ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକୋନପଂଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ସୀତାୟା ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦଶଗ୍ରୀଵଃ ପ୍ରତାପଵାମ୍ ।
ହସ୍ତେ ହସ୍ତଂ ସମାହତ୍ୟ ଚକାର ସୁମହଦ୍ଵପୁଃ ॥ 1 ॥
ସ ମୈଥିଲୀଂ ପୁନର୍ଵାକ୍ୟଂ ବଭାଷେ ଚ ତତୋ ଭୃଶମ୍ ।
ନୋନ୍ମତ୍ତୟା ଶ୍ରୁତୌ ମନ୍ୟେ ମମ ଵୀର୍ୟପରାକ୍ରମୌ ॥ 2 ॥
ଉଦ୍ଵହେୟଂ ଭୁଜାଭ୍ୟାଂ ତୁ ମେଦିନୀମଂବରେ ସ୍ଥିତଃ ।
ଆପିବେୟଂ ସମୁଦ୍ରଂ ଚ ହନ୍ୟାଂ ମୃତ୍ୟୁଂ ରଣେ ସ୍ଥିତଃ ॥ 3 ॥
ଅର୍କଂ ତୁଂଦ୍ୟାଂ ଶରୈଃ ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ ଵିଭିଂଦ୍ୟାଂ ହି ମହୀତଲମ୍ ।
କାମ ରୂପିଣଂ ଉନ୍ମତ୍ତେ ପଶ୍ୟ ମାଂ କାମଦଂ ପତିମ୍ ॥ 4 ॥
ଏଵମୁକ୍ତଵତସ୍ତସ୍ୟ ସୂର୍ୟକଲ୍ପେ ଶିଖିପ୍ରଭେ ।
କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ୟ ହରିପର୍ୟଂତେ ରକ୍ତେ ନେତ୍ରେ ବଭୂଵତୁଃ ॥ 5 ॥
ସଦ୍ୟସ୍ସୌମ୍ୟଂ ପରିତ୍ୟଜ୍ୟ ଭିକ୍ଷୁରୂପଂ ସ ରାଵଣଃ ।
ସ୍ଵଂ ରୂପଂ କାଲରୂପାଭଂ ଭେଜେ ଵୈଶ୍ରଵଣାନୁଜଃ ॥ 6 ॥
ସଂରକ୍ତନୟନଶ୍ଶ୍ରୀମାଂସ୍ତପ୍ତକାଂଚନଭୂଷଣଃ ।
କ୍ରୋଧେନ ମହତାଵିଷ୍ଟୋ ନୀଲଜୀମୂତସନ୍ନିଭଃ ॥ 7 ॥
ଦଶାସ୍ୟଃ କାର୍ମୁକୀ ବାଣୀ ବଭୂଵ କ୍ଷଣଦାଚରଃ ।
ସ ପରିଵ୍ରାଜକଚ୍ଛଦ୍ମ ମହାକାୟୋ ଵିହାୟ ତତ୍ ॥ 8 ॥
ପ୍ରତିପଦ୍ୟ ସ୍ଵକଂ ରୂପଂ ରାଵଣୋ ରାକ୍ଷସାଧିପଃ ।
ସଂରକ୍ତନୟନଃ କ୍ରୋଧାଜ୍ଜୀମୂତନିଚୟପ୍ରଭଃ ॥ 9 ॥
ରକ୍ତାଂବରଧରସ୍ତସ୍ଥୌ ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ମୈଥିଲୀମ୍ ।
ସ ତାମସିତକେଶାଂତାଂ ଭାସ୍କରସ୍ୟ ପ୍ରଭାମିଵ ॥ 10 ॥
ଵସନାଭରଣୋପେତାଂ ମୈଥିଲୀଂ ରାଵଣୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ।
ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଖ୍ୟାତଂ ୟଦି ଭର୍ତାରମିଚ୍ଛସି ॥ 11 ॥
ମାମାଶ୍ରୟ ଵରାରୋହେ ତଵାହଂ ସଦୃଶଃ ପତିଃ ।
ମାଂ ଭଜସ୍ଵ ଚିରାୟ ତ୍ଵମହଂ ଶ୍ଲାଘ୍ୟଃ ପ୍ରିୟସ୍ତଵ ॥ 12 ॥
ନୈଵ ଚାହଂ କ୍ଵଚିଦ୍ଭଦ୍ରେ କରିଷ୍ୟେ ତଵ ଵିପ୍ରିୟମ୍ ।
