ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ବାଲକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଦ୍ଵାଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତଥା ଵସିଷ୍ଠେ ବ୍ରୁଵତି ରାଜା ଦଶରଥସ୍ସୁତମ ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵଦନୋ ରାମମାଜୁହାଵ ସଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍ ॥ 1 ॥
କୃତସ୍ଵସ୍ତ୍ୟୟନଂ ମାତ୍ରା ପିତ୍ରା ଦଶରଥେନ ଚ ।
ପୁରୋଧସା ଵସିଷ୍ଠେନ ମଂଗଲୈରଭିମଂତ୍ରିତମ୍ ॥ 2 ॥
ସ ପୁତ୍ରଂ ମୂର୍ଧ୍ନ୍ୟୁପାଘ୍ରାୟ ରାଜା ଦଶରଥଃ ପ୍ରିୟମ୍ ।
ଦଦୌ କୁଶିକପୁତ୍ରାୟ ସୁପ୍ରୀତେନାଂତରାତ୍ମନା ॥ 3 ॥
ତତୋ ଵାୟୁସ୍ସୁଖସ୍ପର୍ଶୋ ନୀରଜସ୍କୋ ଵଵୌ ତଦା ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଗତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାମଂ ରାଜୀଵଲୋଚନମ୍ ॥ 4 ॥
ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିର୍ମହତ୍ୟାସୀଦ୍ଦେଵଦୁଂଦୁଭିନିସ୍ଵନୈଃ ।
ଶଂଖଦୁଂଦୁଭିନିର୍ଘୋଷଃ ପ୍ରୟାତେ ତୁ ମହାତ୍ମନି ॥ 5 ॥
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ୟୟାଵଗ୍ରେ ତତୋ ରାମୋ ଧନୁର୍ଧରଃ ।
କାକପକ୍ଷଧରୋ ଧନ୍ଵୀ ତଂ ଚ ସୌମିତ୍ରିରନ୍ଵଗାତ୍ ॥ 6 ॥
କଲାପିନୌ ଧନୁଷ୍ପାଣୀ ଶୋଭମାନୌ ଦିଶୋ ଦଶ ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଂ ମହାତ୍ମାନଂ ତ୍ରିଶୀର୍ଷାଵିଵ ପନ୍ନଗୌ ॥ 7 ॥
ଅନୁଜଗ୍ମତୁରକ୍ଷୁଦ୍ରୌ ପିତାମହମିଵାଶ୍ଵିନୌ ।
ତଦା କୁଶିକପୁତ୍ରଂ ତୁ ଧନୁଷ୍ପାଣୀ ସ୍ଵଲଂକୃତୌ ॥ 8 ॥
ବଦ୍ଧଗୋଧାଂଗୁଲିତ୍ରାଣୌ ଖଡ୍ଗଵଂତୌ ମହାଦ୍ୟୁତୀ ।
କୁମାରୌ ଚାରୁଵପୁଷୌ ଭ୍ରାତରୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ॥ 9 ॥
ଅନୁୟାତୌ ଶ୍ରିୟା ଦୀପ୍ତୌ ଶୋଭୟେତାମନିଂଦିତୌ ।
ସ୍ଥାଣୁଂ ଦେଵମିଵାଚିଂତ୍ୟଂ କୁମାରାଵିଵ ପାଵକୀ ॥ 10 ॥
ଅଧ୍ୟର୍ଧୟୋଜନଂ ଗତ୍ଵା ସରୟ୍ଵା ଦକ୍ଷିଣେ ତଟେ ।
