ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ସୁଂଦରକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଷଷ୍ଠସ୍ସର୍ଗଃ ।
ସ ନିକାମଂ ଵିମାନେଷୁ ନିଷଣ୍ଣଃ କାମରୂପଧୃତ୍ ।
ଵିଚଚାର ପୁନର୍ଲଂକାଂ ଲାଘଵେନ ସମନ୍ଵିତଃ ॥ 1 ॥
ଆସସାଦାଥ ଲକ୍ଷ୍ମୀଵାନ୍ରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରନିଵେଶନମ୍ ।
ପ୍ରାକାରେଣାର୍କଵର୍ଣେନ ଭାସ୍ଵରେଣାଭିସମ୍ଵୃତମ୍ ॥ 2 ॥
ରକ୍ଷିତଂ ରାକ୍ଷସୈର୍ଘୋରୈଃ ସିଂହୈରିଵ ମହଦ୍ଵନମ୍ ।
ସମୀକ୍ଷମାଣୋ ଭଵନଂ ଚକାଶେ କପିକୁଂଜରଃ ॥ 3 ॥
ରୂପ୍ୟକୋପହିତୈ ଶ୍ଚିତ୍ରୈସ୍ତୋରଣୈର୍ହେମଭୂଷିତୈଃ ।
ଵିଚିତ୍ରାଭିଶ୍ଚ କକ୍ଷ୍ୟାଭିର୍ଦ୍ଵାରୈଶ୍ଚ ରୁଚିରୈର୍ଵୃତମ୍ ॥ 4 ॥
ଗଜାସ୍ଥିତୈର୍ମହାମାତ୍ରୈଃ ଶୂରୈଶ୍ଚ ଵିଗତଶ୍ରମୈଃ ।
ଉପସ୍ଥିତମସଂହାର୍ୟୈଃ ର୍ହୟୈଃ ସ୍ୟଂଦନୟାୟିଭିଃ ॥ 5 ॥
ସିଂହଵ୍ୟାଘ୍ରତନୁତ୍ରାଣୈର୍ଦାଂତକାଂଚନରାଜତୈଃ ।
ଘୋଷଵଦ୍ଭିର୍ଵିଚିତ୍ରୈଶ୍ଚ ସଦା ଵିଚରିତଂ ରଥୈଃ ॥ 6 ॥
ବହୁରତ୍ନସମାକୀର୍ଣଂ ପରାର୍ଥ୍ୟସନଭାଜନମ୍ ।
ମହାରଥସମାଵାସଂ ମହାରଥମହାସ୍ଵନମ୍ ॥ 7 ॥
ଦୃଶ୍ୟୈଶ୍ଚ ପରମୋଦାରୈସ୍ତୈସ୍ତୈଶ୍ଚ ମୃଗପକ୍ଷିଭିଃ ।
ଵିଵିଧୈ ର୍ବହୁସାହସ୍ରୈଃ ପରିପୂର୍ଣଂ ସମଂତତଃ ॥ 8 ॥
ଵିନୀତୈରଂତପାଲୈଶ୍ଚ ରକ୍ଷୋଭିଶ୍ଚ ସୁରକ୍ଷିତମ୍ ।
ମୁଖ୍ୟାଭିଶ୍ଚ ଵରସ୍ତ୍ରୀଭିଃ ପରିପୂର୍ଣଂ ସମଂତତଃ ॥ 9 ॥
ମୁଦିତପ୍ରମଦାରତ୍ନଂ ରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରନିଵେଶନମ୍ ।
ଵରାଭରଣସଂହ୍ରାଦୈଃ ସମୁଦ୍ରସ୍ଵନନ୍ନିସ୍ଵନମ୍ ॥ 10 ॥
