શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે સુંદરકાંડમ્ ।
અથ ષષ્ઠસ્સર્ગઃ ।
સ નિકામં વિમાનેષુ નિષણ્ણઃ કામરૂપધૃત્ ।
વિચચાર પુનર્લંકાં લાઘવેન સમન્વિતઃ ॥ 1 ॥
આસસાદાથ લક્ષ્મીવાન્રાક્ષસેંદ્રનિવેશનમ્ ।
પ્રાકારેણાર્કવર્ણેન ભાસ્વરેણાભિસમ્વૃતમ્ ॥ 2 ॥
રક્ષિતં રાક્ષસૈર્ઘોરૈઃ સિંહૈરિવ મહદ્વનમ્ ।
સમીક્ષમાણો ભવનં ચકાશે કપિકુંજરઃ ॥ 3 ॥
રૂપ્યકોપહિતૈ શ્ચિત્રૈસ્તોરણૈર્હેમભૂષિતૈઃ ।
વિચિત્રાભિશ્ચ કક્ષ્યાભિર્દ્વારૈશ્ચ રુચિરૈર્વૃતમ્ ॥ 4 ॥
ગજાસ્થિતૈર્મહામાત્રૈઃ શૂરૈશ્ચ વિગતશ્રમૈઃ ।
ઉપસ્થિતમસંહાર્યૈઃ ર્હયૈઃ સ્યંદનયાયિભિઃ ॥ 5 ॥
સિંહવ્યાઘ્રતનુત્રાણૈર્દાંતકાંચનરાજતૈઃ ।
ઘોષવદ્ભિર્વિચિત્રૈશ્ચ સદા વિચરિતં રથૈઃ ॥ 6 ॥
બહુરત્નસમાકીર્ણં પરાર્થ્યસનભાજનમ્ ।
મહારથસમાવાસં મહારથમહાસ્વનમ્ ॥ 7 ॥
દૃશ્યૈશ્ચ પરમોદારૈસ્તૈસ્તૈશ્ચ મૃગપક્ષિભિઃ ।
વિવિધૈ ર્બહુસાહસ્રૈઃ પરિપૂર્ણં સમંતતઃ ॥ 8 ॥
વિનીતૈરંતપાલૈશ્ચ રક્ષોભિશ્ચ સુરક્ષિતમ્ ।
મુખ્યાભિશ્ચ વરસ્ત્રીભિઃ પરિપૂર્ણં સમંતતઃ ॥ 9 ॥
મુદિતપ્રમદારત્નં રાક્ષસેંદ્રનિવેશનમ્ ।
વરાભરણસંહ્રાદૈઃ સમુદ્રસ્વનન્નિસ્વનમ્ ॥ 10 ॥
તદ્રાજગુણસંપન્નં મુખ્યૈશ્ચાગુરુચંદનૈઃ ।
મહાજનૈઃ સમાકીર્ણાં સિંહૈરિવ મહદ્વનમ્ ॥ 11 ॥
ભેરીમૃદંગાભિરુતં શંખઘોષનિનાદિતમ્ ।
નિત્યાર્ચિતં પર્વહુતં પૂજિતં રાક્ષસૈઃ સદા ॥ 12 ॥
સમુદ્રમિવ ગંભીરં સમુદ્રમિવ નિસ્સ્વનમ્ ।
મહાત્મનો મહાદ્વેશ્મ મહારત્નપરિચ્છદમ્ ॥ 13 ॥
મહારત્નસમાકીર્ણં દદર્શ સ મહાકપિઃ ।
વિરાજમાનં વપુષા ગજાશ્વરથસંકુલમ્ ॥ 14 ॥
લંકાભરણમિત્યેવ સોઽમન્યત મહાકપિઃ ।
ચચાર હનુમાંસ્તત્ર રાવણસ્ય સમીપતઃ ॥ 15 ॥
ગૃહાદ્ગૃહં રાક્ષસાનામુદ્યાનાનિ ચ વાનરઃ ।
વીક્ષમાણોઽહ્યસંત્રસ્તઃ પ્રાસાદાંશ્ચ ચચાર સઃ ॥ 16 ॥
અવપ્લુત્ય મહાવેગઃ પ્રહસ્તસ્ય નિવેશનમ્ ।
તતોઽન્યત્પુપ્લુવે વેશ્મ મહાપાર્શ્વસ્ય વીર્યવાન્ ॥ 17 ॥
અથ મેઘપ્રતીકાશં કુંભકર્ણનિવેશનમ્ ।
વિભીષણસ્ય ચ તદા પુપ્લુવે સ મહાકપિઃ ॥ 18 ॥
મહોદરસ્ય ચ ગૃહં વિરૂપાક્ષસ્ય ચૈવ હિ ।
વિદ્યુજ્જિહ્વસ્ય ભવનં વિદ્યુન્માલેસ્તથૈવ ચ ॥ 19 ॥
વજ્રદંષ્ટ્રસ્ય ચ તથા પુપ્લુવે સ મહાકપિઃ ।
શુકસ્ય ચ મહાતેજાઃ સારણસ્ય ચ ધીમતઃ ॥ 20 ॥
તથા ચેંદ્રજિતો વેશ્મ જગામ હરિયૂથપઃ ।
જંબુમાલેઃ સુમાલેશ્ચ જગામ હરિસત્તમઃ ॥ 21 ॥
રશ્મિકેતોશ્ચ ભવનં સૂર્યકેતોસ્તથૈવ ચ ।
વજ્રકાયસ્ય ચ તથા પુપ્લુવે સ મહાકપિઃ ॥ 22 ॥