ରାମେତି ମଧୁରାଂ ଵାଣୀଂ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋଽଭ୍ୟଭାଷତ ॥ 11 ॥
ଗୃହାଣ ଵତ୍ସ ସଲିଲଂ ମା ଭୂତ୍କାଲସ୍ୟ ପର୍ୟୟଃ ।
ମଂତ୍ରଗ୍ରାମଂ ଗୃହାଣ ତ୍ଵଂ ବଲାମତିବଲାଂ ତଥା ॥ 12 ॥
ନ ଶ୍ରମୋ ନ ଜ୍ଵରୋ ଵା ତେ ନ ରୂପସ୍ୟ ଵିପର୍ୟୟଃ ।
ନ ଚ ସୁପ୍ତଂ ପ୍ରମତ୍ତଂ ଵା ଧର୍ଷୟିଷ୍ୟଂତି ନୈରୃତାଃ ॥ 13 ॥
ନ ବାହ୍ଵୋସ୍ସଦୃଶୋ ଵୀର୍ୟେ ପୃଥିଵ୍ୟାମସ୍ତି କଶ୍ଚନ ।
ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵୈ ରାମ ନ ଭଵେତ୍ସଦୃଶସ୍ତଵ ॥ 14 ॥
ନ ସୌଭାଗ୍ୟେ ନ ଦାକ୍ଷିଣ୍ୟେ ନ ଜ୍ଞାନେ ବୁଦ୍ଧିନିଶ୍ଚୟେ ।
ନୋତ୍ତରେ ପ୍ରତିଵକ୍ତଵ୍ୟେ ସମୋ ଲୋକେ ତଵାଽନଘ ॥ 15 ॥
ଏତଦ୍ଵିଦ୍ୟାଦ୍ଵୟେ ଲବ୍ଧେ ଭଵିତା ନାସ୍ତି ତେ ସମଃ ।
ବଲାତ୍ଵତିବଲା ଚୈଵ ସର୍ଵଜ୍ଞାନସ୍ୟ ମାତରୌ ॥ 16 ॥
କ୍ଷୁତ୍ପିପାସେ ନ ତେ ରାମ ଭଵିଷ୍ୟେତେ ନରୋତ୍ତମ ।
ବଲାମତିବଲାଂ ଚୈଵ ପଠତଃ ପଥି ରାଘଵ ॥ 17 ॥
ଵିଦ୍ୟାଦ୍ଵୟମଧୀୟାନେ ୟଶଶ୍ଚାପ୍ୟତୁଲଂ ତ୍ଵୟି ।
ପିତାମହସୁତେ ହ୍ୟେତେ ଵିଦ୍ୟେ ତେଜସ୍ସମନ୍ଵିତେ ॥ 18 ॥
ପ୍ରଦାତୁଂ ତଵ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ସଦୃଶସ୍ତ୍ଵଂ ହି ଧାର୍ମିକ ।
କାମଂ ବହୁଗୁଣାସ୍ସର୍ଵେ ତ୍ଵୟ୍ୟେତେ ନାତ୍ର ସଂଶୟଃ ।
ତପସା ସଂଭୃତେ ଚୈତେ ବହୁରୂପେ ଭଵିଷ୍ୟତଃ ॥ 19 ॥
ତତୋ ରାମୋ ଜଲଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵଦନଶ୍ଶୁଚିଃ ।
ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ତେ ଵିଦ୍ୟେ ମହର୍ଷେର୍ଭାଵିତାତ୍ମନଃ ॥ 20 ॥
ଵିଦ୍ୟାସମୁଦିତୋ ରାମଶ୍ଶୁଶୁଭେ ଭୂରିଵିକ୍ରମଃ ।
ସହସ୍ରରଶ୍ମିର୍ଭଗଵାନ୍ ଶରଦୀଵ ଦିଵାକରଃ ॥ 21 ॥
ଗୁରୁକାର୍ୟାଣି ସର୍ଵାଣି ନିୟୁଜ୍ୟ କୁଶିକାତ୍ମଜେ ।
ଊଷୁସ୍ତାଂ ରଜନୀଂ ତତ୍ର ସରୟ୍ଵାଂ ସୁସୁଖଂ ତ୍ରୟଃ ॥ 22 ॥
ଦଶରଥନୃପସୂନୁସତ୍ତମାଭ୍ୟାଂ ତୃଣଶୟନେଽନୁଚିତେ ସହୋଷିତାଭ୍ୟାମ୍ ।
କୁଶିକସୁତଵଚୋଽନୁଲାଲିତାଭ୍ୟାଂ ସୁଖମିଵ ସା ଵିବଭୌ ଵିଭାଵରୀ ଚ ॥ 23 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ବାଲକାଂଡେ ଦ୍ଵାଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