ତଦ୍ରାଜଗୁଣସଂପନ୍ନଂ ମୁଖ୍ୟୈଶ୍ଚାଗୁରୁଚଂଦନୈଃ ।
ମହାଜନୈଃ ସମାକୀର୍ଣାଂ ସିଂହୈରିଵ ମହଦ୍ଵନମ୍ ॥ 11 ॥
ଭେରୀମୃଦଂଗାଭିରୁତଂ ଶଂଖଘୋଷନିନାଦିତମ୍ ।
ନିତ୍ୟାର୍ଚିତଂ ପର୍ଵହୁତଂ ପୂଜିତଂ ରାକ୍ଷସୈଃ ସଦା ॥ 12 ॥
ସମୁଦ୍ରମିଵ ଗଂଭୀରଂ ସମୁଦ୍ରମିଵ ନିସ୍ସ୍ଵନମ୍ ।
ମହାତ୍ମନୋ ମହାଦ୍ଵେଶ୍ମ ମହାରତ୍ନପରିଚ୍ଛଦମ୍ ॥ 13 ॥
ମହାରତ୍ନସମାକୀର୍ଣଂ ଦଦର୍ଶ ସ ମହାକପିଃ ।
ଵିରାଜମାନଂ ଵପୁଷା ଗଜାଶ୍ଵରଥସଂକୁଲମ୍ ॥ 14 ॥
ଲଂକାଭରଣମିତ୍ୟେଵ ସୋଽମନ୍ୟତ ମହାକପିଃ ।
ଚଚାର ହନୁମାଂସ୍ତତ୍ର ରାଵଣସ୍ୟ ସମୀପତଃ ॥ 15 ॥
ଗୃହାଦ୍ଗୃହଂ ରାକ୍ଷସାନାମୁଦ୍ୟାନାନି ଚ ଵାନରଃ ।
ଵୀକ୍ଷମାଣୋଽହ୍ୟସଂତ୍ରସ୍ତଃ ପ୍ରାସାଦାଂଶ୍ଚ ଚଚାର ସଃ ॥ 16 ॥
ଅଵପ୍ଲୁତ୍ୟ ମହାଵେଗଃ ପ୍ରହସ୍ତସ୍ୟ ନିଵେଶନମ୍ ।
ତତୋଽନ୍ୟତ୍ପୁପ୍ଲୁଵେ ଵେଶ୍ମ ମହାପାର୍ଶ୍ଵସ୍ୟ ଵୀର୍ୟଵାନ୍ ॥ 17 ॥
ଅଥ ମେଘପ୍ରତୀକାଶଂ କୁଂଭକର୍ଣନିଵେଶନମ୍ ।
ଵିଭୀଷଣସ୍ୟ ଚ ତଦା ପୁପ୍ଲୁଵେ ସ ମହାକପିଃ ॥ 18 ॥
ମହୋଦରସ୍ୟ ଚ ଗୃହଂ ଵିରୂପାକ୍ଷସ୍ୟ ଚୈଵ ହି ।
ଵିଦ୍ୟୁଜ୍ଜିହ୍ଵସ୍ୟ ଭଵନଂ ଵିଦ୍ୟୁନ୍ମାଲେସ୍ତଥୈଵ ଚ ॥ 19 ॥
ଵଜ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ରସ୍ୟ ଚ ତଥା ପୁପ୍ଲୁଵେ ସ ମହାକପିଃ ।
ଶୁକସ୍ୟ ଚ ମହାତେଜାଃ ସାରଣସ୍ୟ ଚ ଧୀମତଃ ॥ 20 ॥
ତଥା ଚେଂଦ୍ରଜିତୋ ଵେଶ୍ମ ଜଗାମ ହରିୟୂଥପଃ ।
ଜଂବୁମାଲେଃ ସୁମାଲେଶ୍ଚ ଜଗାମ ହରିସତ୍ତମଃ ॥ 21 ॥
ରଶ୍ମିକେତୋଶ୍ଚ ଭଵନଂ ସୂର୍ୟକେତୋସ୍ତଥୈଵ ଚ ।
ଵଜ୍ରକାୟସ୍ୟ ଚ ତଥା ପୁପ୍ଲୁଵେ ସ ମହାକପିଃ ॥ 22 ॥
