શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અયોધ્યાકાંડમ્ ।
અથ પંચપંચાશસ્સર્ગઃ ।
ઉષિત્વા રજનીં તત્ર રાજપુત્રાવરિંદમૌ ।
મહર્ષિમભિવાદ્યાથ જગ્મતુસ્તં ગિરિં પ્રતિ ॥ 1 ॥
તેષાં ચૈવ સ્વસ્ત્યયનં મહર્ષિ સ્સ ચકાર હ ।
પ્રસ્થિતાંશ્ચૈવ તાન્પ્રેક્ષ્ય પિતા પુત્રાનિવાન્વગાત્ ॥ 2 ॥
તતઃ પ્રચક્રમે વક્તું વચનં સ મહામુનિઃ ।
ભરદ્વાજો મહાતેજા રામં સત્યપરાક્રમમ્ ॥ 3 ॥
ગંગાયમુનયો સ્સંધિમાસાદ્ય મનુજર્ષભૌ ।
કાલિંદીમનુગચ્છેતાં નદીં પશ્ચાન્મુખાશ્રિતામ્ ॥ 4 ॥
અથાઽસાદ્ય તુ કાલિંદી શીઘ્રસ્રોતસમાપગામ્ ।
તસ્યાસ્તીર્થં પ્રચલિતં પુરાણં પ્રેક્ષ્ય રાઘવૌ ॥ 5 ॥
તત્ર યૂયં પ્લવં કૃત્વા તરતાંશુમતીં નદીમ્ ।
તતો ન્યગ્રોધમાસાદ્ય મહાંતં હરિતચ્છદમ્ ॥ 6 ॥
વિવૃદ્ધં બહુભિર્વૃક્ષૈ શ્શ્યામં સિદ્ધોપસેવિતમ્ ।
તસ્મૈ સીતાંજલિં કૃત્વા પ્રયુંજીતાશિષશ્શિવાઃ ॥ 7 ॥
સમાસાદ્ય તુ તં વૃક્ષં વસેદ્વાતિક્રમેત વા ।
ક્રોશમાત્રં તતો ગત્વા નીલં દ્રક્ષ્યથ કાનનમ્ ॥ 8 ॥
પલાશબદરીમિશ્રં રમ્યં વંશૈશ્ચ યામુનૈઃ ।
સ પંથાશ્ચિત્રકૂટસ્ય ગત સ્સુબહુશો મયા ॥ 9 ॥
રમ્યો માર્દવયુક્તશ્ચ વનદાવૈર્વિવર્જિતઃ ।
ઇતિ પંથાનમાવેદ્ય મહર્ષિસ્સન્યવર્તત ॥ 10 ॥
અભિવાદ્ય તથેત્યુક્ત્વા રામેણ વિનિવર્તિતઃ ।
ઉપાવૃત્તે મુનૌ તસ્મિન્રામો લક્ષ્મણમબ્રવીત્ ॥ 11 ॥
કૃતપુણ્યાઃ સ્મ સૌમિત્રે મુનિર્યન્નોઽનુકંપતે ।
ઇતિ તૌ પુરુષવ્યાઘ્રૌ મંત્રયિત્વા મનસ્વિનૌ ।
સીતામેવાગ્રતઃ કૃત્વા કાલિંદીં જગ્મતુર્નદીમ્ ॥ 12 ॥
અથાઽસાદ્ય તુ કાલિંદીં શીઘ્રસ્રોતોવહાં નદીમ્ ।
ચિંતામાપેદિરે સર્વે નદીજલતિતીર્ષવઃ ॥ 13 ॥
તૌ કાષ્ઠસંઘાતમથો ચક્રતુ સ્સુમહાપ્લવમ્ ।
શુષ્કૈર્વંશૈ સ્સમાસ્તીર્ણમુશીરૈશ્ચ સમાવૃતમ્ ॥ 14 ॥
તતો વેતસશાખાશ્ચ જંબૂશાખાશ્ચ વીર્યવાન્ ।
ચકાર લક્ષ્મણશ્છિત્વા સીતાયા સ્સુખમાસનમ્ ॥ 15 ॥
તત્ર શ્રિયમિવાચિંત્યાં રામો દાશરથિઃ પ્રિયામ્ ।
ઈષત્સંલજ્જમાનાં તામધ્યારોપયતપ્લવમ્ ॥ 16 ॥
