śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē sundarakāṇḍam ।
atha ṣaṣṭhassargaḥ ।
sa nikāmaṃ vimānēṣu niṣaṇṇaḥ kāmarūpadhṛt ।
vichachāra punarlaṅkāṃ lāghavēna samanvitaḥ ॥ 1 ॥
āsasādātha lakṣmīvānrākṣasēndranivēśanam ।
prākārēṇārkavarṇēna bhāsvarēṇābhisamvṛtam ॥ 2 ॥
rakṣitaṃ rākṣasairghōraiḥ siṃhairiva mahadvanam ।
samīkṣamāṇō bhavanaṃ chakāśē kapikuñjaraḥ ॥ 3 ॥
rūpyakōpahitai śchitraistōraṇairhēmabhūṣitaiḥ ।
vichitrābhiścha kakṣyābhirdvāraiścha ruchirairvṛtam ॥ 4 ॥
gajāsthitairmahāmātraiḥ śūraiścha vigataśramaiḥ ।
upasthitamasaṃhāryaiḥ rhayaiḥ syandanayāyibhiḥ ॥ 5 ॥
siṃhavyāghratanutrāṇairdāntakāñchanarājataiḥ ।
ghōṣavadbhirvichitraiścha sadā vicharitaṃ rathaiḥ ॥ 6 ॥
bahuratnasamākīrṇaṃ parārthyasanabhājanam ।
mahārathasamāvāsaṃ mahārathamahāsvanam ॥ 7 ॥
dṛśyaiścha paramōdāraistaistaiścha mṛgapakṣibhiḥ ।
vividhai rbahusāhasraiḥ paripūrṇaṃ samantataḥ ॥ 8 ॥
vinītairantapālaiścha rakṣōbhiścha surakṣitam ।
mukhyābhiścha varastrībhiḥ paripūrṇaṃ samantataḥ ॥ 9 ॥
muditapramadāratnaṃ rākṣasēndranivēśanam ।
varābharaṇasaṃhrādaiḥ samudrasvanannisvanam ॥ 10 ॥
tadrājaguṇasampannaṃ mukhyaiśchāguruchandanaiḥ ।
mahājanaiḥ samākīrṇāṃ siṃhairiva mahadvanam ॥ 11 ॥
bhērīmṛdaṅgābhirutaṃ śaṅkhaghōṣanināditam ।
nityārchitaṃ parvahutaṃ pūjitaṃ rākṣasaiḥ sadā ॥ 12 ॥
samudramiva gambhīraṃ samudramiva nissvanam ।
mahātmanō mahādvēśma mahāratnaparichChadam ॥ 13 ॥
mahāratnasamākīrṇaṃ dadarśa sa mahākapiḥ ।
virājamānaṃ vapuṣā gajāśvarathasaṅkulam ॥ 14 ॥
laṅkābharaṇamityēva sō'manyata mahākapiḥ ।
chachāra hanumāṃstatra rāvaṇasya samīpataḥ ॥ 15 ॥
gṛhādgṛhaṃ rākṣasānāmudyānāni cha vānaraḥ ।
vīkṣamāṇō'hyasantrastaḥ prāsādāṃścha chachāra saḥ ॥ 16 ॥
avaplutya mahāvēgaḥ prahastasya nivēśanam ।
tatō'nyatpupluvē vēśma mahāpārśvasya vīryavān ॥ 17 ॥
atha mēghapratīkāśaṃ kumbhakarṇanivēśanam ।
vibhīṣaṇasya cha tadā pupluvē sa mahākapiḥ ॥ 18 ॥
mahōdarasya cha gṛhaṃ virūpākṣasya chaiva hi ।
vidyujjihvasya bhavanaṃ vidyunmālēstathaiva cha ॥ 19 ॥
vajradaṃṣṭrasya cha tathā pupluvē sa mahākapiḥ ।
śukasya cha mahātējāḥ sāraṇasya cha dhīmataḥ ॥ 20 ॥
tathā chēndrajitō vēśma jagāma hariyūthapaḥ ।
jambumālēḥ sumālēścha jagāma harisattamaḥ ॥ 21 ॥
raśmikētōścha bhavanaṃ sūryakētōstathaiva cha ।
vajrakāyasya cha tathā pupluvē sa mahākapiḥ ॥ 22 ॥
