ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ପଂଚପଂଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଉଷିତ୍ଵା ରଜନୀଂ ତତ୍ର ରାଜପୁତ୍ରାଵରିଂଦମୌ ।
ମହର୍ଷିମଭିଵାଦ୍ୟାଥ ଜଗ୍ମତୁସ୍ତଂ ଗିରିଂ ପ୍ରତି ॥ 1 ॥
ତେଷାଂ ଚୈଵ ସ୍ଵସ୍ତ୍ୟୟନଂ ମହର୍ଷି ସ୍ସ ଚକାର ହ ।
ପ୍ରସ୍ଥିତାଂଶ୍ଚୈଵ ତାନ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ପିତା ପୁତ୍ରାନିଵାନ୍ଵଗାତ୍ ॥ 2 ॥
ତତଃ ପ୍ରଚକ୍ରମେ ଵକ୍ତୁଂ ଵଚନଂ ସ ମହାମୁନିଃ ।
ଭରଦ୍ଵାଜୋ ମହାତେଜା ରାମଂ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମମ୍ ॥ 3 ॥
ଗଂଗାୟମୁନୟୋ ସ୍ସଂଧିମାସାଦ୍ୟ ମନୁଜର୍ଷଭୌ ।
କାଲିଂଦୀମନୁଗଚ୍ଛେତାଂ ନଦୀଂ ପଶ୍ଚାନ୍ମୁଖାଶ୍ରିତାମ୍ ॥ 4 ॥
ଅଥାଽସାଦ୍ୟ ତୁ କାଲିଂଦୀ ଶୀଘ୍ରସ୍ରୋତସମାପଗାମ୍ ।
ତସ୍ୟାସ୍ତୀର୍ଥଂ ପ୍ରଚଲିତଂ ପୁରାଣଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ରାଘଵୌ ॥ 5 ॥
ତତ୍ର ୟୂୟଂ ପ୍ଲଵଂ କୃତ୍ଵା ତରତାଂଶୁମତୀଂ ନଦୀମ୍ ।
ତତୋ ନ୍ୟଗ୍ରୋଧମାସାଦ୍ୟ ମହାଂତଂ ହରିତଚ୍ଛଦମ୍ ॥ 6 ॥
ଵିଵୃଦ୍ଧଂ ବହୁଭିର୍ଵୃକ୍ଷୈ ଶ୍ଶ୍ୟାମଂ ସିଦ୍ଧୋପସେଵିତମ୍ ।
ତସ୍ମୈ ସୀତାଂଜଲିଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରୟୁଂଜୀତାଶିଷଶ୍ଶିଵାଃ ॥ 7 ॥
ସମାସାଦ୍ୟ ତୁ ତଂ ଵୃକ୍ଷଂ ଵସେଦ୍ଵାତିକ୍ରମେତ ଵା ।
କ୍ରୋଶମାତ୍ରଂ ତତୋ ଗତ୍ଵା ନୀଲଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ୟଥ କାନନମ୍ ॥ 8 ॥
ପଲାଶବଦରୀମିଶ୍ରଂ ରମ୍ୟଂ ଵଂଶୈଶ୍ଚ ୟାମୁନୈଃ ।
ସ ପଂଥାଶ୍ଚିତ୍ରକୂଟସ୍ୟ ଗତ ସ୍ସୁବହୁଶୋ ମୟା ॥ 9 ॥
ରମ୍ୟୋ ମାର୍ଦଵୟୁକ୍ତଶ୍ଚ ଵନଦାଵୈର୍ଵିଵର୍ଜିତଃ ।
ଇତି ପଂଥାନମାଵେଦ୍ୟ ମହର୍ଷିସ୍ସନ୍ୟଵର୍ତତ ॥ 10 ॥
ଅଭିଵାଦ୍ୟ ତଥେତ୍ୟୁକ୍ତ୍ଵା ରାମେଣ ଵିନିଵର୍ତିତଃ ।
