહત્યાસીદ્દેવદુંદુભિનિસ્વનૈઃ ।
શંખદુંદુભિનિર્ઘોષઃ પ્રયાતે તુ મહાત્મનિ ॥ 5 ॥
વિશ્વામિત્રો યયાવગ્રે તતો રામો ધનુર્ધરઃ ।
કાકપક્ષધરો ધન્વી તં ચ સૌમિત્રિરન્વગાત્ ॥ 6 ॥
કલાપિનૌ ધનુષ્પાણી શોભમાનૌ દિશો દશ ।
વિશ્વામિત્રં મહાત્માનં ત્રિશીર્ષાવિવ પન્નગૌ ॥ 7 ॥
અનુજગ્મતુરક્ષુદ્રૌ પિતામહમિવાશ્વિનૌ ।
તદા કુશિકપુત્રં તુ ધનુષ્પાણી સ્વલંકૃતૌ ॥ 8 ॥
બદ્ધગોધાંગુલિત્રાણૌ ખડ્ગવંતૌ મહાદ્યુતી ।
કુમારૌ ચારુવપુષૌ ભ્રાતરૌ રામલક્ષ્મણૌ ॥ 9 ॥
અનુયાતૌ શ્રિયા દીપ્તૌ શોભયેતામનિંદિતૌ ।
સ્થાણું દેવમિવાચિંત્યં કુમારાવિવ પાવકી ॥ 10 ॥
અધ્યર્ધયોજનં ગત્વા સરય્વા દક્ષિણે તટે ।
રામેતિ મધુરાં વાણીં વિશ્વામિત્રોઽભ્યભાષત ॥ 11 ॥
ગૃહાણ વત્સ સલિલં મા ભૂત્કાલસ્ય પર્યયઃ ।
મંત્રગ્રામં ગૃહાણ ત્વં બલામતિબલાં તથા ॥ 12 ॥
ન શ્રમો ન જ્વરો વા તે ન રૂપસ્ય વિપર્યયઃ ।
ન ચ સુપ્તં પ્રમત્તં વા ધર્ષયિષ્યંતિ નૈરૃતાઃ ॥ 13 ॥
ન બાહ્વોસ્સદૃશો વીર્યે પૃથિવ્યામસ્તિ કશ્ચન ।
ત્રિષુ લોકેષુ વૈ રામ ન ભવેત્સદૃશસ્તવ ॥ 14 ॥
ન સૌભાગ્યે ન દાક્ષિણ્યે ન જ્ઞાને બુદ્ધિનિશ્ચયે ।
નોત્તરે પ્રતિવક્તવ્યે સમો લોકે તવાઽનઘ ॥ 15 ॥
એતદ્વિદ્યાદ્વયે લબ્ધે ભવિતા નાસ્તિ તે સમઃ ।
બલાત્વતિબલા ચૈવ સર્વજ્ઞાનસ્ય માતરૌ ॥ 16 ॥
ક્ષુત્પિપાસે ન તે રામ ભવિષ્યેતે નરોત્તમ ।
બલામતિબલાં ચૈવ પઠતઃ પથિ રાઘવ ॥ 17 ॥
વિદ્યાદ્વયમધીયાને યશશ્ચાપ્યતુલં ત્વયિ ।
પિતામહસુતે હ્યેતે વિદ્યે તેજસ્સમન્વિતે ॥ 18 ॥
પ્રદાતું તવ કાકુત્સ્થ સદૃશસ્ત્વં હિ ધાર્મિક ।
કામં બહુગુણાસ્સર્વે ત્વય્યેતે નાત્ર સંશયઃ ।
તપસા સંભૃતે ચૈતે બહુરૂપે ભવિષ્યતઃ ॥ 19 ॥
તતો રામો જલં સ્પૃષ્ટ્વા પ્રહૃષ્ટવદનશ્શુચિઃ ।
પ્રતિજગ્રાહ તે વિદ્યે મહર્ષેર્ભાવિતાત્મનઃ ॥ 20 ॥
વિદ્યાસમુદિતો રામશ્શુશુભે ભૂરિવિક્રમઃ ।
સહસ્રરશ્મિર્ભગવાન્ શરદીવ દિવાકરઃ ॥ 21 ॥
ગુરુકાર્યાણિ સર્વાણિ નિયુજ્ય કુશિકાત્મજે ।
ઊષુસ્તાં રજનીં તત્ર સરય્વાં સુસુખં ત્રયઃ ॥ 22 ॥
દશરથનૃપસૂનુસત્તમાભ્યાં તૃણશયનેઽનુચિતે સહોષિતાભ્યામ્ ।
કુશિકસુતવચોઽનુલાલિતાભ્યાં સુખમિવ સા વિબભૌ વિભાવરી ચ ॥ 23 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાંડે દ્વાવિંશસ્સર્ગઃ ॥