ଧୂମ୍ରାକ୍ଷସ୍ୟ ଚ ସଂପାତେର୍ଭଵନଂ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ।
ଵିଦ୍ୟୁଦ୍ରୂପସ୍ୟ ଭୀମସ୍ୟ ଘନସ୍ୟ ଵିଘନସ୍ୟ ଚ ॥ 23 ॥
ଶୁକନାସସ୍ୟ ଵକ୍ରସ୍ୟ ଶଠସ୍ୟ ଵିକଟସ୍ୟ ଚ ।
ବ୍ରହ୍ମକର୍ଣସ୍ୟ ଦଂଷ୍ଟ୍ରସ୍ୟ ରୋମଶସ୍ୟ ଚ ରକ୍ଷସଃ ॥ 24 ॥
ୟୁଦ୍ଧୋନ୍ମତ୍ତସ୍ୟ ମତ୍ତସ୍ୟ ଧ୍ଵଜଗ୍ରୀଵସ୍ୟ ନାଦିନଃ ।
ଵିଦ୍ୟୁଜ୍ଜିହ୍ଵେଂଦ୍ରଜିହ୍ଵାନାଂ ତଥା ହସ୍ତିମୁଖସ୍ୟ ଚ ॥ 25 ॥
କରାଲସ୍ୟ ପିଶାଚସ୍ୟ ଶୋଣିତ ଅକ୍ଷସ୍ୟ ଚୈଵ ହି ।
କ୍ରମମାଣଃ କ୍ରମେଣ ଏଵ ହନୂମାନ୍ ମାରୁତ ଆତ୍ମଜଃ ॥ 26 ॥
ତେଷୁ ତେଷୁ ମହାର୍ହେଷୁ ଭଵନେଷୁ ମହାୟଶାଃ ।
ତେଷାମୃଦ୍ଧିମତାମୃଦ୍ଧିଂ ଦଦର୍ଶ ସ ମହାକପିଃ ॥ 27 ॥
ସର୍ଵେଷାଂ ସମତିକ୍ରମ୍ୟ ଭଵନାନି ସମଂତତଃ ।
ଆସସାଦାଥ ଲକ୍ଷ୍ମୀଵାନ୍ ରାକ୍ଷସେଦ୍ରନିଵେଶନମ୍ ॥ 28 ॥
ରାଵଣସ୍ୟୋପଶାୟିନ୍ୟୋ ଦଦର୍ଶ ହରିସତ୍ତମଃ ।
ଵିଚରନ୍ହରିଶାର୍ଦୂଲୋ ରାକ୍ଷସୀର୍ଵିକୃତେକ୍ଷଣାଃ ॥ 29 ॥
ଶୂଲମୁଦ୍ଗରହସ୍ତାଶ୍ଚ ଶକ୍ତିତୋମରଧାରିଣୀଃ ।
ଦଦର୍ଶ ଵିଵିଧାନ୍ ଗୁଲ୍ମାନ୍ ତସ୍ୟ ରକ୍ଷଃପତେର୍ଗୃହେ ॥ 30 ॥
ରାକ୍ଷସାଂଶ୍ଚ ମହାକାୟାନ୍ନାନାପ୍ରହରଣୋଦ୍ୟତାନ୍ ।
ରକ୍ତାନ୍ ଶ୍ଵେତାନ୍ ସିତାଂଶ୍ଚୈଵ ହରୀଂଶ୍ଚାପି ମହାଜଵାନ୍ ॥ 31 ॥
କୁଲୀନାନ୍ ରୂପସଂପନ୍ନାନ୍ ଗଜାନ୍ପରଗଜାରୁଜାନ୍ ।
ନିଷ୍ଠିତାନ୍ ଗଜଶିକ୍ଷୟାମୈରାଵତସମାନ୍ୟୁଧି ॥ 32 ॥
ନିହଂତ୍ରୂନ୍ ପରସୈନ୍ୟାନାଂ ଗୃହେ ତସ୍ମିନ୍ ଦଦର୍ଶ ସଃ ।
କ୍ଷରତଶ୍ଚ ୟଥା ମେଘାନ୍ ସ୍ରଵତଶ୍ଚ ୟଥା ଗିରୀନ୍ ॥ 33 ॥
ମେଘସଂତତିନିର୍ଘୋଷାନ୍ ଦୁର୍ଧର୍ଷାନ୍ ସମରେ ପରୈଃ ।
ସହସ୍ରଂ ଵାହିନୀସ୍ତତ୍ର ଜାଂବୂନଦପରିଷ୍କୃତାଃ ॥ 34 ॥