ଉପାଵୃତ୍ତେ ମୁନୌ ତସ୍ମିନ୍ରାମୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 11 ॥
କୃତପୁଣ୍ୟାଃ ସ୍ମ ସୌମିତ୍ରେ ମୁନିର୍ୟନ୍ନୋଽନୁକଂପତେ ।
ଇତି ତୌ ପୁରୁଷଵ୍ୟାଘ୍ରୌ ମଂତ୍ରୟିତ୍ଵା ମନସ୍ଵିନୌ ।
ସୀତାମେଵାଗ୍ରତଃ କୃତ୍ଵା କାଲିଂଦୀଂ ଜଗ୍ମତୁର୍ନଦୀମ୍ ॥ 12 ॥
ଅଥାଽସାଦ୍ୟ ତୁ କାଲିଂଦୀଂ ଶୀଘ୍ରସ୍ରୋତୋଵହାଂ ନଦୀମ୍ ।
ଚିଂତାମାପେଦିରେ ସର୍ଵେ ନଦୀଜଲତିତୀର୍ଷଵଃ ॥ 13 ॥
ତୌ କାଷ୍ଠସଂଘାତମଥୋ ଚକ୍ରତୁ ସ୍ସୁମହାପ୍ଲଵମ୍ ।
ଶୁଷ୍କୈର୍ଵଂଶୈ ସ୍ସମାସ୍ତୀର୍ଣମୁଶୀରୈଶ୍ଚ ସମାଵୃତମ୍ ॥ 14 ॥
ତତୋ ଵେତସଶାଖାଶ୍ଚ ଜଂବୂଶାଖାଶ୍ଚ ଵୀର୍ୟଵାନ୍ ।
ଚକାର ଲକ୍ଷ୍ମଣଶ୍ଛିତ୍ଵା ସୀତାୟା ସ୍ସୁଖମାସନମ୍ ॥ 15 ॥
ତତ୍ର ଶ୍ରିୟମିଵାଚିଂତ୍ୟାଂ ରାମୋ ଦାଶରଥିଃ ପ୍ରିୟାମ୍ ।
ଈଷତ୍ସଂଲଜ୍ଜମାନାଂ ତାମଧ୍ୟାରୋପୟତପ୍ଲଵମ୍ ॥ 16 ॥
ପାର୍ଶ୍ଵେ ଚ ତତ୍ର ଵୈଦେହ୍ୟା ଵସନେ ଭୂଷଣାନି ଚ ।
ପ୍ଲଵେ କଠିନକାଜଂ ଚ ରାମଶ୍ଚକ୍ରେ ସହାୟୁଧୈଃ ॥ 17 ॥
ଆରୋପ୍ୟ ପ୍ରଥମଂ ସୀତାଂ ସଂଘାଟଂ ପରିଗୃହ୍ୟ ତୌ ।
ତତ ପ୍ରତେରତୁର୍ୟତ୍ତୌ ଵୀରୌ ଦଶରଥାତ୍ମଜୌ ॥ 18 ॥
କାଲିଂଦୀମଧ୍ୟମାୟାତା ସୀତା ତ୍ଵେନାମଵଂଦତ ।
ସ୍ଵସ୍ତି ଦେଵି ତରାମି ତ୍ଵାଂ ପାରୟେ ନ୍ମେ ପତିର୍ଵ୍ରତମ୍ ॥ 19 ॥
କାଲିଂଦୀ ମଥ ସୀତା ତୁ ୟାଚମାନା କୃତାଂଜଲିଃ ।
ତୀରମେଵାଭିସଂପ୍ରାପ୍ତା ଦକ୍ଷିଣଂ ଵରଵର୍ଣିନୀ ॥ 20 ॥
ତତ ପ୍ଲଵେନାଂଶୁମତୀଂ ଶୀଘ୍ରଗାମୂର୍ମିମାଲିନୀମ୍ ।
ତୀରଜୈ ର୍ବହୁଭିର୍ଵୃକ୍ଷୈ ସ୍ସଂତେରୁର୍ୟମୁନାଂ ନଦୀମ୍ ॥ 21 ॥
ତେ ତୀର୍ଣାଃ ପ୍ଲଵମୁତ୍ସୃଜ୍ୟ ପ୍ରସ୍ଥାୟ ୟମୁନାଵନାତ୍ ।
ଶ୍ୟାମଂ ନ୍ୟଗ୍ରୋଧ ମାସେଦୁ ଶ୍ଶୀତଲଂ ହରିତଚ୍ଛଦମ୍ ॥ 22 ॥
ନ୍ୟଗ୍ରୋଧଂ ତମୁପାଗମ୍ୟ ଵୈଦେହୀ ଵାକ୍ୟମବ୍ରଵୀତ୍ ।
ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ମହାଵୃକ୍ଷ ପାରୟେନ୍ମେ ପତିର୍ଵ୍ରତମ୍ ॥ 23 ॥