dhūmrākṣasya cha sampātērbhavanaṃ mārutātmajaḥ ।
vidyudrūpasya bhīmasya ghanasya vighanasya cha ॥ 23 ॥
śukanāsasya vakrasya śaṭhasya vikaṭasya cha ।
brahmakarṇasya daṃṣṭrasya rōmaśasya cha rakṣasaḥ ॥ 24 ॥
yuddhōnmattasya mattasya dhvajagrīvasya nādinaḥ ।
vidyujjihvēndrajihvānāṃ tathā hastimukhasya cha ॥ 25 ॥
karālasya piśāchasya śōṇita akṣasya chaiva hi ।
kramamāṇaḥ kramēṇa ēva hanūmān māruta ātmajaḥ ॥ 26 ॥
tēṣu tēṣu mahārhēṣu bhavanēṣu mahāyaśāḥ ।
tēṣāmṛddhimatāmṛddhiṃ dadarśa sa mahākapiḥ ॥ 27 ॥
sarvēṣāṃ samatikramya bhavanāni samantataḥ ।
āsasādātha lakṣmīvān rākṣasēdranivēśanam ॥ 28 ॥
rāvaṇasyōpaśāyinyō dadarśa harisattamaḥ ।
vicharanhariśārdūlō rākṣasīrvikṛtēkṣaṇāḥ ॥ 29 ॥
śūlamudgarahastāścha śaktitōmaradhāriṇīḥ ।
dadarśa vividhān gulmān tasya rakṣaḥpatērgṛhē ॥ 30 ॥
rākṣasāṃścha mahākāyānnānāpraharaṇōdyatān ।
raktān śvētān sitāṃśchaiva harīṃśchāpi mahājavān ॥ 31 ॥
kulīnān rūpasampannān gajānparagajārujān ।
niṣṭhitān gajaśikṣayāmairāvatasamānyudhi ॥ 32 ॥
nihantrūn parasainyānāṃ gṛhē tasmin dadarśa saḥ ।
kṣarataścha yathā mēghān sravataścha yathā girīn ॥ 33 ॥
mēghasantatinirghōṣān durdharṣān samarē paraiḥ ।
sahasraṃ vāhinīstatra jāmbūnadapariṣkṛtāḥ ॥ 34 ॥
hēmajālaparichChannāstaruṇādityasannibhāḥ ।
dadarśa rākṣasēndrasya rāvaṇasya nivēśanē ॥ 35 ॥
śibikā vividhākārāḥ sa kapirmārutātmajaḥ ।
latāgṛhāṇi chitrāṇi chitraśālāgṛhāṇi cha ॥ 36 ॥
krīḍāgṛhāṇi chānyāni dāruparvatakānapi ।
kāmasya gṛhakaṃ ramyaṃ divāgṛhakamēva cha ॥ 37 ॥
dadarśa rākṣasēndrasya rāvaṇasya nivēśanē ।
sa mandaragiriprakhyaṃ mayūrasthānasaṅkulam ॥ 38 ॥
dhvajayaṣṭibhirākīrṇaṃ dadarśa bhavanōttamam ।
anēkaratnasaṅkīrṇaṃ nidhijālaṃ samantataḥ ॥ 39 ॥
dhīraniṣṭhitakarmāntaṃ gṛhaṃ bhūtapatēriva ।
archirbhiśchāpi ratnānāṃ tējasā rāvaṇasya cha ॥ 40 ॥
virarājātha tadvēśma raśmimāniva raśmibhiḥ ।
jāmbūnadamayānyēna śayanānyāsanāni cha ॥ 41 ॥
bhājanāni cha mukhyāni dadarśa hariyūthapaḥ ।
madhvāsavakṛtaklēdaṃ maṇibhājanasaṅkulam ॥ 42 ॥
manōramamasambādhaṃ kubērabhavanaṃ yathā ।
nūpurāṇāṃ cha ghōṣēṇa kāñchīnāṃ ninadēna cha ॥ 43 ॥
mṛdaṅtalaghōṣaiścha ghōṣavadbhirvināditam ।
prāsādasaṅghātayutaṃ strīratnaśatasaṅkulam ॥ 44 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē sundarakāṇḍē ṣaṣṭhassargaḥ ॥