પાર્શ્વે ચ તત્ર વૈદેહ્યા વસને ભૂષણાનિ ચ ।
પ્લવે કઠિનકાજં ચ રામશ્ચક્રે સહાયુધૈઃ ॥ 17 ॥
આરોપ્ય પ્રથમં સીતાં સંઘાટં પરિગૃહ્ય તૌ ।
તત પ્રતેરતુર્યત્તૌ વીરૌ દશરથાત્મજૌ ॥ 18 ॥
કાલિંદીમધ્યમાયાતા સીતા ત્વેનામવંદત ।
સ્વસ્તિ દેવિ તરામિ ત્વાં પારયે ન્મે પતિર્વ્રતમ્ ॥ 19 ॥
કાલિંદી મથ સીતા તુ યાચમાના કૃતાંજલિઃ ।
તીરમેવાભિસંપ્રાપ્તા દક્ષિણં વરવર્ણિની ॥ 20 ॥
તત પ્લવેનાંશુમતીં શીઘ્રગામૂર્મિમાલિનીમ્ ।
તીરજૈ ર્બહુભિર્વૃક્ષૈ સ્સંતેરુર્યમુનાં નદીમ્ ॥ 21 ॥
તે તીર્ણાઃ પ્લવમુત્સૃજ્ય પ્રસ્થાય યમુનાવનાત્ ।
શ્યામં ન્યગ્રોધ માસેદુ શ્શીતલં હરિતચ્છદમ્ ॥ 22 ॥
ન્યગ્રોધં તમુપાગમ્ય વૈદેહી વાક્યમબ્રવીત્ ।
નમસ્તેઽસ્તુ મહાવૃક્ષ પારયેન્મે પતિર્વ્રતમ્ ॥ 23 ॥
કૌશલ્યાં ચૈવ પશ્યેયં સુમિત્રાં ચ યશશ્વિનીમ્ ।
ઇતિ સીતાઽંજલિં કૃત્વા પર્યગચ્છદ્વનસ્પતિમ્ ॥ 24 ॥
અવલોક્ય તત સ્સીતામાયાચંતીમનિંદિતામ્ ।
દયિતાં ચ વિધેયાં ચ રામો લક્ષ્મણમબ્રવીત્ ॥ 25 ॥
સીતામાદાય ગચ્છત્વમગ્રતો ભરતાનુજ ।
પૃષ્ઠતોઽહં ગમિષ્યામિ સાયુધો દ્વિપદાં વર ॥ 26 ॥
યદ્યત્ફલં પ્રાર્થયતે પુષ્પં વા જનકાત્મજા ।
તત્તત્પ્રદદ્યા વૈદેહ્યા યત્રાઽસ્યા રમતે મનઃ ॥ 27 ॥
ગચ્છતોઽસ્તુ તયોર્મધ્યે બભૂવ જનકાત્મજા ।
માતંગયોર્મધ્યગતા શુભા નાગવધૂરિવ ॥ 28 ॥
એકૈકં પાદપં ગુલ્મં લતાં વા પુષ્પશાલિનીમ્ ।
અદૃષ્ટપૂર્વાં પશ્યંતી રામં પપ્રચ્છ સાઽબલા ॥ 29 ॥
રમણીયાન્બહુવિધાન્પાદપાન્કુસુમોત્કટાન્ ।
સીતાવચનસંરબ્ધ આનયામાસ લક્ષ્મણઃ ॥ 30 ॥
વિચિત્રવાલુકજલાં હંસસારસનાદિતામ્ ।
રેમે જનકરાજસ્ય સુતા પ્રેક્ષ્ય તદા નદીમ્ ॥ 31 ॥
ક્રોશમાત્રં તતો ગત્વા ભ્રાતરૌ રામલક્ષ્મણૌ ।
બહૂન્મેધ્યાન્મૃગાન્હત્વા ચેરતુર્યમુનાવને ॥ 32 ॥
વિહૃત્ય તે બર્હિણપૂગનાદિતે શુભે વને વાનરવારણાયુતે ।
સમં નદીવપ્રમુપેત્ય સમ્મતં નિવાસ માજગ્મુ રદીનદર્શનાઃ ॥ 33 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અયોધ્યાકાંડે પંચપંચાશસ્સર્ગઃ ॥