ତ୍ୟଜ୍ୟତାଂ ମାନୁଷେ ଭାଵୋ ମୟି ଭାଵଃ ପ୍ରଣୀୟତାମ୍ ॥ 13 ॥
ରାଜ୍ୟାଚ୍ଚ୍ୟୁତମସିଦ୍ଧାର୍ଥଂ ରାମଂ ପରିମିତାୟୁଷମ୍ ।
କୈର୍ଗୁଣୈରନୁରକ୍ତାସି ମୂଢେ ପଂଡିତମାନିନି ॥ 14 ॥
ୟଃ ସ୍ତ୍ରିୟା ଵଚନାଦ୍ରାଜ୍ୟଂ ଵିହାୟ ସସୁହୃଜ୍ଜନମ୍ ।
ଅସ୍ମିନ୍ଵ୍ୟାଲାନୁଚରିତେ ଵନେ ଵସତି ଦୁର୍ମତିଃ ॥ 15 ॥
ଇତ୍ୟୁକ୍ତ୍ଵା ମୈଥିଲୀଂ ଵାକ୍ୟଂ ପ୍ରିୟାର୍ହାଂ ପ୍ରିୟଵାଦିନୀମ୍ ।
ଅଭିଗମ୍ୟ ସୁଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ରାକ୍ଷସଃ କାମମୋହିତଃ ॥ 16 ॥
ଜଗ୍ରାହ ରାଵଣସ୍ସୀତାଂ ବୁଧଃ ଖେ ରୋହିଣୀମିଵ ।
ଵାମେନ ସୀତାଂ ପଦ୍ମାକ୍ଷୀଂ ମୂର୍ଧଜେଷୁ କରେଣ ସଃ ॥ 17 ॥
ଊର୍ଵୋସ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣେନୈଵ ପରିଜଗ୍ରାହ ପାଣିନା ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୃତ୍ୟୁସଂକାଶଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରଂ ମହାଭୁଜମ୍ ॥ 18 ॥
ପ୍ରାଦ୍ରଵନ୍ଗିରିସଂକାଶଂ ଭୟାର୍ତା ଵନଦେଵତାଃ ।
ସ ଚ ମାୟାମୟୋ ଦିଵ୍ୟଃ ଖରୟୁକ୍ତଃ ଖରସ୍ଵନଃ ॥ 19 ॥
ପ୍ରତ୍ୟଦୃଶ୍ୟତ ହେମାଂଗୋ ରାଵଣସ୍ୟ ମହାରଥଃ ।
ତତସ୍ତାଂ ପରୁଷୈର୍ଵାକ୍ୟୈର୍ଭର୍ତ୍ସୟନ୍ସ ମହାସ୍ଵନଃ ॥ 20 ॥
ଅଂକେନାଦାୟ ଵୈଦେହୀଂ ରଥମାରୋପୟତ୍ତଦା ।
ସା ଗୃହୀତା ଵିଚୁକ୍ରୋଶ ରାଵଣେନ ୟଶସ୍ସ୍ଵିନୀ ॥ 21 ॥
ରାମେତି ସୀତା ଦୁଃଖାର୍ତା ରାମଂ ଦୂରଗତଂଵନେ ।
ତାମକାମାଂ ସ କାମାର୍ତଃ ପନ୍ନଗେଂଦ୍ରଵଧୂମିଵ ॥ 22 ॥
ଵିଵେଷ୍ଟମାନାମାଦାୟ ଉତ୍ପପାତାଥ ରାଵଣଃ ।
ତତସ୍ସା ରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରେଣ ହ୍ରିୟମାଣା ଵିହାୟସା ॥ 23 ॥
ଭୃଶଂ ଚୁକ୍ରୋଶ ମତ୍ତେଵ ଭ୍ରାଂତଚିତ୍ତା ୟଥାଽଽତୁରା ।
ହା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମହାବାହୋ ଗୁରୁଚିତ୍ତପ୍ରସାଦକ ॥ 24 ॥
ହ୍ରିୟମାଣାଂ ନ ଜାନୀଷେ ରକ୍ଷସା ମାମମର୍ଷିଣା ।
ଜୀଵିତଂ ସୁଖମର୍ଥାଂଶ୍ଚ ଧର୍ମହେତୋଃ ପରିତ୍ୟଜନ୍ ॥ 25 ॥
ହ୍ରିୟମାଣାମଧର୍ମେଣ ମାଂ ରାଘଵ ନ ପଶ୍ୟସି ।
ନନୁ ନାମାଵିନୀତାନାଂ ଵିନେତାସି ପରଂତପ ॥ 26 ॥
କଥମେଵଂଵିଧଂ ପାପଂ ନ ତ୍ଵଂ ଶାସି ହି ରାଵଣମ୍ ।
