શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અરણ્યકાંડમ્ ।
અથ એકોનપંચાશસ્સર્ગઃ ।
સીતાયા વચનં શ્રુત્વા દશગ્રીવઃ પ્રતાપવામ્ ।
હસ્તે હસ્તં સમાહત્ય ચકાર સુમહદ્વપુઃ ॥ 1 ॥
સ મૈથિલીં પુનર્વાક્યં બભાષે ચ તતો ભૃશમ્ ।
નોન્મત્તયા શ્રુતૌ મન્યે મમ વીર્યપરાક્રમૌ ॥ 2 ॥
ઉદ્વહેયં ભુજાભ્યાં તુ મેદિનીમંબરે સ્થિતઃ ।
આપિબેયં સમુદ્રં ચ હન્યાં મૃત્યું રણે સ્થિતઃ ॥ 3 ॥
અર્કં તુંદ્યાં શરૈઃ તીક્ષ્ણૈર્ વિભિંદ્યાં હિ મહીતલમ્ ।
કામ રૂપિણં ઉન્મત્તે પશ્ય માં કામદં પતિમ્ ॥ 4 ॥
એવમુક્તવતસ્તસ્ય સૂર્યકલ્પે શિખિપ્રભે ।
ક્રુદ્ધસ્ય હરિપર્યંતે રક્તે નેત્રે બભૂવતુઃ ॥ 5 ॥
સદ્યસ્સૌમ્યં પરિત્યજ્ય ભિક્ષુરૂપં સ રાવણઃ ।
સ્વં રૂપં કાલરૂપાભં ભેજે વૈશ્રવણાનુજઃ ॥ 6 ॥
સંરક્તનયનશ્શ્રીમાંસ્તપ્તકાંચનભૂષણઃ ।
ક્રોધેન મહતાવિષ્ટો નીલજીમૂતસન્નિભઃ ॥ 7 ॥
દશાસ્યઃ કાર્મુકી બાણી બભૂવ ક્ષણદાચરઃ ।
સ પરિવ્રાજકચ્છદ્મ મહાકાયો વિહાય તત્ ॥ 8 ॥
પ્રતિપદ્ય સ્વકં રૂપં રાવણો રાક્ષસાધિપઃ ।
સંરક્તનયનઃ ક્રોધાજ્જીમૂતનિચયપ્રભઃ ॥ 9 ॥
રક્તાંબરધરસ્તસ્થૌ સ્ત્રીરત્નં પ્રેક્ષ્ય મૈથિલીમ્ ।
સ તામસિતકેશાંતાં ભાસ્કરસ્ય પ્રભામિવ ॥ 10 ॥
વસનાભરણોપેતાં મૈથિલીં રાવણોઽબ્રવીત્ ।
ત્રિષુ લોકેષુ વિખ્યાતં યદિ ભર્તારમિચ્છસિ ॥ 11 ॥
મામાશ્રય વરારોહે તવાહં સદૃશઃ પતિઃ ।
માં ભજસ્વ ચિરાય ત્વમહં શ્લાઘ્યઃ પ્રિયસ્તવ ॥ 12 ॥
નૈવ ચાહં ક્વચિદ્ભદ્રે કરિષ્યે તવ વિપ્રિયમ્ ।
ત્યજ્યતાં માનુષે ભાવો મયિ ભાવઃ પ્રણીયતામ્ ॥ 13 ॥
રાજ્યાચ્ચ્યુતમસિદ્ધાર્થં રામં પરિમિતાયુષમ્ ।
કૈર્ગુણૈરનુરક્તાસિ મૂઢે પંડિતમાનિનિ ॥ 14 ॥
યઃ સ્ત્રિયા વચનાદ્રાજ્યં વિહાય સસુહૃજ્જનમ્ ।
અસ્મિન્વ્યાલાનુચરિતે વને વસતિ દુર્મતિઃ ॥ 15 ॥
ઇત્યુક્ત્વા મૈથિલીં વાક્યં પ્રિયાર્હાં પ્રિયવાદિનીમ્ ।
અભિગમ્ય સુદુષ્ટાત્મા રાક્ષસઃ કામમોહિતઃ ॥ 16 ॥
જગ્રાહ રાવણસ્સીતાં બુધઃ ખે રોહિણીમિવ ।
વામેન સીતાં પદ્માક્ષીં મૂર્ધજેષુ કરેણ સઃ ॥ 17 ॥
ઊર્વોસ્તુ દક્ષિણેનૈવ પરિજગ્રાહ પાણિના ।
તં દૃષ્ટ્વા મૃત્યુસંકાશં તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રં મહાભુજમ્ ॥ 18 ॥
પ્રાદ્રવન્ગિરિસંકાશં ભયાર્તા વનદેવતાઃ ।
સ ચ માયામયો દિવ્યઃ ખરયુક્તઃ ખરસ્વનઃ ॥ 19 ॥
પ્રત્યદૃશ્યત હેમાંગો રાવણસ્ય મહારથઃ ।
