શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અયોધ્યાકાંડમ્ ।
અથ ષડશીતિતમસ્સર્ગઃ ।
આચચક્ષેઽથ સદ્ભાવં લક્ષ્મણસ્ય મહાત્મનઃ ।
ભરતાયાપ્રમેયાય ગુહો ગહનગોચરઃ ॥ 1 ॥
તં જાગ્રતં ગુણૈર્યુક્તં શરચાપાસિધારિણમ્ ।
ભ્રાતૃગુપ્ત્યર્થમત્યંતમહં લક્ષ્મણમબૃવમ્ ॥ 2 ॥
ઇયં તાત સુખા શય્યા ત્વદર્થમુપકલ્પિતા ।
પ્રત્યાશ્વસિહિ શેષ્વાસ્યાં સુખં રાઘવનંદન ॥ 3 ॥
ઉચિતોઽયં જનસ્સર્વો દુઃખાનાં ત્વં સુખોચિતઃ ।
ધર્માત્મંસ્તસ્ય ગુપ્ત્યર્થં જાગરિષ્યામહે વયમ્ ॥ 4 ॥
નહિ રામાત્પ્રિયતરો મમાસ્તિ ભુવિ કશ્ચન ।
મોત્સુકોઽભૂર્બ્રવીમ્યેતદપ્યસત્યં તવાગ્રતઃ ॥ 5 ॥
અસ્ય પ્રસાદાદાશંસે લોકેઽસ્મિન્ સુમહદ્યશઃ ।
ધર્માવાપ્તિં ચ વિપુલામર્થકામૌ ચ કેવલમ્ ॥ 6 ॥
સોઽહં પ્રિયસખં રામં શયાનં સહ સીતયા ।
રક્ષિષ્યામિ ધનુષ્પાણિ સ્સર્વૈ સ્સ્વૈર્જ્ઞાતિભિસ્સહ ॥ 7 ॥
ન હિ મેઽવિદિતં કિંચિદ્વનેઽસ્મિંશ્ચરત સ્સદા ।
ચતુરંગં હ્યપિ બલં પ્રસહેમ વયં યુધિ ॥ 8 ॥
એવમસ્માભિરુક્તેન લક્ષ્મણેન મહાત્મના ।
અનુનીતા વયં સર્વે ધર્મમેવાનુપશ્યતા ॥ 9 ॥
કથં દાશરથૌ ભૂમૌ શયાને સહ સીતયા ।
શક્યા નિદ્રા મયા લબ્ધું જીવિતં વા સુખાનિ વા ॥ 10 ॥
યો ન દેવાસુરૈસ્સર્વૈશ્શક્યઃ પ્રસહિતું યુધિ ।
તં પશ્ય ગુહ સંવિષ્ટં તૃણેષુ સહ સીતયા ॥ 11 ॥
મહતા તપસા લબ્ધો વિવિધૈશ્ચ પરિશ્રમૈઃ ।
એકો દશરથસ્યૈષ પુત્રસ્સદૃશલક્ષણઃ ॥ 12 ॥
અસ્મિન્પ્રવ્રાજિતે રાજા ન ચિરં વર્તયિષ્યતિ ।
વિધવા મેદિની નૂનં ક્ષિપ્રમેવ ભવિષ્યતિ ॥ 13 ॥
વિનદ્ય સુમહાનાદં શ્રમેણોપરતાઃ સ્ત્રિયઃ ।
નિર્ઘોષો વિરતો નૂનમધ્ય રાજનિવેશને ॥ 14 ॥
કૌસલ્યા ચૈવ રાજા ચ તથૈવ જનની મમ ।
નાશંસે યદિ જીવેયુસ્સર્વે તે શર્વરીમિમામ્ ॥ 15 ॥
જીવેદપિ ચ મે માતા શત્રુઘ્નસ્યાન્વવેક્ષયા ।
દુઃખિતા યા તુ કૌસલ્યા વીરસૂર્વિનશિષ્યતિ ॥ 16 ॥
અતિક્રાંતમતિક્રાંતમનવાપ્ય મનોરથમ્ ।
રાજ્યે રામમનિક્ષિપ્ય પિતા મે વિનશિષ્યતિ ॥ 17 ॥
સિદ્ધાર્થાઃ પિતરં વૃત્તં તસ્મિન્કાલે હ્યુપસ્થિતે ।
પ્રેતકાર્યેષુ સર્વેષુ સંસ્કરિષ્યંતિ ભૂમિપમ્ ॥ 18 ॥
રમ્યચત્વરસંસ્થાનાં સુવિભક્તમહાપથામ્ ।
હર્મ્યપ્રાસાદંપન્નાં સર્વરત્નવિભૂષિતામ્ ॥ 19 ॥
ગજાશ્વરથસંબાધાં તૂર્યનાદવિનાદિતામ્ ।
સર્વકલ્યાણસંપૂર્ણાં હૃષ્ટપુષ્ટજનાકુલામ્ ॥ 20 ॥
આરામોદ્યાનસંપૂર્ણાં સમાજોત્સવશાલિનીમ્ ।
સુખિતા વિચરિષ્યંતિ રાજધાનીં પિતુર્મમ ॥ 21 ॥
અપિસત્યપ્રતિજ્ઞેન સાર્ધં કુશલિના વયમ્ ।
નિવૃત્તે સમયે હ્યસ્મિન્ સુખિતાઃ પ્રવિશેમહિ ॥ 22 ॥
પરિદેવયમાનસ્ય તસ્યૈવં સુમહાત્મનઃ ।
તિષ્ઠતો રાજપુત્રસ્ય શર્વરી સાઽત્યવર્તત ॥ 23 ॥
પ્રભાતે વિમલે સૂર્યે કારયિત્વા જટા ઉભૌ ।
અસ્મિન્ ભાગીરથીતીરે સુખં સંતારિતૌ મયા ॥ 24 ॥
જટાધરૌ તૌ દ્રુમચીરવાસસૌ મહાબલૌ કુંજરયૂથપોપમૌ ।
વરેષુચાપાસિધરૌ પરંતપૌ વ્યપેક્ષમાણૌ સહ સીતયા ગતૌ ॥ 25 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અયોધ્યાકાંડે ષડશીતિતમસ્સર્ગઃ ॥
