ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ ബാലകാംഡമ് ।
അഥ ദ്വാവിംശസ്സര്ഗഃ ।
തഥാ വസിഷ്ഠേ ബ്രുവതി രാജാ ദശരഥസ്സുതമ പ്രഹൃഷ്ടവദനോ രാമമാജുഹാവ സലക്ഷ്മണമ് ॥ 1 ॥
കൃതസ്വസ്ത്യയനം മാത്രാ പിത്രാ ദശരഥേന ച ।
പുരോധസാ വസിഷ്ഠേന മംഗലൈരഭിമംത്രിതമ് ॥ 2 ॥
സ പുത്രം മൂര്ധ്ന്യുപാഘ്രായ രാജാ ദശരഥഃ പ്രിയമ് ।
ദദൌ കുശികപുത്രായ സുപ്രീതേനാംതരാത്മനാ ॥ 3 ॥
തതോ വായുസ്സുഖസ്പര്ശോ നീരജസ്കോ വവൌ തദാ ।
വിശ്വാമിത്രഗതം ദൃഷ്ട്വാ രാമം രാജീവലോചനമ് ॥ 4 ॥
പുഷ്പവൃഷ്ടിര്മഹത്യാസീദ്ദേവദുംദുഭിനിസ്വനൈഃ ।
ശംഖദുംദുഭിനിര്ഘോഷഃ പ്രയാതേ തു മഹാത്മനി ॥ 5 ॥
വിശ്വാമിത്രോ യയാവഗ്രേ തതോ രാമോ ധനുര്ധരഃ ।
കാകപക്ഷധരോ ധന്വീ തം ച സൌമിത്രിരന്വഗാത് ॥ 6 ॥
കലാപിനൌ ധനുഷ്പാണീ ശോഭമാനൌ ദിശോ ദശ ।
വിശ്വാമിത്രം മഹാത്മാനം ത്രിശീര്ഷാവിവ പന്നഗൌ ॥ 7 ॥
അനുജഗ്മതുരക്ഷുദ്രൌ പിതാമഹമിവാശ്വിനൌ ।
തദാ കുശികപുത്രം തു ധനുഷ്പാണീ സ്വലംകൃതൌ ॥ 8 ॥
ബദ്ധഗോധാംഗുലിത്രാണൌ ഖഡ്ഗവംതൌ മഹാദ്യുതീ ।
കുമാരൌ ചാരുവപുഷൌ ഭ്രാതരൌ രാമലക്ഷ്മണൌ ॥ 9 ॥
അനുയാതൌ ശ്രിയാ ദീപ്തൌ ശോഭയേതാമനിംദിതൌ ।
സ്ഥാണും ദേവമിവാചിംത്യം കുമാരാവിവ പാവകീ ॥ 10 ॥
അധ്യര്ധയോജനം ഗത്വാ സരയ്വാ ദക്ഷിണേ തടേ ।
രാമേതി മധുരാം വാണീം വിശ്വാമിത്രോഽഭ്യഭാഷത ॥ 11 ॥
ഗൃഹാണ വത്സ സലിലം മാ ഭൂത്കാലസ്യ പര്യയഃ ।
മംത്രഗ്രാമം ഗൃഹാണ ത്വം ബലാമതിബലാം തഥാ ॥ 12 ॥
ന ശ്രമോ ന ജ്വരോ വാ തേ ന രൂപസ്യ വിപര്യയഃ ।
ന ച സുപ്തം പ്രമത്തം വാ ധര്ഷയിഷ്യംതി നൈരൃതാഃ ॥ 13 ॥
ന ബാഹ്വോസ്സദൃശോ വീര്യേ പൃഥിവ്യാമസ്തി കശ്ചന ।
ത്രിഷു ലോകേഷു വൈ രാമ ന ഭവേത്സദൃശസ്തവ ॥ 14 ॥
ന സൌഭാഗ്യേ ന ദാക്ഷിണ്യേ ന ജ്ഞാനേ ബുദ്ധിനിശ്ചയേ ।
നോത്തരേ പ്രതിവക്തവ്യേ സമോ ലോകേ തവാഽനഘ ॥ 15 ॥
ഏതദ്വിദ്യാദ്വയേ ലബ്ധേ ഭവിതാ നാസ്തി തേ സമഃ ।
ബലാത്വതിബലാ ചൈവ സർവജ്ഞാനസ്യ മാതരൌ ॥ 16 ॥
ക്ഷുത്പിപാസേ ന തേ രാമ ഭവിഷ്യേതേ നരോത്തമ ।
ബലാമതിബലാം ചൈവ പഠതഃ പഥി രാഘവ ॥ 17 ॥
വിദ്യാദ്വയമധീയാനേ യശശ്ചാപ്യതുലം ത്വയി ।
പിതാമഹസുതേ ഹ്യേതേ വിദ്യേ തേജസ്സമന്വിതേ ॥ 18 ॥
പ്രദാതും തവ കാകുത്സ്ഥ സദൃശസ്ത്വം ഹി ധാര്മിക ।
കാമം ബഹുഗുണാസ്സർവേ ത്വയ്യേതേ നാത്ര സംശയഃ ।
തപസാ സംഭൃതേ ചൈതേ ബഹുരൂപേ ഭവിഷ്യതഃ ॥ 19 ॥
തതോ രാമോ ജലം സ്പൃഷ്ട്വാ പ്രഹൃഷ്ടവദനശ്ശുചിഃ ।
പ്രതിജഗ്രാഹ തേ വിദ്യേ മഹര്ഷേര്ഭാവിതാത്മനഃ ॥ 20 ॥
വിദ്യാസമുദിതോ രാമശ്ശുശുഭേ ഭൂരിവിക്രമഃ ।
സഹസ്രരശ്മിര്ഭഗവാന് ശരദീവ ദിവാകരഃ ॥ 21 ॥
ഗുരുകാര്യാണി സർവാണി നിയുജ്യ കുശികാത്മജേ ।
ഊഷുസ്താം രജനീം തത്ര സരയ്വാം സുസുഖം ത്രയഃ ॥ 22 ॥
ദശരഥനൃപസൂനുസത്തമാഭ്യാം തൃണശയനേഽനുചിതേ സഹോഷിതാഭ്യാമ് ।
കുശികസുതവചോഽനുലാലിതാഭ്യാം സുഖമിവ സാ വിബഭൌ വിഭാവരീ ച ॥ 23 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ ബാലകാംഡേ ദ്വാവിംശസ്സര്ഗഃ ॥