તતસ્તાં પરુષૈર્વાક્યૈર્ભર્ત્સયન્સ મહાસ્વનઃ ॥ 20 ॥
અંકેનાદાય વૈદેહીં રથમારોપયત્તદા ।
સા ગૃહીતા વિચુક્રોશ રાવણેન યશસ્સ્વિની ॥ 21 ॥
રામેતિ સીતા દુઃખાર્તા રામં દૂરગતંવને ।
તામકામાં સ કામાર્તઃ પન્નગેંદ્રવધૂમિવ ॥ 22 ॥
વિવેષ્ટમાનામાદાય ઉત્પપાતાથ રાવણઃ ।
તતસ્સા રાક્ષસેંદ્રેણ હ્રિયમાણા વિહાયસા ॥ 23 ॥
ભૃશં ચુક્રોશ મત્તેવ ભ્રાંતચિત્તા યથાઽઽતુરા ।
હા લક્ષ્મણ મહાબાહો ગુરુચિત્તપ્રસાદક ॥ 24 ॥
હ્રિયમાણાં ન જાનીષે રક્ષસા મામમર્ષિણા ।
જીવિતં સુખમર્થાંશ્ચ ધર્મહેતોઃ પરિત્યજન્ ॥ 25 ॥
હ્રિયમાણામધર્મેણ માં રાઘવ ન પશ્યસિ ।
નનુ નામાવિનીતાનાં વિનેતાસિ પરંતપ ॥ 26 ॥
કથમેવંવિધં પાપં ન ત્વં શાસિ હિ રાવણમ્ ।
નનુ સદ્યોઽવિનીતસ્ય દૃશ્યતે કર્મણઃફલમ્ ॥ 27 ॥
કાલોઽપ્યંગીભવત્યત્ર સસ્યાનામિવ પક્તયે ।
ત્વં કર્મ કૃતવાનેતત્કાલોપહતચેતનઃ ॥ 28 ॥
જીવિતાંતકરં ઘોરં રામાદ્વ્યસનમાપ્નુહિ ।
હંતેદાનીં સકામાસ્તુ કૈકેયી સહ બાંધવૈઃ ॥ 29 ॥
હ્રિયે યદ્ધર્મકામસ્ય ધર્મપત્ની યશસ્વિનઃ ।
આમંત્રયે જનસ્થાને કર્ણિકારાન્સુપુષ્પિતાન્ ॥ 30 ॥
ક્ષિપ્રં રામાય શંસધ્વં સીતાં હરતિ રાવણઃ ।
માલ્યવંતં શિખરિણં વંદે પ્રસ્રવણં ગિરિમ્ ॥ 31 ॥
ક્ષિપ્રં રામાય શંસ ત્વં સીતાં હરતિ રાવણઃ ।
હંસકારંડવાકીર્ણાં વંદે ગોદાવરીં નદીમ્ ॥ 32 ॥
ક્ષિપ્રં રામાય શંસ ત્વં સીતાં હરતિ રાવણઃ ।
દૈવતાનિ ચ યાન્યસ્મિન્વને વિવિધપાદપે ॥ 33 ॥
નમસ્કરોમ્યહં તેભ્યોભર્તુશ્શંસત માં હૃતામ્ ।
યાનિ કાનિ ચિદપ્યત્ર સત્ત્વાનિ નિવસંત્યુત ॥ 34 ॥
સર્વાણિ શરણં યામિ મૃગપક્ષિગણાનપિ ।
હ્રિયમાણાં પ્રિયાં ભર્તુઃ પ્રાણેભ્યોઽપિ ગરીયસીમ્ ॥ 35 ॥
વિવશાઽપહૃતા સીતા રાવણેનેતિ શંસત ।
વિદિત્વા માં મહાબાહુરમુત્રાપિ મહાબલઃ ॥ 36 ॥
આનેષ્યતિ પરાક્રમ્ય વૈવસ્વતહૃતામપિ ।
સા તદા કરુણા વાચો વિલપંતી સુદુઃખિતા ॥ 37 ॥
વનસ્પતિગતં ગૃધ્રં દદર્શાઽયતલોચના ।
સા તમુદ્વીક્ષ્ય સુશ્રોણી રાવણસ્ય વશં ગતા ॥ 38 ॥
સમાક્રંદદ્ભયપરા દુઃખોપહતયા ગિરા ।
જટાયો પશ્ય મામદ્ય હ્રિયમાણામનાથવત્ ॥ 39 ॥
અનેન રાક્ષસેંદ્રેણ કરુણં પાપકર્મણા ।
નૈષ વારયિતું શક્યસ્તવ ક્રૂરો નિશાચરઃ ॥ 40 ॥
સત્ત્વાંજિતકાશી ચ સાયુધશ્ચૈવ દુર્મતિઃ ।
રામાય તુ યથાતત્ત્વં જટાયો હરણં મમ ॥ 41 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અરણ્યકાંડે એકોનપંચાશસ્સર્ગઃ ॥