ହେମଜାଲପରିଚ୍ଛନ୍ନାସ୍ତରୁଣାଦିତ୍ୟସନ୍ନିଭାଃ ।
ଦଦର୍ଶ ରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରସ୍ୟ ରାଵଣସ୍ୟ ନିଵେଶନେ ॥ 35 ॥
ଶିବିକା ଵିଵିଧାକାରାଃ ସ କପିର୍ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ।
ଲତାଗୃହାଣି ଚିତ୍ରାଣି ଚିତ୍ରଶାଲାଗୃହାଣି ଚ ॥ 36 ॥
କ୍ରୀଡାଗୃହାଣି ଚାନ୍ୟାନି ଦାରୁପର୍ଵତକାନପି ।
କାମସ୍ୟ ଗୃହକଂ ରମ୍ୟଂ ଦିଵାଗୃହକମେଵ ଚ ॥ 37 ॥
ଦଦର୍ଶ ରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରସ୍ୟ ରାଵଣସ୍ୟ ନିଵେଶନେ ।
ସ ମଂଦରଗିରିପ୍ରଖ୍ୟଂ ମୟୂରସ୍ଥାନସଂକୁଲମ୍ ॥ 38 ॥
ଧ୍ଵଜୟଷ୍ଟିଭିରାକୀର୍ଣଂ ଦଦର୍ଶ ଭଵନୋତ୍ତମମ୍ ।
ଅନେକରତ୍ନସଂକୀର୍ଣଂ ନିଧିଜାଲଂ ସମଂତତଃ ॥ 39 ॥
ଧୀରନିଷ୍ଠିତକର୍ମାଂତଂ ଗୃହଂ ଭୂତପତେରିଵ ।
ଅର୍ଚିର୍ଭିଶ୍ଚାପି ରତ୍ନାନାଂ ତେଜସା ରାଵଣସ୍ୟ ଚ ॥ 40 ॥
ଵିରରାଜାଥ ତଦ୍ଵେଶ୍ମ ରଶ୍ମିମାନିଵ ରଶ୍ମିଭିଃ ।
ଜାଂବୂନଦମୟାନ୍ୟେନ ଶୟନାନ୍ୟାସନାନି ଚ ॥ 41 ॥
ଭାଜନାନି ଚ ମୁଖ୍ୟାନି ଦଦର୍ଶ ହରିୟୂଥପଃ ।
ମଧ୍ଵାସଵକୃତକ୍ଲେଦଂ ମଣିଭାଜନସଂକୁଲମ୍ ॥ 42 ॥
ମନୋରମମସଂବାଧଂ କୁବେରଭଵନଂ ୟଥା ।
ନୂପୁରାଣାଂ ଚ ଘୋଷେଣ କାଂଚୀନାଂ ନିନଦେନ ଚ ॥ 43 ॥
ମୃଦଙ୍ତଲଘୋଷୈଶ୍ଚ ଘୋଷଵଦ୍ଭିର୍ଵିନାଦିତମ୍ ।
ପ୍ରାସାଦସଂଘାତୟୁତଂ ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନଶତସଂକୁଲମ୍ ॥ 44 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ସୁଂଦରକାଂଡେ ଷଷ୍ଠସ୍ସର୍ଗଃ ॥