ନନୁ ସଦ୍ୟୋଽଵିନୀତସ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟତେ କର୍ମଣଃଫଲମ୍ ॥ 27 ॥
କାଲୋଽପ୍ୟଂଗୀଭଵତ୍ୟତ୍ର ସସ୍ୟାନାମିଵ ପକ୍ତୟେ ।
ତ୍ଵଂ କର୍ମ କୃତଵାନେତତ୍କାଲୋପହତଚେତନଃ ॥ 28 ॥
ଜୀଵିତାଂତକରଂ ଘୋରଂ ରାମାଦ୍ଵ୍ୟସନମାପ୍ନୁହି ।
ହଂତେଦାନୀଂ ସକାମାସ୍ତୁ କୈକେୟୀ ସହ ବାଂଧଵୈଃ ॥ 29 ॥
ହ୍ରିୟେ ୟଦ୍ଧର୍ମକାମସ୍ୟ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ୟଶସ୍ଵିନଃ ।
ଆମଂତ୍ରୟେ ଜନସ୍ଥାନେ କର୍ଣିକାରାନ୍ସୁପୁଷ୍ପିତାନ୍ ॥ 30 ॥
କ୍ଷିପ୍ରଂ ରାମାୟ ଶଂସଧ୍ଵଂ ସୀତାଂ ହରତି ରାଵଣଃ ।
ମାଲ୍ୟଵଂତଂ ଶିଖରିଣଂ ଵଂଦେ ପ୍ରସ୍ରଵଣଂ ଗିରିମ୍ ॥ 31 ॥
କ୍ଷିପ୍ରଂ ରାମାୟ ଶଂସ ତ୍ଵଂ ସୀତାଂ ହରତି ରାଵଣଃ ।
ହଂସକାରଂଡଵାକୀର୍ଣାଂ ଵଂଦେ ଗୋଦାଵରୀଂ ନଦୀମ୍ ॥ 32 ॥
କ୍ଷିପ୍ରଂ ରାମାୟ ଶଂସ ତ୍ଵଂ ସୀତାଂ ହରତି ରାଵଣଃ ।
ଦୈଵତାନି ଚ ୟାନ୍ୟସ୍ମିନ୍ଵନେ ଵିଵିଧପାଦପେ ॥ 33 ॥
ନମସ୍କରୋମ୍ୟହଂ ତେଭ୍ୟୋଭର୍ତୁଶ୍ଶଂସତ ମାଂ ହୃତାମ୍ ।
ୟାନି କାନି ଚିଦପ୍ୟତ୍ର ସତ୍ତ୍ଵାନି ନିଵସଂତ୍ୟୁତ ॥ 34 ॥
ସର୍ଵାଣି ଶରଣଂ ୟାମି ମୃଗପକ୍ଷିଗଣାନପି ।
ହ୍ରିୟମାଣାଂ ପ୍ରିୟାଂ ଭର୍ତୁଃ ପ୍ରାଣେଭ୍ୟୋଽପି ଗରୀୟସୀମ୍ ॥ 35 ॥
ଵିଵଶାଽପହୃତା ସୀତା ରାଵଣେନେତି ଶଂସତ ।
ଵିଦିତ୍ଵା ମାଂ ମହାବାହୁରମୁତ୍ରାପି ମହାବଲଃ ॥ 36 ॥
ଆନେଷ୍ୟତି ପରାକ୍ରମ୍ୟ ଵୈଵସ୍ଵତହୃତାମପି ।
ସା ତଦା କରୁଣା ଵାଚୋ ଵିଲପଂତୀ ସୁଦୁଃଖିତା ॥ 37 ॥
ଵନସ୍ପତିଗତଂ ଗୃଧ୍ରଂ ଦଦର୍ଶାଽୟତଲୋଚନା ।
ସା ତମୁଦ୍ଵୀକ୍ଷ୍ୟ ସୁଶ୍ରୋଣୀ ରାଵଣସ୍ୟ ଵଶଂ ଗତା ॥ 38 ॥
ସମାକ୍ରଂଦଦ୍ଭୟପରା ଦୁଃଖୋପହତୟା ଗିରା ।
ଜଟାୟୋ ପଶ୍ୟ ମାମଦ୍ୟ ହ୍ରିୟମାଣାମନାଥଵତ୍ ॥ 39 ॥
ଅନେନ ରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରେଣ କରୁଣଂ ପାପକର୍ମଣା ।
ନୈଷ ଵାରୟିତୁଂ ଶକ୍ୟସ୍ତଵ କ୍ରୂରୋ ନିଶାଚରଃ ॥ 40 ॥
ସତ୍ତ୍ଵାଂଜିତକାଶୀ ଚ ସାୟୁଧଶ୍ଚୈଵ ଦୁର୍ମତିଃ ।
ରାମାୟ ତୁ ୟଥାତତ୍ତ୍ଵଂ ଜଟାୟୋ ହରଣଂ ମମ ॥ 41 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡେ ଏକୋନପଂଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
