ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକୋନତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଏତତ୍ତୁ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୀତା ରାମସ୍ୟ ଦୁଃଖିତା ।
ପ୍ରସକ୍ତାଶ୍ରୁମୁଖୀ ମଂଦମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 1 ॥
ୟେ ତ୍ଵୟା କୀର୍ତିତା ଦୋଷା ଵନେ ଵସ୍ତଵ୍ୟତାଂ ପ୍ରତି ।
ଗୁଣାନିତ୍ୟେଵ ତାନ୍ଵିଦ୍ଧି ତଵ ସ୍ନେହପୁରସ୍କୃତାନ୍ ॥ 2 ॥
ମୃଗା ସ୍ସିଂହା ଗଜାଶ୍ଚୈଵ ଶାର୍ଦୂଲା ଶ୍ଶରଭାସ୍ତଥା ।
ପକ୍ଷିଣ ସ୍ସୃମରାଶ୍ଚୈଵ ୟେ ଚାନ୍ୟେ ଵନଚାରିଣଃ ॥ 3 ॥
ଅଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵରୂପତ୍ଵାତ୍ସର୍ଵେ ତେ ତଵ ରାଘଵ ।
ରୂପଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽପସର୍ପେୟୁର୍ଭୟେ ସର୍ଵେ ହି ବିଭ୍ୟତି ॥ 4 ॥
ତ୍ଵୟା ଚ ସହ ଗଂତଵ୍ୟଂ ମୟା ଗୁରୁଜନାଜ୍ଞୟା ।
ତ୍ଵଦ୍ଵିୟୋଗେନ ମେ ରାମ ତ୍ୟକ୍ତଵ୍ୟମିହ ଜୀଵିତମ୍ ॥ 5 ॥
ନ ହି ମାଂ ତ୍ଵତ୍ସମୀପସ୍ଥାମପି ଶକ୍ନୋତିରାଘଵ ।
ସୁରାଣାମୀଶ୍ଵର ଶ୍ଶକ୍ରଃ ପ୍ରଧର୍ଷୟିତୁମୋଜସା ॥ 6 ॥
ପତିହୀନା ତୁ ୟା ନାରୀ ନ ସା ଶକ୍ଷ୍ୟତି ଜୀଵିତୁମ୍ ।
କାମମେଵଂ ଵିଧଂ ରାମ ତ୍ଵୟା ମମ ନିଦର୍ଶିତମ୍ ॥ 7 ॥
ଅଥ ଚାପି ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ମୟା ଶ୍ରୁତମ୍ ।
ପୁରା ପିତୃଗୃହେ ସତ୍ୟଂ ଵସ୍ତଵ୍ୟଂ କିଲ ମେ ଵନେ ॥ 8 ॥
ଲକ୍ଷଣିଭ୍ୟୋ ଦ୍ଵିଜାତିଭ୍ୟ ଶ୍ଶୃତ୍ଵାଽହଂ ଵଚନଂ ପୁରା ।
ଵନଵାସକୃତୋତ୍ସାହା ନିତ୍ୟମେଵ ମହାବଲ ॥ 9 ॥
ଆଦେଶୋ ଵନଵାସସ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତଵ୍ୟ ସ୍ସ ମୟା କିଲ ।
ସା ତ୍ଵୟା ସହ ତତ୍ରାହଂ ୟାସ୍ୟାମି ପ୍ରିୟ ନାନ୍ୟଥା ॥ 10 ॥
କୃତାଦେଶା ଭଵିଷ୍ୟାମି ଗମିଷ୍ୟାମି ସହ ତ୍ଵୟା ।
କାଲଶ୍ଚାୟଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନ ସ୍ସତ୍ୟଵାଗ୍ଭଵତୁ ଦ୍ଵିଜଃ ॥ 11 ॥
ଵନଵାସେଽଭିଜାନାମି ଦୁଃଖାନି ବହୁଥା କିଲ ।
ପ୍ରାପ୍ୟଂତେ ନିୟତଂ ଵୀର ପୁରୁଷୈରକୃତାତ୍ମଭିଃ ॥ 12 ॥
କନ୍ୟୟା ଚ ପିତୁର୍ଗେହେ ଵନଵାସ ଶ୍ଶୃତୋ ମୟା ।
ଭିକ୍ଷିଣ୍ୟା ସ୍ସାଧୁଵୃତ୍ତାୟା ମମ ମାତୁରିହାଗ୍ରତଃ ॥ 13 ॥
ପ୍ରସାଦିତଶ୍ଚ ଵୈ ପୂର୍ଵଂ ତ୍ଵଂ ମେ ବହୁତିଥଂ ପ୍ରଭୋ ।
ଗମନଂ ଵନଵାସସ୍ୟ କାଂକ୍ଷିତଂ ହି ସହ ତ୍ଵୟା ॥ 14 ॥
କୃତକ୍ଷଣାଽହଂ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଗମନଂ ପ୍ରତି ରାଘଵ ।
ଵନଵାସସ୍ୟ ଶୂରସ୍ୟ ଚର୍ୟା ହି ମମ ରୋଚତେ ॥ 15 ॥
ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମନ୍ପ୍ରେମଭାଵାଧ୍ଦି ଭଵିଷ୍ୟାମି ଵିକଲ୍ମଷା ।
ଭର୍ତାରମନୁଗଚ୍ଛଂତୀ ଭର୍ତା ହି ମମ ଦୈଵତମ୍ ॥ 16 ॥
ପ୍ରେତ୍ୟଭାଵେ ହି କଲ୍ୟାଣ ସ୍ସଂଗମୋ ମେ ସହ ତ୍ଵୟା ।
ଶ୍ରୁତିର୍ହି ଶ୍ରୂୟତେ ପୁଣ୍ୟା ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ୟଶସ୍ଵିନାମ୍ ॥ 17 ॥
ଇହଲୋକେ ଚ ପିତୃଭିର୍ୟା ସ୍ତ୍ରୀ ୟସ୍ୟ ମହାମତେ ।
ଅଦ୍ଭିର୍ଦତ୍ତା ସ୍ଵଧର୍ମେଣ ପ୍ରେତ୍ୟଭାଵେଽପି ତସ୍ୟ ସା ॥ 18 ॥
ଏଵମସ୍ମାତ୍ସ୍ଵକାଂ ନାରୀଂ ସୁଵୃତ୍ତାଂ ହି ପତିଵ୍ରତାମ୍ ।
ନାଭିରୋଚୟସେ ନେତୁଂ ତ୍ଵଂ ମାଂ କେନେହ ହେତୁନା ॥ 19 ॥
ଭକ୍ତାଂ ପତିଵ୍ରତାଂ ଦୀନାଂ ମାଂ ସମାଂ ସୁଖଦୁଃଖୟୋଃ ।
ନେତୁମର୍ହସି କାକୁତ୍ସ୍ଥ ସମାନ ସୁଖଦୁଃଖିନୀମ୍ ॥ 20 ॥
ୟୟଦି ମାଂ ଦୁଃଖିତାମେଵଂ ଵନଂ ନେତୁଂ ନ ଚେଚ୍ଛସି ।
ଵିଷମଗ୍ନିଂ ଜଲଂ ଵାଽହମାସ୍ଥାସ୍ୟେ ମୃତ୍ୟୁକାରଣାତ୍ ॥ 21 ॥
ଏଵଂ ବହୁଵିଧଂ ତଂ ସା ୟାଚତେ ଗମନଂ ପ୍ରତି ।
ନାନୁମେନେ ମହାବାହୁସ୍ତାଂ ନେତୁଂ ଵିଜନଂ ଵନମ୍ ॥ 22 ॥
ଏଵମୁକ୍ତା ତୁ ସା ଚିଂତାଂ ମୈଥିଲୀ ସମୁପାଗତା ।
ସ୍ନାପୟଂତୀଵ ଗାମୁଷ୍ଣୈରଶ୍ରୁଭିର୍ନୟନଚ୍ୟୁତୈଃ ॥ 23 ॥
ଚିଂତୟଂତୀଂ ତଥା ତାଂ ତୁ ନିଵର୍ତୟିତୁମାତ୍ମଵାନ୍ ।
ତାମ୍ରୋଷ୍ଠୀଂ ସ ତଦା ସୀତାଂ କାକୁତ୍ସ୍ଥୋ ବହ୍ଵସାଂତ୍ଵୟତ୍ ॥ 24 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ଏକୋନତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