શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અયોધ્યાકાંડમ્ ।
અથ એકોનત્રિંશસ્સર્ગઃ ।
એતત્તુ વચનં શ્રુત્વા સીતા રામસ્ય દુઃખિતા ।
પ્રસક્તાશ્રુમુખી મંદમિદં વચનમબ્રવીત્ ॥ 1 ॥
યે ત્વયા કીર્તિતા દોષા વને વસ્તવ્યતાં પ્રતિ ।
ગુણાનિત્યેવ તાન્વિદ્ધિ તવ સ્નેહપુરસ્કૃતાન્ ॥ 2 ॥
મૃગા સ્સિંહા ગજાશ્ચૈવ શાર્દૂલા શ્શરભાસ્તથા ।
પક્ષિણ સ્સૃમરાશ્ચૈવ યે ચાન્યે વનચારિણઃ ॥ 3 ॥
અદૃષ્ટપૂર્વરૂપત્વાત્સર્વે તે તવ રાઘવ ।
રૂપં દૃષ્ટ્વાઽપસર્પેયુર્ભયે સર્વે હિ બિભ્યતિ ॥ 4 ॥
ત્વયા ચ સહ ગંતવ્યં મયા ગુરુજનાજ્ઞયા ।
ત્વદ્વિયોગેન મે રામ ત્યક્તવ્યમિહ જીવિતમ્ ॥ 5 ॥
ન હિ માં ત્વત્સમીપસ્થામપિ શક્નોતિરાઘવ ।
સુરાણામીશ્વર શ્શક્રઃ પ્રધર્ષયિતુમોજસા ॥ 6 ॥
પતિહીના તુ યા નારી ન સા શક્ષ્યતિ જીવિતુમ્ ।
કામમેવં વિધં રામ ત્વયા મમ નિદર્શિતમ્ ॥ 7 ॥
અથ ચાપિ મહાપ્રાજ્ઞ બ્રાહ્મણાનાં મયા શ્રુતમ્ ।
પુરા પિતૃગૃહે સત્યં વસ્તવ્યં કિલ મે વને ॥ 8 ॥
લક્ષણિભ્યો દ્વિજાતિભ્ય શ્શૃત્વાઽહં વચનં પુરા ।
વનવાસકૃતોત્સાહા નિત્યમેવ મહાબલ ॥ 9 ॥
આદેશો વનવાસસ્ય પ્રાપ્તવ્ય સ્સ મયા કિલ ।
સા ત્વયા સહ તત્રાહં યાસ્યામિ પ્રિય નાન્યથા ॥ 10 ॥
કૃતાદેશા ભવિષ્યામિ ગમિષ્યામિ સહ ત્વયા ।
કાલશ્ચાયં સમુત્પન્ન સ્સત્યવાગ્ભવતુ દ્વિજઃ ॥ 11 ॥
વનવાસેઽભિજાનામિ દુઃખાનિ બહુથા કિલ ।
પ્રાપ્યંતે નિયતં વીર પુરુષૈરકૃતાત્મભિઃ ॥ 12 ॥
કન્યયા ચ પિતુર્ગેહે વનવાસ શ્શૃતો મયા ।
ભિક્ષિણ્યા સ્સાધુવૃત્તાયા મમ માતુરિહાગ્રતઃ ॥ 13 ॥
પ્રસાદિતશ્ચ વૈ પૂર્વં ત્વં મે બહુતિથં પ્રભો ।
ગમનં વનવાસસ્ય કાંક્ષિતં હિ સહ ત્વયા ॥ 14 ॥
કૃતક્ષણાઽહં ભદ્રં તે ગમનં પ્રતિ રાઘવ ।
વનવાસસ્ય શૂરસ્ય ચર્યા હિ મમ રોચતે ॥ 15 ॥
શુદ્ધાત્મન્પ્રેમભાવાધ્દિ ભવિષ્યામિ વિકલ્મષા ।
ભર્તારમનુગચ્છંતી ભર્તા હિ મમ દૈવતમ્ ॥ 16 ॥
પ્રેત્યભાવે હિ કલ્યાણ સ્સંગમો મે સહ ત્વયા ।
શ્રુતિર્હિ શ્રૂયતે પુણ્યા બ્રાહ્મણાનાં યશસ્વિનામ્ ॥ 17 ॥
ઇહલોકે ચ પિતૃભિર્યા સ્ત્રી યસ્ય મહામતે ।
અદ્ભિર્દત્તા સ્વધર્મેણ પ્રેત્યભાવેઽપિ તસ્ય સા ॥ 18 ॥
એવમસ્માત્સ્વકાં નારીં સુવૃત્તાં હિ પતિવ્રતામ્ ।
નાભિરોચયસે નેતું ત્વં માં કેનેહ હેતુના ॥ 19 ॥
ભક્તાં પતિવ્રતાં દીનાં માં સમાં સુખદુઃખયોઃ ।
નેતુમર્હસિ કાકુત્સ્થ સમાન સુખદુઃખિનીમ્ ॥ 20 ॥
યયદિ માં દુઃખિતામેવં વનં નેતું ન ચેચ્છસિ ।
વિષમગ્નિં જલં વાઽહમાસ્થાસ્યે મૃત્યુકારણાત્ ॥ 21 ॥
એવં બહુવિધં તં સા યાચતે ગમનં પ્રતિ ।
નાનુમેને મહાબાહુસ્તાં નેતું વિજનં વનમ્ ॥ 22 ॥
એવમુક્તા તુ સા ચિંતાં મૈથિલી સમુપાગતા ।
સ્નાપયંતીવ ગામુષ્ણૈરશ્રુભિર્નયનચ્યુતૈઃ ॥ 23 ॥
ચિંતયંતીં તથા તાં તુ નિવર્તયિતુમાત્મવાન્ ।
તામ્રોષ્ઠીં સ તદા સીતાં કાકુત્સ્થો બહ્વસાંત્વયત્ ॥ 24 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અયોધ્યાકાંડે એકોનત્રિંશસ્સર્ગઃ ॥