ધૂમ્રાક્ષસ્ય ચ સંપાતેર્ભવનં મારુતાત્મજઃ ।
વિદ્યુદ્રૂપસ્ય ભીમસ્ય ઘનસ્ય વિઘનસ્ય ચ ॥ 23 ॥
શુકનાસસ્ય વક્રસ્ય શઠસ્ય વિકટસ્ય ચ ।
બ્રહ્મકર્ણસ્ય દંષ્ટ્રસ્ય રોમશસ્ય ચ રક્ષસઃ ॥ 24 ॥
યુદ્ધોન્મત્તસ્ય મત્તસ્ય ધ્વજગ્રીવસ્ય નાદિનઃ ।
વિદ્યુજ્જિહ્વેંદ્રજિહ્વાનાં તથા હસ્તિમુખસ્ય ચ ॥ 25 ॥
કરાલસ્ય પિશાચસ્ય શોણિત અક્ષસ્ય ચૈવ હિ ।
ક્રમમાણઃ ક્રમેણ એવ હનૂમાન્ મારુત આત્મજઃ ॥ 26 ॥
તેષુ તેષુ મહાર્હેષુ ભવનેષુ મહાયશાઃ ।
તેષામૃદ્ધિમતામૃદ્ધિં દદર્શ સ મહાકપિઃ ॥ 27 ॥
સર્વેષાં સમતિક્રમ્ય ભવનાનિ સમંતતઃ ।
આસસાદાથ લક્ષ્મીવાન્ રાક્ષસેદ્રનિવેશનમ્ ॥ 28 ॥
રાવણસ્યોપશાયિન્યો દદર્શ હરિસત્તમઃ ।
વિચરન્હરિશાર્દૂલો રાક્ષસીર્વિકૃતેક્ષણાઃ ॥ 29 ॥
શૂલમુદ્ગરહસ્તાશ્ચ શક્તિતોમરધારિણીઃ ।
દદર્શ વિવિધાન્ ગુલ્માન્ તસ્ય રક્ષઃપતેર્ગૃહે ॥ 30 ॥
રાક્ષસાંશ્ચ મહાકાયાન્નાનાપ્રહરણોદ્યતાન્ ।
રક્તાન્ શ્વેતાન્ સિતાંશ્ચૈવ હરીંશ્ચાપિ મહાજવાન્ ॥ 31 ॥
કુલીનાન્ રૂપસંપન્નાન્ ગજાન્પરગજારુજાન્ ।
નિષ્ઠિતાન્ ગજશિક્ષયામૈરાવતસમાન્યુધિ ॥ 32 ॥
નિહંત્રૂન્ પરસૈન્યાનાં ગૃહે તસ્મિન્ દદર્શ સઃ ।
ક્ષરતશ્ચ યથા મેઘાન્ સ્રવતશ્ચ યથા ગિરીન્ ॥ 33 ॥
મેઘસંતતિનિર્ઘોષાન્ દુર્ધર્ષાન્ સમરે પરૈઃ ।
સહસ્રં વાહિનીસ્તત્ર જાંબૂનદપરિષ્કૃતાઃ ॥ 34 ॥
હેમજાલપરિચ્છન્નાસ્તરુણાદિત્યસન્નિભાઃ ।
દદર્શ રાક્ષસેંદ્રસ્ય રાવણસ્ય નિવેશને ॥ 35 ॥
શિબિકા વિવિધાકારાઃ સ કપિર્મારુતાત્મજઃ ।
લતાગૃહાણિ ચિત્રાણિ ચિત્રશાલાગૃહાણિ ચ ॥ 36 ॥
ક્રીડાગૃહાણિ ચાન્યાનિ દારુપર્વતકાનપિ ।
કામસ્ય ગૃહકં રમ્યં દિવાગૃહકમેવ ચ ॥ 37 ॥
દદર્શ રાક્ષસેંદ્રસ્ય રાવણસ્ય નિવેશને ।
સ મંદરગિરિપ્રખ્યં મયૂરસ્થાનસંકુલમ્ ॥ 38 ॥
ધ્વજયષ્ટિભિરાકીર્ણં દદર્શ ભવનોત્તમમ્ ।
અનેકરત્નસંકીર્ણં નિધિજાલં સમંતતઃ ॥ 39 ॥
ધીરનિષ્ઠિતકર્માંતં ગૃહં ભૂતપતેરિવ ।
અર્ચિર્ભિશ્ચાપિ રત્નાનાં તેજસા રાવણસ્ય ચ ॥ 40 ॥
વિરરાજાથ તદ્વેશ્મ રશ્મિમાનિવ રશ્મિભિઃ ।
જાંબૂનદમયાન્યેન શયનાન્યાસનાનિ ચ ॥ 41 ॥
ભાજનાનિ ચ મુખ્યાનિ દદર્શ હરિયૂથપઃ ।
મધ્વાસવકૃતક્લેદં મણિભાજનસંકુલમ્ ॥ 42 ॥
મનોરમમસંબાધં કુબેરભવનં યથા ।
નૂપુરાણાં ચ ઘોષેણ કાંચીનાં નિનદેન ચ ॥ 43 ॥
મૃદઙ્તલઘોષૈશ્ચ ઘોષવદ્ભિર્વિનાદિતમ્ ।
પ્રાસાદસંઘાતયુતં સ્ત્રીરત્નશતસંકુલમ્ ॥ 44 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે સુંદરકાંડે ષષ્ઠસ્સર્ગઃ ॥