କୌଶଲ୍ୟାଂ ଚୈଵ ପଶ୍ୟେୟଂ ସୁମିତ୍ରାଂ ଚ ୟଶଶ୍ଵିନୀମ୍ ।
ଇତି ସୀତାଽଂଜଲିଂ କୃତ୍ଵା ପର୍ୟଗଚ୍ଛଦ୍ଵନସ୍ପତିମ୍ ॥ 24 ॥
ଅଵଲୋକ୍ୟ ତତ ସ୍ସୀତାମାୟାଚଂତୀମନିଂଦିତାମ୍ ।
ଦୟିତାଂ ଚ ଵିଧେୟାଂ ଚ ରାମୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 25 ॥
ସୀତାମାଦାୟ ଗଚ୍ଛତ୍ଵମଗ୍ରତୋ ଭରତାନୁଜ ।
ପୃଷ୍ଠତୋଽହଂ ଗମିଷ୍ୟାମି ସାୟୁଧୋ ଦ୍ଵିପଦାଂ ଵର ॥ 26 ॥
ୟଦ୍ୟତ୍ଫଲଂ ପ୍ରାର୍ଥୟତେ ପୁଷ୍ପଂ ଵା ଜନକାତ୍ମଜା ।
ତତ୍ତତ୍ପ୍ରଦଦ୍ୟା ଵୈଦେହ୍ୟା ୟତ୍ରାଽସ୍ୟା ରମତେ ମନଃ ॥ 27 ॥
ଗଚ୍ଛତୋଽସ୍ତୁ ତୟୋର୍ମଧ୍ୟେ ବଭୂଵ ଜନକାତ୍ମଜା ।
ମାତଂଗୟୋର୍ମଧ୍ୟଗତା ଶୁଭା ନାଗଵଧୂରିଵ ॥ 28 ॥
ଏକୈକଂ ପାଦପଂ ଗୁଲ୍ମଂ ଲତାଂ ଵା ପୁଷ୍ପଶାଲିନୀମ୍ ।
ଅଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵାଂ ପଶ୍ୟଂତୀ ରାମଂ ପପ୍ରଚ୍ଛ ସାଽବଲା ॥ 29 ॥
ରମଣୀୟାନ୍ବହୁଵିଧାନ୍ପାଦପାନ୍କୁସୁମୋତ୍କଟାନ୍ ।
ସୀତାଵଚନସଂରବ୍ଧ ଆନୟାମାସ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ॥ 30 ॥
ଵିଚିତ୍ରଵାଲୁକଜଲାଂ ହଂସସାରସନାଦିତାମ୍ ।
ରେମେ ଜନକରାଜସ୍ୟ ସୁତା ପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ତଦା ନଦୀମ୍ ॥ 31 ॥
କ୍ରୋଶମାତ୍ରଂ ତତୋ ଗତ୍ଵା ଭ୍ରାତରୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ।
ବହୂନ୍ମେଧ୍ୟାନ୍ମୃଗାନ୍ହତ୍ଵା ଚେରତୁର୍ୟମୁନାଵନେ ॥ 32 ॥
ଵିହୃତ୍ୟ ତେ ବର୍ହିଣପୂଗନାଦିତେ ଶୁଭେ ଵନେ ଵାନରଵାରଣାୟୁତେ ।
ସମଂ ନଦୀଵପ୍ରମୁପେତ୍ୟ ସମ୍ମତଂ ନିଵାସ ମାଜଗ୍ମୁ ରଦୀନଦର୍ଶନାଃ ॥ 33 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ପଂଚପଂଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
